ГЛЫБОКАЕ: Так многа засталося ў былым…

Ёсць марскія глыбіні, цяжка дасягальныя, а ёсць вёсачка Глыбокае, да яе дабрацца няцяжка. Паселішча спрадвеку існавала ў глыбінях лесу. Ды і мясцовасць навокал знаходзілася ў нізіне адносна суседніх вёсак Барздзілы і Гарэлкі. Адсюль, імаверна, і атрымаў імя населены пункт.

Пункт і зараз населены, ды найлепшыя часы, на жаль, тут засталіся ў мінулым. У 1970 годзе жылі-былі на свеце 365 глыбокаўцаў. Цяпер гэта гучыць быццам казка. Бо сённяшняя быль не радуе: у Глыбокім жыхароў у дзесяць разоў паменела. Як прамовіла скрушна найстарэйшая жыхарка некалі шматлюднай вёскі Марыя Іванаўна Кухарчук: “Колісь дітэй було помного, а тэпэр по одному дітыне. Як тоды жызнь набежыть?”. Хоць тыя, хто абралі для жыцця гэты прыгожы куточак, любяць яго шчыра ўсёй душой.

У чатырох кутах

Сярод тых, хто глыбока любіць Глыбокае – Вольга і Уладзімір Мухі. Мы яшчэ не паспелі з кіраўніком спраў Крыўлянскага сельвыканкама Валянцінай Рубашэўскай і парог пераступіць у іх утульным доме, як пачулі шмат ласкавых слоў у адрас “Сельскай праўды” і “Зари”.

– Раённую і абласную газеты выпісваю 44 гады, з таго часу, як пайшла замуж, і ніколі ім не здрадзіла, бо кожнаму патрэбна ведаць, што адбываецца ў родным раёне і вобласці, – пераканана прамовіла Вольга Мікалаеўна.

Вясной 1980 года малады заатэхнік Вольга Савачка прыехала ў Глыбокае. Шлях у яе быў далёкі – з самага вялікага ў Беларусі Столінскага раёна да самага маленькага – Жабінкаўскага. А ўжо 19 ліпеня, калі ў Маскве запалаў агонь Алімпіяды-80, дзяўчыну павёў пад вянец мясцовы хлапец Валодзя Муха. Калгас “Світанак” пачаў будаваць для маладой сям’і прасторнае жытло. Пакуль дом будаваўся, стала Мух больш – выконвалі пажаданне калгаснага старшыні Віктара Замкаўца. Віктар Міхайлавіч, зацікаўлены, каб маладыя спецыялісты прырасталі каранямі да глыбокаўскай зямлі, з усмешкай сказаў:

– Старайцеся, каб у кожным куце было па дзіцяці.

Сказаў ды забыў, а вось маладыя не забыліся і чацвёра нарадзілі. А цяпер у Вольгі Мікалаеўны і Уладзіміра Іванавіча і ўнукаў чацвёра. Малодшыя Максімка, Данілка ды Савелій на шматлікія майскія выхадныя “акупавалі” дзедаву хату. Хлопчыкі для дзеда Валодзі сапраўдныя памочнікі. Старэйшы (якому толькі восем) з радасцю мотаблокам рулюе, а дзед за ўнукам прыглядвае ды крыху памагае.

І бабулі маладыя рукі патрэбныя.

– Я саджуся ў радок – і хлопчыкі побач, – гаворыць жанчына. – Ім пакуль сялянскія справы цікавыя. А як трохі ленавацца пачынаюць, кажу з хітрынкай: “Ой, бабульцы цяжка ўзнімацца. Трэба ёй мужчынская дапамога”. І бягуць мае хлопчыкі навыперадкі бабе памагаць. Мужчыны!

Клопатаў нямала ў старасты сяла

Ёсць у Вольгі Мухі і яшчэ адзін важны абавязак. З таго самага часу, як узнік інстытут стараст, яна – стараста вёскі Глыбокае. А цяпер яшчэ і суседнія Гарэлкі апякуе, дзе практычна не засталося тутэйшых, але многія хаты выкарыстоўваюцца пад лецішчы. Такія асобы, як Вольга Мікалаеўна, заўжды навідавоку. Тым больш, чым меншым становіцца населены пункт, тым часцей з’яўляюцца ў ім праблемы. Трэба паклапаціцца, напрыклад, каб не абмінала вёску, што раскінулася на некалькі кіламетраў, аўталаўка. І зазначым, адміністрацыя гандлёвага прадпрыемства, якое забяспечвае прадуктамі вяскоўцаў, прыслухоўваецца да просьбаў старасты.

Гэты год нездарма праходзіць пад зоркай юбілейнай даты вызвалення. 80 гадоў таму мірным стала неба не толькі над Глыбокім – над усёй Беларуссю. У дні вызвалення ў гэтых мясцінах ішлі жорсткія баі. Размяшчаўся медсанбат, у якім памерлі ад ран салдаты-вызваліцелі Аляксандр Гольцаў, Фёдар Гупала, Якаў Іваноў, Кузьма Кандрацьеў, Шалва Манідзэ, Аляксандр Мухін, Аляксей Паддубны, Рыгор Радзіёнаў, Аляксандр Сляпцоў, Леанід Трафімчанка, Васіль Фралоў і Рыгор Яструбінскі. Пасля вайны іх астанкі перанесены ў Жабінку, дзе яны знайшлі вечны спакой у Брацкай магіле савецкіх воінаў і партызан.

Пра падзеі ліпеня сорак чацвёртага года нагадвае таксама помнік-абеліск пры дарозе з імёнамі 38-мі глыбокаўцаў, якіх забрала вайна.

Схілілі і мы галовы на раздарожжы, а затым звярнулі налева, бо ўказальнік засведчыў: зусім недалёка ад Глыбокага месцяцца Вярхі.

Туды і павядзе нас асфальтаваная дарога ў наступны раз.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

7 мая споўнілася 10 гадоў з дня прысваення Жабінцы статусу горада-спадарожніка Брэста

Такому імкліваму развіццю, якое назіраецца ў Жабінцы, можа пазайздросціць усялякі населены пункт. Моцны штуршок быў дадзены дзесяць гадоў таму, калі Жабінка ўвайшла ў сузор’е гарадоў-спадарожнікаў, стала, як паэт некалі казаў, для Брэста “мілым крылом”. Тыя змены, што літаральна адбываюцца на вачах, нельга абмінуць, немагчыма не заўважыць. Днямі знаёмы, які гадоў пятнаццаць не бываў у Жабінцы, прызнаўся: “Павіншуйце мяне: я ў Жабінцы заблукаў!”

Калі так і далей пойдзе, давядзецца яшчэ не раз віншаваць не толькі яго, але і ўсіх нас. Бо за апошнія дзесяць гадоў Жабінка прайшла ў сваім развіцці шлях, на які раней патрабаваліся дзесяцігоддзі!

Першы – гэта пра Жабінку

Так атрымалася, што сярод васьмі беларускіх гарадоў-спадарожнікаў Жабінка адзіная жаночага роду. Таму нездарма артыкул у “Сельскай праўдзе”, прысвечнаны Першаму рэспубліканскаму форуму гарадоў-спадарожнікаў, называўся “Жабінка і сем братоў-гарадоў”. Форум ладзіўся 22 ліпеня 2022 года, ініцыятарамі яго сталі жабінкаўцы. На прадстаўнічую сустрэчу завіталі ўсе “браты”: дэлегацыі з Дзяржынска, Заслаўя, Лагойска, Рудзенска, Скідзеля, Смалявічаў і Фаніпаля. Форум наведалі тагачасны міністр эканомікі Беларусі Аляксандр Чарвякоў і намеснік (зараз першы намеснік) старшыні Брэсцкага аблвыканкама Дзмітрый Гарадзецкі. Жабінку прэзентаваў кіраўнік раёна (сёння – намеснік старшыні аблвыканкама) Вадзім Краўчук.

На той час наш горад мог ужо годна дэманстраваць свае поспехі ў рэалізацыі інвестыцыйных праектаў, будаўніцтве жылля і сацыяльна значных аб’ектаў. Не толькі жабінкаўцы – дзясяткі берасцейцаў ужо атрымалі ключы ад новенькіх кватэр у горадзе-спадарожніку. Выйшаў таксама на маршрут аўтобус № 77, які стаў яшчэ адной важнай транспартнай ніткай, што звязала Жабінку з Брэстам. Яшчэ ў 1970-я гады планавалася: у райцэнтры будуць будаваць дзевяціпавярховыя дамы. Аднак планы спраўдзіліся толькі ў наш час. Мабыць, ён сапраўды выбраў нас.

Шаноўныя госці маглі трохі і пазайздросціць, калі наведалі першы такі “хмарачос” у Жабінцы, пабывалі на заводзе па вытворчасці прэміксаў “Консул”, у новым сучасным дзіцячым садзе на 240 месцаў і ў будынку раённага суда, які змяніўся да непазнавальнасці пасля капітальнага рамонту.

Адбыўся карысны абмен вопытам, былі агучаны прапановы па развіцці гарадоў-спадарожнікаў, падпісаны пагадненні аб супрацоўніцтве ў сферах эканомікі, адукацыі і культуры, будаўніцтва і добраўпарадкавання. А яшчэ было выказана спадзяванне, што Першы форум – не апошні.

Так і адбылося праз год, калі жабінкаўская дэлегацыя на чале з намеснікам старшыні райвыканкама Сяргеем Хізовым выправілася ў іншы “салодкі” горад Скідзель, які “спадарожнічае” ў будучыню разам са старажытнай і вечна маладой Гародняй.

Працяг будзе

За дзесяць гадоў стала відавочным: Указ, падпісаны кіраўніком Беларусі, дзейнічае і прыносіць станоўчыя вынікі. Можаце спытацца ў любога жыхара Жабінкі, ці бачаць-адчуваюць яны гэтыя змены, і ён (або яна) сумленна адкажуць “так”. Гэтыя пераўтварэнні адчуваюць і госці нашага горада, нават тыя, хто ўпершыню тут пабывае. Бо даўно адным з сімвалаў Жабінкі сталі будаўнічыя краны, якія шчыруюць сёння на карысць будучыні.

Галоўнае: існуе і рэалізуецца стратэгія развіцця. У Жабінцы за час, што мінуў паміж форумамі, былі рэалізаваны два буйныя лагістычныя праекты, звязаныя з надзвычай удалым геграфічным месцазнаходжаннем нашага райцэнтра. Ну, і вядома, па-ранейшаму растуць дамы, як грыбы. І гэта не толькі сямі- і дзевяціпавярховікі паблізу вуліцы Міру, але і жытло для тых, хто з большай прыхільнасцю ставіцца да індывідуальнай забудовы.

У адпаведнасці з Дзяржаўнай праграмай “Будаўніцтва жылля на 2021–2025 гады” на Жабінкаўшчыне плануецца за кошт усіх крыніц фінансавання ўвесці ў эксплуатацыю каля 70 тысяч квадратных метраў жылля. Для невялікага раённага цэнтра гэта не толькі крок да дасягнення сацыяльных стандартаў у названай сферы, але і выдатны рух да статуса горада-спадарожніка. Паколькі гэты высокі і адказны статус неабходна сваёй працай пацвярджаць у год, які нездарма названы Годам якасці.

Ёсць ужо добрыя набыткі. А яшчэ існуе перакананне: горад-спадарожнік у сваім развіцці будзе ўзнімацца на новыя вяршыні. Пагэтаму, як пішуць часам на газетных старонках, працяг будзе…

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

АГАРОДНІКІ: вёскі дзве, а лёс адзіны

Амаль у кожным заходнім раёне Беларусі ёсць вёскі Агароднікі. Усе яны ўзніклі амаль адначасова ў ХVІ cтагоддзі, калі ў Вялікім Княстве Літоўскім праходзіла значная аграрная рэформа. Паводле яе з каралеўскіх сёл (такіх, як Вежкі) высялялі служылых сялян-агароднікаў. Таму і паселішчы, утвораныя імі, набывалі адпаведнае імя. З тых часоў у нас і пайшло: жывуць побач дзве вёскі, а лёс маюць адзіны. Калі трапіш сюды, можаш і заблытацца, бо Агародніцкі ФАП, напрыклад, трэба шукаць у… Вежках, а Вежкаўскую царкву – у Агародніках. Аднак такі расклад здзіўляе толькі таго, хто не ведае гісторыі гэтых населеных пунктаў. У 2023-м Вежкі адсвяткавалі свае 510-годдзе, а вёска-суседка – роўна на паўвека маладзейшая. Стагоддзямі яны канкурыравалі за права ўладарыць над наваколлямі. Шалі схіляліся то ў адзін, то ў другі бок.

У малочнай ракі – высокія берагі

Пры Кацярыне Вялікай цэнтр Вежкаўскай воласці перамясціўся ў Агароднікі. Вежкі вярнулі сабе права кіраваць ваколіцамі толькі ў ХХ стагоддзі з утварэннем калгаса імя Чапаева. У наш час гаспадарку перайменавалі ў адкрытае акцыянернае таварыства “Вазнясенскі”. Яго адміністрацыйны будынак знаходзіцца ў Вежках, а блізкі Узнясенскі храм тутэйшыя да гэтага часу завуць Вежкаўскім, хоць знаходзіцца ён у Агародніках…

Такая вось сіла гістарычнай звычкі! Аднак і сённяшні бурлівы век дае жыццё новым традыцыям, звязаным з любоўю людзей да роднай зямлі і якаснай працай на ёй.

Дырэктар ААТ “Вазнясенскі” Надзея Кандрацюк упадабала выслоўе “малако на языку ў каровы”, што азначае: колькасць малака залежыць ад якасці кармоў.

– Вёска – гэта жыццё, – пераканана Надзея Рыгораўна, – і сёння малочна-таварныя фермы – аснова асноў. Нездарма за мінулы год мы мелі агульную выручку ў 16 мільёнаў рублёў, з іх палова атрымана ад вытворчасці малака. Таму стварэнню кармавой базы для жывёлагадоўлі – наш асаблівы клопат.

У гаспадарцы ёсць і яшчэ адзін надзвычай важны клопат – прыцягнуць да сябе маладых спецыялістаў, стварыць ім належныя ўмовы працы і побыту, каб прывіць жаданне душой прырасці да гэтай зямлі. Восем маладых спецыялістаў, якія прыйшлі ў “Вазнясенскі”, атрымалі выдатнае жыллё і магчымасць рэалізаваць сябе ў справе.

Ёсць маладыя і на ферме “Аграроднікі”, дзе сапраўдны малочны рай. Загадчыца МТФ Марына Міхайлоўская нарадзілася ў пасёлку Белавежскі Камянецкага раёна, але знайшла сябе ў “Вазнясенскім”.

– За тое дзесяцігоддзе, што працую ў гаспадарцы, мясцовасць змянілася непазнавальна, – дзеліцца Марына Валер’еўна. – Нельга нават параўнасць, што было і як сталася. На маіх вачах абнавіліся магазін, пошта і кантора гаспадаркі, у Вежкі і Агароднікі прыйшоў прыродны газ, будуюцца дамы для спецыялістаў. Пагалоўе на нашай ферме – 1500 рагуляў, прымяняем замкнуты цыкл – ад нараджэння цялятак да дарослых кароў. Пад маім кіраўніцтвам працуюць 27 чалавек – усе выдатныя жывёлаводы!

Яны працягваюць добрыя традыцыі, закладзеныя папярэднікамі, такімі, як Ніна Шэвель. Ніна Іванаўна, равесніца Брэсцкай вобласці, шмат гадоў і сіл аддала роднай гаспадарцы. Яе дом – побач з царквой. Жанчына згадвае, як 8 лістапада 1987 года гожы каменным храм асвячаў мітрапаліт Мінскі і Слуцкі Філарэт. Пра тое гавораць таксама настаяцель айцец Уладзімір Кандрашчук і царкоўны стараста Аляксей Майсюк. У Агародніках і Вежках вера ў Бога жыве здаўна. Пра тое не аднойчы пісаў лаўрэат прэміі “За духоўнае адраджэнне”, акадэмік Іван Аляксеевіч Чарота, ахрышчаны восенню 1952 года ў Вежкаўскай царкве, размешчанай у Агародніках.

Вас палечыць добры фельчар

Лідзію Дзенісовіч давялося крыху пачакаць: вясковы фельчар тэрмінова выехала да пацыента, які чакаў яе дапамогі. Лідзія Паўлаўна, чалавек надзвычай ветлівы, працуе ў Агародніцкім ФАПе, размешчаным у Вежках, з 1 красавіка (і гэта не жарт!) 1988 года. Абслугоўвае больш за 400 чалавек з васьмі суседніх вёсках.

– Я нарадзілася ў Іванаўскім раёне, а сюды прыйшла адразу пасля заканчэння Брэсцкага медвучылішча. З тае пары – тут і больш нідзе! – гаворыць з усмешкай вясковы Айбаліт. – Памятаю, як пры размеркаванні ў мяне спыталіся: “Куды хочаш: у Старое Сяло ці Агароднікі?”. Як пачула пра Агароднікі, адразу падумала: “Паеду ў Агароднікі – назва прыемная, блізкая да зямлі”.

Нашу размову раптам перарваў званок старшыні Крыўлянскага сельвыканкама Святланы Пяшко, якая пацікавілася аб праблемах, што ўзнімаюць перад карэспандэнтам мясцовыя жыхары. Пытанне было і тычылася яно рамонту цэнтральнай вуліцы.

– Ёсць у людзей жаданне, каб “падлячылі” дарогу.

Святлана Філіпаўна запэўніла, што аб гэтай праблеме ведае і “лекі” будзе шукаць разам з іншымі зацікаўленымі службамі.

А мы выйшлі за парог фельчарска-акушэрскага пункта, каб прадоўжыць шлях па самым маленькім у Беларусі раёне.

Праект “Вёсачка, жыві!” “заглыбляецца” на поўнач Жабінкаўшчыны: у наступны раз едзем у сяло Глыбокае.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

ВЯЛІКІЯ ЯКАЎЧЫЦЫ: на землях каралевы Боны

Якаўчыцы сталі Вялікімі адносна нядаўна. Раней з абодвух бакоў ад чыгункі існавалі паселішчы з аднолькавай назвай, пакуль 14 красавіка 1971 года вёска, якая была ў складзе калгаса “Прамень”, не стала Вялікімі Якаўчыцамі, а тая, што ўваходзіла ў склад калгаса імя Чапаева, атрымала афіцыйны назоў – Малыя Якаўчыцы. Яны і цяпер знаходзяцца ў розных сельсаветах. А вось стагоддзі таму абедзве вёскі былі на адной зямлі, і гэтая зямля належала знакамітай каралеве Боне Сфорца д’Арагон. 13 красавіка 1534 года каралеўскі пісарчук ўпершыню згадаў Якаўчыцы (або Якоўчычы) у сваёй грамаце. Гэткім чынам, днямі якаўчуры (як спрадвеку завуць мясцовых жыхароў) адзначылі 490-я ўгодкі вёскі і аграгарадка. Святкаваць яны любяць і ўмеюць, як тое паказалі раённыя “Дажынкі–2019”, што ладзіліся ў Якаўчыцах. Шыкоўным падарункам тады стаў прыродны газ, які прыйшоў у дамы якаўчуроў.

Найстарэйшае прозвішча

За такі доўгі час, вядома, урадлівая якаўчыцкая зямля не толькі радавала сваімі ўраджаямі, але й нараджала выдатных людзей. Адсюль паходзяць Міхаіл Шаўчук – савецкі разведчык, блізкі паплечнік легендарнага Мікалая Кузняцова, і Мікалай Мальчук, што працаваў у Цэнтры ўпраўлення касмічнымі палётамі. Аднак сённяшні расказ – пра зямное жыццё.

Сяргея Свіціча застаў на мехдвары. Ён рамантаваў грузавік. Мірная ў яго праца. Хоць Сяргей Уладзіміравіч мае і ваенны вопыт: у 1980-я гады ён служыў у Афганістане, скуль вярнуўся з медалём “За баявыя заслугі”, які перад строем уручаў кампалка, будучы генерал Леў Рохлін. Для Сяргея Свіціча гэта была самая далёкая і агнявая вандроўка ў жыцці. Увесь астатні час прысвечаны родным Вялікім Якаўчыцам. Неяк непрыкметна размова ад рамонтных работ перацякла ў… далёкае мінулае. Гэта і не дзіўна: Сяргей Уладзіміравіч – носьбіт самага старажытнага прозвішча ў Якаўчыцах (Свіцічы тут жывуць не менш за 460 гадоў!).

– Не так даўно, – з гонарам гаворыць суразмоўца, – у метрыках Вежкаўскай царквы адшукаў імя прапрадзеда. Ён быў Стэфан і меў сына Ігната. Той Ігнат нарадзіў Сідара (майго дзеда), які быў адзіным на ўсю акругу кавалём.

І з такой радасцю Сяргей Свіціч паведаміў пра сваю радаводную знаходку, што міжволі прыгадаліся прымаўка “кроў – не вадзіца” і радкі з верша Міхася Рудкоўскага: “Мой дзед быў сельскім кавалём, кавальскай справы каралём”. Вось адкуль працавітыя рукі ў Сяргея Свіціча, нашчадка кавальска-“каралеўскага” роду! І яго дынастыя мае працяг у сыне Аляксеі і ўнуку Мікіце. Наймалодшы Свіціч 1 верасня збіраецца першы раз у першы клас. Мо і нам пара ў школу?

Ёсць і школа, ёсць і клуб

Нават старадаўняе паселішча жывое, калі яно маладое. У аграгарадку працуюць школа, дзіцячы сад і сельскі клуб – прыцягальныя месцы для хлопчыкаў і дзяўчынак. Спачатку, вядома, найпершая прыступка (а гэта значыцца, садзік), дзе гадуюць не толькі якаўчыцкіх дзетак, але і маленькіх жыхароў з Мацеевічаў, Вялікіх Сяхновічаў, Пруска і Залуззя. Загадчыца ўстановы Наталля Сізоненка, якая ўжо чвэрць стагоддзя працуе ў Вялікіх Якаўчыцах, задаволена вопытнымі выхавальніцамі Святланай Андраюк і Зінаідай Сацук, а яшчэ – умовамі, што стварыла дзяржава для дзяцей.

Якаўчыцкую школу, якая хутка стане школай міру, наведваюць 67 вучняў, з іх сямёра 10-класнікаў абралі для сябе аграрны профіль, вывучаюць на павышаным узроўні біялогію і грамадазнаўства. З асаблівай павагай у школе прыгадваюць вядомых землякоў, найперш чатырох кандыдатаў навук: матэматыка Васіля Дземенчука, хіміка Зінаіду Краўчук, філалога Ірыну Поўх і гісторыка Уладзіміра Мальчука.

А вось калі адзвініць званок з урокаў, вучням рады ў клубе, дзе іх гасцінна сустракаюць загадчыца Святлана Празапас і бібліятэкар Ніна Паўловіч. Святлана Рыгораўна шчыра прызнаецца:

– Тут працаваць – адна асалода, люблю людзей, асабліва дзяцей, – і паказвае, якія прыгожыя рэчы стварае разам з хлопчыкамі і дзяўчынкамі ў гуртку “Вясёлка”.

Працавітым рукам ёсць прымяненне не толькі ў клубе. Нядаўна разам са старшынёй Жабінкаўскага сельвыканкама Аляксандрам Апекуновым, дырэктарам мясцовай школы Валерыем Галавейкам і дзецьмі добраўпарадкавалі помнік землякам, загінулым у вайну, а таксама дзіцячую пляцоўку, што ўзнікла намаганнямі ААТ “Жабінкаўскі”.

– Кіраўнік гаспадаркі Міхаіл Вячорка заўсёды ідзе нам насустрач, – гавораць культработнікі. – Кожны раз, як бывае ў Якаўчыцах, стараецца выслухаць нашы просьбы і, калі магчыма, дапамагчы.

На пытанне, а ў чым яшчэ жыхары чакаюць дапамогу ад уладаў, Святлана Празапас крыху задумалася, а затым прамовіла:

– Ведаеце, побач з аграгарадком – вёска Пруск. Адлегласць паміж імі каля кіламетра, а дарога дасюль гравійная… Было б вельмі добра, каб яна апранулася ў асфальт.

Паблізу ад клуба – магазін “Родны кут”. У гандляркі Святланы Дзеніскавец пацікавіліся, ці ёсць нараканні ад вяскоўцаў на працу гандлёвай кропкі, і жанчына адказала:

– Лепш пра тое ў людзей спытайцеся, а то ж, ведаеце, кожны пра сябе любімага столькі добрага раскажа…

Спыталіся, і ў адказ пачулі самыя станоўчыя водгукі. Гэта яшчэ больш узняло настрой. З такімі добрымі эмоцыямі рухаемся далей. Куды? Вясна – час завітаць у сад-агарод, а таму едзем у Агароднікі, дзе спрадвеку жывуць выдатныя агароднікі…

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

МАЦЕЕВІЧЫ: пяць мінут – і мы тут!

Самы кароткі шлях ад горада да аграгарадка – па чыгунцы. Не паспееш сесці ў цягнік на станцыі Жабінка, як ужо чуецца аб’ява: “Прыпыначны пункт Мацеевічы”. Пяць мінут – і мы ўжо тут! Так, у райцэнтры моцны чыгуначны вузел, а ў сяле толькі чыгуначная кропка, на якой спыняюцца выключна электрычкі ды дызелі. Аднак у гістарычным плане аграгарадок дасць фору гораду (Мацеевічы на пару стагоддзяў старэйшыя за Жабінку). За такі працяглы час у мясцовай царкве было ахрышчана нямала выдатных асоб. Мо самыя знакамітыя – два Іваны. Заслужаны сувязіст Беларускай ССР Іван Міхайлавіч Грыцук у 1980–1994 гадах з’яўляўся міністрам сувязі і інфарматыкі Беларусі, а Ганаровы энергетык СССРІван Уладзіміравіч Баярчук паміж 1992-м і 2001 гадамі быў дырэктарам Бярозаўскай ГРЭС імя 50-годдзя БССР.

Сёння пазнаёмімся з іх землякамі, на чыіх вачах абнаўляецца старажытнае паселішча.

Молада і зелена

Пра тое, якое правільнае імя ў населенага пункта, спрачаліся доўга. Ад самых сваіх пачаткаў вёска была Маціевічамі, у XІХ – XX стагоддзях ужываліся назвы Маціевічы і Мацеевічы, а сёння афіцыйна прынята апошняя. Хіба толькі мясцовая вучэльня захавала ранейшае гістарычнае напісанне: ДУА “Маціевіцкая базавая школа”. Дарэчы, яе вучні колькі гадоў назад нават пісалі навукова-даследчую работу, прысвечаную метамарфозам, што здараліся за доўгія часы з назвай роднага паселішча.

Школу не могуць абмінуць не толькі навучэнцы і іх настаўнікі, але і госці здалёк. Па-першае, тут – вучэльня ў вучэльні: пяць гадоў таму ў Мацеевічах узнікла своеасаблівая “Зялёная школа”, па-другое, мясцовыя педагогі і школьнікі маюць даўнія трывалыя сяброўскія зносіны з абласным цэнтрам турызму і краязнаўства дзяцей і моладзі.

– А з гэтага красавіка рэспубліканскі цэнтр экалогіі і краязнаўства дае старт “Кліматычнай шкатулцы” – апрабацыі камплекту навучальных матэрыялаў па змене клімату. У праекце будзе задзейнічана ўсяго 27 устаноў адукацыі краіны. На Брэстчыне права далучыцца да яго атрымалі толькі дзве школы: Драгічынская СШ №2 і наша базавая, – з гонарам гавораць маціевіцкія педагогі.

Нават здаля адчувальна навізна

Калі рухацца ад чыгункі, адразу кідаюцца ў вочы стройныя шэрагі новых дамоў з чырвонымі і зялёнымі дахамі. Стараста Галіна Вайтовіч нават жартаўліва называе іх “нашым мікрараёнам”. Чаму б і не? Ёсць жа ў горадзе мікрараёны, могуць існаваць і ў аграгарадку.

Галіна Віктараўна – медык з вялікім стажам, працуе нават пасля выхаду на пенсію ў Брэсцкай бальніцы хуткай медыцынскай дапамогі. А для мясцовых яна перш-наперш – стараста, да якой звяртаюцца з надзённымі праблемамі.

– Раней іх было шмат, асабліва гадоў пятнаццаць таму, як толькі стала старастай, – дзеліцца Галіна Вайтовіч. – Надзвычай істотнае пытанне вырашылася 10 год назад, калі ў мацеевіцкія дамы прыйшоў прыродны газ, а тры гады таму і вада стала добрай, як пабудавалі жалезаачышчальную станцыю. Хочацца, каб у будучым у Мацеевічах яшчэ з’явілася агульная каналізацыя, як у Крыўлянах ці Хмелеве, а таксама часцей рамантавалася дарожнае пакрыццё вясковых вуліц… Што яшчэ прыгадаць? У нас адкрыўся даўно, але перажыў значнае абнаўленне магазін “Родны кут”. Работнікі там прафесійныя, дый забеспячэнне харчовымі і прамысловымі таварамі належнае. Ёсць у нас і ФАП з аптэкай, дзе працуе малады фельчар Ангеліна Кічкайла, якая добрасумленна адносіцца да сваіх спраў, заўжды ветлівая з пацыентамі.

Кожнаму пакаленню – увага

Заўжды маюць у “асартыменце” добрыя словы, а таксама гожыя ўсмешкі не толькі гандляры ды медыкі. Ёсць яны ў наяўнасці і ў начальніка аддзялення сувязі “Мацеевічы” Анастасіі Ефлаковай, і ў бібліятэкаркі Ганны Асокінай. Ганна Мікалаеўна лічыць, што парог яе чытальні найперш пераступаюць людзі, улюбёныя ў культуру і прыгожае слова, а такіх набіраецца больш за 260 чалавек, найбольш пенсіянеры і дзеці. Людзі паважанага ўзросту не толькі шануюць кнігу, але і любяць пагутарыць. Ім зносіны – як лекі для душы.

Напрыканцы сакавіка бібліятэкар разам з загадчыцай Якаўчыцкага клуба наведала вельмі шаноўных вяскоўцаў – Мікалая Іванавіча Антанюка, якому споўнілася 92 гады, і Ганну Іванаўну Шыманка, што адзначыла 90-гадовы юбілей. Некалі пра іншую жыхарку Жабінкаўскага раёна я пісаў нарыс “Дажыві да дзевяноста і скажы, што гэта проста”. Пагэтаму не мог абмінуць хату бабулі Ганны. За яе плячыма – доўгая праца ў калгасе, а наперадзе – спадзяванне, што ў дзяцей, унукаў і трох праўнукаў жыццё будзе больш шчаслівым, чым дасталося ёй, народжанай напярэдадні вайны. У дзень, калі жанчына размяняла дзясяты дзясятак, да яе ў госці завіталі блізкія людзі з Жабінкі, Новых Двораў, далёкага пружанскага Дабучына.

А нам час прыйшоў развітвацца з аграгарадком, каб зноў патрапіць у… аграгарадок. Можна зноў за пяць хвілін даехаць чыгункаю да прыпынку Якаўчыцы. Можна і пешшу прайсціся пару кіламетраў да Вялікіх Якаўчыцаў.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Веды і выхаванне – галоўнае заданне адукацыі Жабінкаўшчыны

Геаграфічная адлегласць паміж сярэдняй школай №1 і дзіцячым садам №6 у Жабінцы крыху больш за кіламетр, а вось гістарычная – ажно 111 гадоў. З архіўных крыніц нават вядома імя першай настаўніцы, якая вучыла дзетак пісьменству ў далёкім 1913 годзе ў Жабінкаўскім народным вучылішчы, як тады называлі грамадскія школы. 18-гадовая Ксенія Лянцэвіч паходзіла з педагагічнай сям’і: яе тата Пётр Восіпавіч сеяў, як паэт казаў, “разумнае, добрае, вечнае” сакалоўскім дзецям. У сённяшніх школах выразны “жаночы твар”. Стагоддзе таму было інакш: сярод 33 настаўнікаў тагачаснай Жабінкаўшчыны былі ўсяго тры жанчыны. А што наконт вучняў? Ва ўсім раёне перад Першай сусветнай вайной налічвалася ўсяго 903 школьнікі (для параўнання: цяпер толькі ў СШ №1 імя І.М. Наганава каля тысячы навучэнцаў).

Растуць у садзіках дзеткі-кветкі

А вось садзікаў сто год таму ўвогуле не было, а зараз у райцэнтры ажно шэсць падобных устаноў штодня раскрываюць свае дзверы перад самымі маленькімі жыхарамі горада-спадарожніка, якія растуць ў садзіках, нібыта дзеткі-кветкі. Выбар у бацькоў ёсць, куды весці сваіх хлопчыкаў і дзяўчынак: у садзікі №1 ці №4, калі жывяце ў мікрараёне цукровага завода, №2 або №3 – паблізу раённай бальніцы, у садзік №5, калі паблізу камбікормавы завод, альбо ў найноўшы сад №6, разлічаны на 240 месц, які ўрачыста адчыніўся паўтара года назад.

Ва ўсіх установах забяспечаны добры нагляд за юнымі жабінкаўцамі, з якімі праводзяць заняткі выдатныя выхавальнікі (амаль другія мамы для кожнага дзіцяці). А яшчэ навокал дзетак – безліч кветак, у рацыёне – якаснае харчаванне, вядома, і пра бяспеку пільна клапоцяцца дарослыя. Пазнавальныя і забаўляльныя гульні, прагулкі і салодкі бесклапотны сон таксама ў “асартыменце”.

Адным словам, робіцца вельмі шмат, каб малыя раслі, развіваліся, атрымоўвалі навыкі, патрэбныя ў школе.

А як час настае, кожнага маленькага жыхара горада-спадарожніка гучна кліча першы раз у першы клас званок адной з трох сярэдніх школ Жабінкі.

Памятаюць мінулае, пазіраюць у будучае

Сярэдняя школа №1 першая і па нумары, і па сутнасці. Нездарма яна завецца школай будучага. Зараз яе калектыў рэалізуе інавацыйны праект “Укараненне тэхналогіі шматмернага чытання для фарміравання функцыянальнай пісьменнасці малодшых школьнікаў”. Асаблівая ўвага – патрыятычнаму выхаванню. Нездарма на базе школы летась запрацаваў раённы цэнтр “Памяць”, які ўрачыста адкрылі намеснік старшыні Брэсцкага аблвыканкама Вадзім Краўчук, ваенны камісар вобласці Алег Канавалаў і кіраўнік раёна Андрэй Кузьміч.

Гісторыі ў першай школе – асаблівая ўвага. Нездарма з 1956 года тут працуе найстарэйшы ў раёне школьны музейны пакой, які быў капітальна абноўлены і цяпер зусім па-сучаснаму дэманструе мінулае школы і раёна. Сярод урачыстых наведвальнікаў свае аўтографы ў 2023 годзе, між іншым, пакінулі тагачасны кіраўнік Адміністрацыі Прэзідэнта краіны Ігар Сергяенка і старшыня Брэсцкага аблвыканкама Юрый Шулейка, якія паўдзельнічалі ў мерапрыемстве “Мы дзеці твае, Беларусь!”. З асаблівым гонарам музейныя стэнды нагадваюць, што ў СШ №1 выкладалі Заслужаныя настаўнікі БССР Валянціна Талокіна, Ганна Сяльскова, Вера Секяржыцкая і Марыя Кавалёва, а сярод выпускнікоў былі такія асобы, як настаяцель Хмелеўскага манастыра айцец Серафім, Заслужаны артыст Беларусі Андрэй Макарук, кандыдат філасофскіх навук Надзея Лаўранюк, і гэтым спіс выдатных выпускнікоў далёка не вычарпаны. Іх славу годна працягвае і новае пакаленне.

Сярэдняя школа №2 летась адсвяткавала сваё 60-годдзе і набыла статус школы міру. Сярод найбольш запамінальных падзей апошняга часу – адкрыццё ў снежні 2023 года ваенна-патрыятычнага клуба міліцэйскай скіраванасці “Баграціён”. Цырымонію адкрыцця клуба здзейснілі начальнік упраўлення ўнутраных спраў аблвыканкама генерал-маёр міліцыі Алег Шулякоўскі і кіраўнік Жабінкаўшчыны Андрэй Кузьміч.

Мінулы год стаў святочным і для педагогаў і навучэнцаў сярэдняй школы №3, дзе ўпершыню школьны званок паклікаў на ўрок 1 верасня 1988 года. Сярод многіх добрых спраў, якімі славіцца трэцяя гарадская, – удзел у рэспубліканскім праекце “Мой школьны футбольны клуб”. А яшчэ навучэнцы ганарацца трывалымі сувязямі з брэсцкімі памежнікамі і паспяховымі выступленнямі на спаборніцтвах “Цытадэль” у горадзе над Бугам і ў конкурсах юных інспектараў дарожнага руху. А яшчэ ў СШ №3 пашыраюць моўную прастору, вывучаючы кітайскую мову.

Трывалыя повязі з Інстытутам Канфуцыя і ў самай маладой ўстановы агульнай сярэдняй адукацыі – ліцэі горада Жабінкі, які ўзнік у 2006 годзе. Сёлета тут працуюць над інавацыйным праектам “Укараненне мадэлі фарміравання функцыянальнай пісьменнасці як асновы сацыялізацыі і прафесійнага самавызначэння навучэнцаў з дапамогай індывідуалізацыі адукацыйнага працэсу”. Выконваць такія, нават вельмі няпростыя праекты, ліцэю па сілах. Нездарма яго выхаванцы – пераможцы і прызёры шматлікіх конкурсаў, алімпіяд, навукова-практычных канферэнцый, 34 выпускнікі ліцэя – залатыя медалісты, а паступленне ў ВНУ, лічыце, стопрацэнтнае.

Нельга таксама пакінуць па-за ўвагай карысную дзейнасць ДУА “Цэнтр карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі Жабінкаўскага раёна”. Яго супрацоўнікі клапоцяцца аб спецыяльнай адукацыі дзяцей-інвалідаў, якім патрэбны асаблівыя ўвага і клопат.

Дадатковыя навыкі, у сваю чаргу, дорыць юным жабінкаўцам раённы цэнтр творчасці для дзяцей і моладзі, які развівае таленты і многім падказвае жыццёвую дарогу, напоўненую прыгожымі фантазіямі, увасобленымі на палатне, у саломцы або гліне.

Нарэшце, ёсць у нас і ўстанова адукацыі, што рэалізуе праграмы выхавання і ўдзельнічае ў ліквідацыі прычын і ўмоў, якія вядуць да стварэння неспрыяльнага для дзяцей асяродку. Супрацоўніцы сацыяльна-педагагічнага цэнтра стаяць на варце правоў і законных інтарэсаў дзіцяці.

Такім чынам, кожная названая ўстанова выконвае свае самыя галоўныя задачы, а менавіта: дае нашым дзецям якасную адукацыю і належнае выхаванне, каб хлопчыкі і дзяўчынкі не толькі ведалі шмат, але і шчыра любілі непаўторны жабінкаўскі край.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота Кацярыны ЯКУБЁНАК

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

ЗАЛУЗЗЕ: край майстроў між Бугам і Дняпром

Гэта па-сапраўднаму ўнікальная вёска. Далёка не кожны, нават вялікі населены пункт, можа, як Залуззе, пахваліцца такім сузор’ем сваіх нараджэнцаў. Адсюль паходзяць ажно тры (!) кіраўнікі Брэста: у XVII стагоддзі ў паселішчы нарадзіліся берасцейскія кашталяны Мельхіёр і Дамінік Савіцкія, а паміж 2004 і 2014 гадамі кіраўніком Брэсцкага гарвыканкама з’яўляўся Ганаровы грамадзянін горада Брэста залуззевец Аляксандр Палышанкоў. У вёсцы, размешчанай уздоўж Мухаўца, таксама прыйшлі на свет Герой Сацыялістычнай Працы Фёдар Валасюк; Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі БССР Канстанцін Буснюк; былы партызан-чарнаковец, доктар ваенных навук Юльян Гогаль; Заслужаны работнік жыллёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь Мікалай Кандрацюк.

А яшчэ Залуззе спрадвеку было калыскай талентаў, краем майстравых людзей. З імі пазнаёмімся бліжэй.

Дом, дзе жыве творчасць

Чалавек творчы прыйшоў у гэтыя мясціны значна раней, чым вёска трапіла на старонкі летапісаў. У Брэсцкім абласным краязнаўчым музеі дэманструецца так званая “Залуззеўская баба” –паганскі ідал, “апрануты” старадаўнім майстрам-каменацёсам у хустку. Пазней хрысціяне выбілі на ім крыж.

Цяпер гожыя вышыўкі ды карункі можа пабачыць кожны, хто зазірне ў Залуззеўскі Дом народнай творчасці. Яго гаспадыня таксама надзвычай таленавітая: Святлана Ляшук – рамеснік, і многае падуладна яе таленавітым рукам. А яшчэ яна цудоўны арганізатар, здольны натхняць іншых шчыра любіць усё народнае, а значыцца, і спрадвеку роднае.

Залуззе – мо самая працяглая жабінкаўская вёска. І гэта невыпадкова: у 1970 годзе яна аб’ядналася з дзвюма суседнімі. Але і зараз мясцовыя адрозніваюць уласна Залуззе, якое цягнецца да мосціка, і Савіцк з Багуславічамі – самыя старыя часткі гістарычнага сяла. Дом, дзе бруяе творчасць, – у былым Савіцку. Побач жывуць народныя майстрыхі Ніна Яшчук ды Таццяна Суцько, да якіх завіталі ў госці. Таццяна Кірылаўна – равесніца вайны, Ніна Аляксандраўна – аднагодак Перамогі. У іх лёсах увогуле шмат агульнага: і месца нараджэння, і няпростае жыццё, і захапленне вышыўкай, атрыманае ў спадчыну ад матуль, і прыгожыя народныя песні.

Калісь у Залуззі існаваў цудоўны фальклорны калектыў “Багуслаўка”. Сапраўднай яго душой быў настаўнік, ветэран вайны і мясцовы паэт Васіль Давідчык. Для “Багуслаўкі” Васіль Гаўрылавіч складаў сцэнкі, вершы, песні.

– О! Мы ж паўсюль спявалі, – прыгадвае былое Ніна Яшчук, – і ў Жабінцы бывалі, і ў Брэсцкім драмтэатры, і ў музеі, і ў санаторыі “Буг” для адпачываючых канцэрты давалі, і на “Дажынках” абрады рабілі ў полі і на сцэне. Было нас 16 чалавек, а цяпер ужо нікога, акрамя нас, не засталося… Пытаецеся, у чым я майстар? – і, пераходзячы на тутэйшую гаворку, гарэзліва заканчвае, пастукваючы кіёчкам аб падлогу: – Я усэ могу робыты, нават с клюшкою ходыты!

Таццяна Суцько сустрэла нас на парозе са сваім сябрам – коцікам Рыжыкам. Жанчына дасюль не абмінае клуб, дзе вучыць дзяцей прасці, каб не забывалі тыя, як цягнецца льняны кужалёк – повязь паміж пакаленнямі. І тая повязь сапраўды ёсць: Святлана Ляшук паказвае фотаздымкі, дзе занатаваны нядаўнія святы, на якія Дом творчасці бывае багаты.

Мужчынскія справы

Аднак не думайце, што толькі жанчыны ў Залуззі такія спраўныя. Моцная палова чалавецтва таксама сваімі талентамі радуе.

Шырока вядомы далёка за межамі Жабінкаўшчыны майстар па дрэве Павел Шадрын. Гадоў 15 таму ён прыехаў з Мурманска на сталае жыццё ў Беларусь, дзе некалі служыў у войску. Знайшоў тут сваю палавінку – жонку-майстрыху Надзею – і другую радзіму, да якой прыкіпеў душой. Сялібу Шадрыны набылі на ўскрайку Залуззя і назвалі “Лясной гаванню”. Павел Мікалаевіч стварыў сапраўдны асяродак хараства, дзе спалучаюцца беларускія матывы, насычаныя фантазіяй творчага чалавека і жывой палескай прыроды.

Калі Шадрыны прыбылі ў Залуззе здалёк і працуюць з дрэвам даўно, дык Аляксей Русіла – з суседніх Панцюх і справу сваю толькі пачынае. Малады гаспадар усяго некалькі месяцаў таму адкрыў таварыства з абмежаванай адказнасцю “Алесіа”, аднак ужо мае досыць індывідуальных заказаў на выраб корпуснай мэблі.

Асаблівым аўтарытэтам карыстаецца вясковы стараста Аляксандр Казак. Яго меркаванні маюць вагу. Залуззе абслугоўваюць аўталаўкі ад міжрайбазы і “Еўраопта”. Была ад іх прапанова скараціць адзін прыпынак у вёсцы, ды Аляксандр Іванавіч запярэчыў: “Нельга так рабіць. Залуззе – вёска працяглая, старым людзям будзе нязручна”. Кіраўніцтва гандлёвых арганізацый прыслухалася да слоў старасты, пакінула ўсё па-ранейшаму.

Каля аднаго з прыпынкаў – магазін “Камбікармы” ад “БЕЛКОРМА”, у якім гандлюе Надзея Данілюк. Па тавары камбікомавага завода сюды прыязджаюць нават з Кобрына, Пінска, Століна. А як спатрэбіцца, Надзея Васільеўна развозіць (ёсць такая паслуга) камбікармы ды заатавары ў далёкія вёскі раёна.

А нам рухацца далей – недалёка: у аграгарадок Мацеевічы.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Наша Жабінка мае напаўторны твар

Так, у Жабінкі адметны твар, і ў гэтым немалая заслуга нашых камунальнікаў. Штодня: і ў цёмную ноч, і сярод светлага дня – яны клапоцяцца, каб на арбіце горада-спадарожніка панавалі чысціня і парадак. Працаўнікі ЖКГ робяць шмат, каб у дамы жабінкаўцаў прыходзілі вада і святло, праводзілася добраўпарадкаванне і рамантаваўся жыллёвы фонд. Гэтымі і многімі іншымі справамі сапраўдныя клапатлівыя гаспадары жабінкаўскай зямлі займаюцца вось ужо амаль 85 гадоў, з часу ўтварэння ў раёне адпаведнай службы. Першым кіраўніком камунальнага аддзела стаў Георгій Барташук, чыё імя ўпісана ў памяць Жабінкі як савецкага актывіста, расстралянага акупантамі ў самыя першыя дні вайны. А калі адгрымела ліхалецце, камунальнікі шпарка ўзяліся за справы, каб зноў расквітнела разбураная вайной Жабінка. Повязь пакаленняў адчувальная сёння на прадпрыемстве: прадаўжальнікі спраў тых, хто некалі адраджаў наш край, штодня стаяць на варце парадку ў сучасным горадзе-спадарожніку.

Узнагароды проста не даюцца

Не толькі мясцовыя жыхары, але і шматлікія госці горада-спадарожніка адзначаюць, наколькі шмат робіцца ў Жабінцы, каб горад выглядаў прывабна,а жыць у ім было камфортна. Таму нездарма за свае справы працаўнікі ЖКГ неаднойчы былі адзначаны на самым высокім узроўні. Хоць узнагароды, вядома, проста не даюцца: за кожным прызнаннем заслуг – вялікая праца ўсяго калектыву. Якасць у іх справах адчувальная.

Як вынік, у 2020, 2022 і 2024 гадах жабінкаўскія камунальнікі станавіліся пераможцамі ў вельмі прэстыжным рэспубліканскім аглядзе санітарнага стану і добраўпарадкавання сярод населеных пунктаў ІІІ катэгорыі, а ў 2021-м на падобным конкурсе прызнаны найлепшымі ў вобласці.

За высокія паказчыкі, атрыманыя ў мінулым годзе, Жабінкаўскай ЖКГ была таксама ўручана “Ганаровая адзнака” ад Брэсцкага абласнога ўнітарнага прадпрыемства “Упраўленне жыллёва-камунальнай гаспадаркі”.

Каб прыгажэў любімы горад

Дзеля таго, каб родная Жабінка выглядала годна і па-сапраўднаму сучасна, была ўзведзена станцыя абезжалезвання, што дазволіла зрабіць ваду прыдатнай для спажыўцоў. Надзвычай важнай справай стала будоўля паблізу горада-спадарожніка новых ачышчальных збудаванняў. Абслугоўванне і рамонт жыллёвага фонду, асвятленне гарадскіх вуліц таксама ў сферы дзейнасці нашых камунальнікаў.

З веснавой пары да позняй восені Жабінка патанае ў квецені. Гэта справа рук супрацоўніц участка “Саначыстка і добраўпарадкаванне”, якія з любасцю ствараюць кветкавы рай не толькі на клумбах у гарадскім парку, але і на вуліцах Жабінкі. Іх праца таксама не раз адзначалася абласнымі граматамі. У дадатак дабавім: мабыць, кожны заўважыў, як шмат апошнім часам узнікла ў нас малых архітэктурных формаў, усталяваных намаганнямі камунальнікаў. Існуе цэлая “касмічная” алея, якая нагадвае, што зусім нездарма Жабінка афіцыйна абвешчана горадам-спадарожнікам Брэста. Вока радуюць і рэдкія дрэвы, высаджаныя ў парку – цэлыя алеі экзатычных прадстаўнікоў царства флоры. Акрамя таго, ЖКГ падаравала любімаму гораду дзіцячы гульнёвы комплекс, размешчаны паблізу танцпляцоўкі, і набыла на радасць хлопчыкам і дзяўчынкам вясёлы паравозік.

А колькі гордасці выклікала не толькі ў малых, але і ў дарослых гараджан сёлетняя навагодняя ёлка, што заззяла ў святочны час на галоўнай плошчы Жабінкі! Яе вершаліна была ўвенчана цудоўным яркім спадарожнікам, што ляцеў праз дні і гады ў светлую будучыню. Нездарма жабінкаўцы ў пачатку 2024-га агульна святкавалі выдатны поспех, калі нашу ялінку літаральна ўсім светам прызналі самай-самай лепшай у Брэсцкай вобласці.

Увогуле, нельга нават уявіць ніводнага жабінкаўскага свята, у тым ліку раённых “Дажынак” і Дня горада, без руплівай працы камунальнікаў.

І памяццю продкаў таксама жывуць

Кожны народ, які паважае сябе, павінен захоўваць гістарычную памяць і праяўляць клопат аб месцах вечнага спачыну.

Гэта цудоўна разумеюць у Жабінкаўскай ЖКГ. Пагэтаму нездарма на балансе прадпрыемства знаходзяцца не толькі могілкі ў горадзе, але і ў сельскай мясцовасці. Тэрыторыя вакол іх рэгулярна абкошваецца, а калі ўзнікае неабходнасць, спецыялісты жыллёва-камунальнай гаспадаркі прыбіраюць аварыйныя дрэвы, каб нішто не парушыла вечны сон славутых продкаў. Зусім хутка, у перадсвяточныя дні, людзі па векавой традыцыі пачнуць масава наведваць пахаванні, каб аддаць даніну памяці памерлым сваякам, а камунальнікі, са свайго боку, будуць сачыць за чысцінёй і парадкам на могілках.

Асобны клопат – пахаванням, звязаным з Вялікай Айчыннай вайной. Большасць іх месціцца на гарадскіх могілках па вуліцы Міру і ў брацкай магіле савецкіх воінаў і партызан, дзе традыцыйна адбываюцца мітынгі 9 Мая, на Дзень Незалежнасці і ў іншыя значныя святы. Акрамя таго, на балансе жыллёва-камунальнай гаспадаркі таксама знаходзяцца пахаванні Соф’і Чубук, Аляксея Дзмітрука і Івана Філіпука, помнікі ў Буснях, Палявой Рэчыцы, Жыціні, Саках, Ракітніцы, Старым Сяле, Сцяпанках, Чыжэўшчыне і былым Сцяброве.

Усё ж нездарма лозунгам ЖКГ сталі словы “Живи Как Хозяин”. Гаспадарлівасць камунальнікаў адчувальная штодня ў горадзе і яго наваколлях, дзе бруяе Жабінка-рака і пануюць спакой ды чысціня.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота Кацярыны ЯКУБЁНАК

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

ХАДАСЫ: туліцца старая вёска да сучаснага жыцця

На 44-м кіламетры, калі рухацца па “беларускім экватары” з Брэста ў напрамку беларускай сталіцы, месціцца вёска Хадасы. За смугою часу ўжо і не дазнаешся, чым быў знакаміты той Хадос ці Хвядос, які даў імя паселішчу. А даўніны тут навокал шмат: і старадаўні “курган векавечны”, і магіла ахвяр фашызму, схаваная пад шатамі высачэзных смаляністых соснаў. Тут былі жорстка закатаваны восенню 1942 года ахвяры яўрэйскага гета, што брукавалі дарогу да Кобрына. А калі яны скончылі сваю справу, сотні працаўнікоў паклалі ў магілы аўтаматныя і кулямётныя чэргі…

Памяць пра тое захоўваецца дасюль, бо без яе нельга крочыць у заўтрашні дзень.

І ўсё ж нездарма побач хуткасная шаша – старадаўняя вёска імкнецца ісці ў нагу з часам, забытай, закінутай яе ніяк не назавеш, асабліва калі зазірнеш да дбайных гаспадароў, што жывуць на вуліцы Паўночнай, або пабачыш, як забудоўваецца вуліца Хутарская. Адразу скажам: тут ёсць перспектывы для жыцця. На заклік “Вёсачка, жыві!” Хадасы адказваюць станоўча.

Цеплыня на Паўночнай вуліцы

Мо на Поўначы і сцюдзёна, а вось у доме № 15 на вуліцы Паўночнай пануе цеплыня. Яна адчувальная адразу, як пераступіш парог: печка напалена, паўсюль прыгажосць, створаная рукамі гаспадыні, і безліч кветак у кожным пакоі.

Прыселі ля грубкі з гаспадаром, каб сагрэцца і паразмаўляць. Мікалай Аляксеевіч Пукіта – чалавек неардынарны, нарадзіўся за чатыры месяцы да заканчэння вайны ў Нямеччыне, дзе бацькі апынуліся не па ўласнай волі.

Малалетні вязень фашызму Мікалай Пукіта хутка 80 гадоў як крочыць па жыцці. На той дарозе яшчэ не стаміліся ногі – ёсць пакуль сілы, каб трымаць гаспадарку і ўласнымі рукамі ды з дапамогай добрых людзей ладзіць гожую сялібу. Зусім нездарма яго падворак амаль тры гады таму прызнаны ў ліку лепшых у сельсавеце.

– Вы да нас лепш у ліпені прыязджайце, – запрашае гаспадыня Таццяна Курыга. – Вось калі хараство дык хараство! Да нас многія ездзяць улетку, каб сфатаграфавацца ля альтанкі, горкі ці стаўка са штучнымі лебядзямі. А кветак тады колькі на падворку! І водар стаіць такі, што прыцягвае і чалавека, і пчолку. Так-так, краскі не проста дываном сцеляцца – горкай узнімаюцца. Зірнеш – вока радуецца, душа міжволі адпачывае, кожны здаравее.

Сказана тое не для прыгожага слоўца, а з веданнем справы. Таццяна Рыгораўна трыццаць год адпрацавала сястрой-гаспадыняй у блізкім санаторыі “Буг”. І вось гадоў пяць таму адкрыла ў сабе новы талент – вышыванне бісерам. Першую сваю работу стварыла для Свята-Уладзімірскага храма, і быў гэта абраз святой Таццяны, якую Таццяна Курыга лічыць сваёй нябеснай заступніцай. З таго часу і пачала напаўняцца хата цудоўнымі яркімі карцінамі і святымі абразамі, асвечанымі ў храме.

Кветкі на падворку радуюць вока з ранняй вясны да позняй восені. У верасні яны яшчэ будуць квітнець і ўсміхацца. Для тых усмешак, чалавечых і кветкавых, будзе добрая нагода – споўніцца сорак гадоў, як ідуць поруч па жыцці Мікалай Аляксеевіч і Таццяна Рыгораўна – выдатныя гаспадары на хадасоўскай вуліцы Паўночнай.

Вуліца Хутарская, як гарадская

Подых сучаснага дня, мабыць, найбольш адчувальны на вуліцы Хутарской. Туды накіраваліся разам са старастам вёскі Хадасы Віктарам Барташуком. Пры пасадзе Віктар Антонавіч ужо гадоў дзесяць, наваколлі яму знаёмыя з дзяцінства, і людзі яго ведаюць выдатна. Ён, як і Мікалай Пукіта, шмат гадоў прысвяціў адкрытаму акцыянернаму таварыству “Рагазнянскі”.

– Працаваў брыгадзірам у паляводстве, – тлумачыць стараста, – гэтыя мясціны ведаю як свае пяць пальцаў. Без мяне, думаю, вы б заблукалі. Калісь ва ўсіх Хадасах было чатырнаццаць дамоў, а хутароў навокал – тры дзясяткі. Памятаю, на гэтым месцы стаяла адна хаціна, узведзеная яшчэ ў даваенную пару. Вядома, і вуліцы ніякай не было. А цяпер зірніце: Хутарская! Забудоўваецца яна хутка, на ўчастках узнікаюць будынкі, якія і хатамі назваць цяжка – сапраўдныя катэджы, як у горадзе.

Так, далучаюцца пакрысе хадасоўскія вуліцы і людзі да сучаснага жыцця, і гэта выклікае прыемнае задавальненне.

А нас, між тым, зноў чакае дарога – на гэты раз і машыны не спатрэбіцца. Дастаткова пехатою прайсціся праз санаторый “Буг” і гідравузел “Залуззе” – у аднайменную вёску Залуззе, дзе, паверце, таксама будзе цікава.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

РАГОЗНА: там, дзе служыў святар-патрыёт

У вёсцы, першую памятку пра якую знаходзім у хроніках 11 сакавіка 1582 года, бераглі ўсё роднае і спрадвеку народнае. У 1930-я гады ў Рагозне жыла і працавала вядомая скульптарка Бальбіна Відацкая. А яшчэ шмат вырабаў мясцовых майстрых упрыгожваюць раённы гісторыка-краязнаўчы музей. На адным даматканым ручніку – выява царквы, мабыць, у памяць пра родны храм, што знік у агні. Там служыў айцец Мікалай Міхалоўскі (1901–1943).

У Жабінцы ёсць вуліца, што вядзе да Пакроўскага храма. Яна носіць імя мужнага святара і шчырага патрыёта, забітага ў вайну за сувязь з партызанамі. А ў Рагозне, дзе служыў да сваёй пакутніцкай смерці айцец Мікалай, 8 лістапада 2007 года быў асвечаны ўладыкам Іаанам храм у імя вялікамучаніка Дзімітрыя Салунскага. Пры ўваходзе ў будынак – напамін пра двух пакутнікаў: святога Дзімітрыя, забітага рымскімі воінамі ў 306 годзе ад Раства Хрыстова, і рагазнянска настаяцеля, закатаванага нямецкімі салдатамі праз 16 стагоддзяў.

І храм, і людзі ў агні

У людской памяці айцец Мікалай і сёння застаецца чалавекам сумленным і высакародным. Старажылы згадваюць, што бацюшка шмат рабіў, каб рагазнянцы далучаліся да духоўных каштоўнасцяў і галоўных хрысціянскіх запаветаў.

З першых дзён Вялікай Айчыннай вайны святар адкрыта заклікаў вернікаў маліцца пра перамогу дабра над злом. Ён ведаў пра здзекі гітлераўцаў з мірных людзей. Нават ягоны Свята-Крыжаўзвіжанскі храм акупанты ператварылі ў салдацкую казарму, чым апаганілі царкоўныя святыні. Міхалоўскі вырашыў дапамагаць народным мсціўцам. Рызыкуючы жыццём, бацюшка перадаваў у атрад імя Чарнака прадукты, медыкаменты, нават зброю.

Неўзабаве над яго галавой пачалі згушчацца хмары. Аднойчы, калі мужны святар у чарговы раз вёз “гасцінцы” партызанам, яго вазок спынілі немцы, старанна абшукалі і знайшлі схаваныя гранаты. На допытах айца Мікалая катавалі да паўсмерці, а потым яшчэ жывога пакутніка кінулі ў яміну.

На календары было 27 верасня 1943 года – дзень Узвіжання Жыватворнага Крыжа Гасподняга – прастольнае свята Крыжаўзвіжанскай царквы ў Рагозне. У такі дзень настаяцель павінен быў служыць у храме…

Неўзабаве знік у агні і храм, што асірацеў без святара. Удава айца Мікалая прасіла дазволу, каб перапахаваць скатаванае цела мужа, але ў адказ пачула рэзкае: “Найн!” Толькі пасля вайны сваякі перавезлі астанкі на могілкі каля Чаравачыцкай царквы. На помніку пад партрэтам святара-патрыёта пазначаны гады жыцця і лаканічны надпіс: “Замучаны немцамі”.

…А каляндар яшчэ не паспеў перагарнуць апошні лісток трагічнага 1943 года, як зноў у Рагозна завітала бяда.

Каля апоўначы 21 снежня ў вёску ўехалі дзве машыны з карнікамі. Пачалася экзекуцыя. Салдаты ў нямецкай форме метадычна палілі хаты рагазнянцаў, якіх вінавацілі ў дапамозе партызанам. Як прыгадваў жыхар вёскі Уладзімір Верамяюк, гітлераўцы хутка разбегліся па вёсцы і пачалі пускаць пад стрэхі ракеты. Пераляканыя сялянкі спрабавалі выносіць свае пажыткі, ды хутка кінулі дарэмную справу, бо на кон было пастаўлена большае – жыццё.

У тую гарачую зімнюю ноч жыцця пазбавіліся ад рук злачынцаў Таццяна Чарнейка, Ганна Верамяюк, Вольга Верамяюк, Ганна Клімук, Яўфімія Сац, Дар’я Сац і Фёкла Ніжнік.

Хаваючы сляды злачынстваў, нацысты не дазволілі адразу несці на могілкі целы забітых. Гэта вяскоўцы зрабілі пазней патаемна.

Згадкі пра гібель аднавяскоўцаў і ахвярны подзвіг рагазнянскага настаяцеля дасюль жывуць сярод людзей. Нездарма ў 2013 годзе на адроджаным Рагазнянскім храме ўсталявана мемарыяльная дошка ў гонар мужнага святара, а праз чатыры гады ў Жабінцы ўзнікла і вуліца, што носіць яго ахвярнае імя.

Спадчына, якой прысвечана жыццё

Пра тое, як жыло ранейшае сяло, яшчэ памятаюць найстарэйшыя рагазнянкі Надзея Захараўна Кавальчук, Ксенія Мікалаеўна Хмарук і Марыя Феадосьеўна Дзенісюк. Жанчыны размянялі дзясяты дзясятак і дасюль з’яўляюцца носьбітамі жывой памяці.

А вакол чаго яшчэ на вёсцы жыццё гуртавалася? Вядома, вакол чытальні і клуба. Калісь тут быў сапраўдны багаты асяродак народных традыцый, і падтрымлівала яго, збіраючы па крупінках спадчыну, тагачасная загадчыца клуба-бібліятэкі, колішняя вясковая стараста і дэпутат Ленінскага сельсавета Лідзія Пугач. Лідзія Феадосьеўна першая, хто сустрэлася нам на вясковай вуліцы і запрасіла ў хату, каб распавесці пра сябе і свой род, паказаць безліч узнагарод, атрыманых за працоўнае жыццё.

– У Малых Сяхновічах зараз існуе раённы музей, – успамінае Лідзія Феадосьеўна. – Дык вось, калі ён ствараўся, з Рагазнянскага клуба-бібліятэкі было перададзена шмат народных рэчаў. Зробленыя нашымі дамавітымі матулямі і бабулямі, яны і зараз упрыгожваюць этнаграфічную залу музея. Мабыць, кожны, хто зблізу ці здалёк да нас едзе, дзівуецца, наколькі ж таленавітымі былі нашыя продкі.

Лідзія Пугач цікавіцца і гісторыяй сваёй сям’і. Яна нават склала ўласны радавод, дзе самае пачэснае месца займае тата – Феадосій Андрэевіч Гайчук, які прайшоў праз дзве вайны (грамадзянскую і Вялікую Айчынную), і нават расказваў, што бачыў на ўласныя вочы легендарнага начдыва Васіля Чапаева. І вось такое яшчэ супадзенне: тая памятная сустрэча, пра якую існуе сямейнае паданне, адбылася пад Уфой. А цяпер, праз сто гадоў, унукі Лідзіі Феадосьеўны жывуць у сталіцы Башкартастана.

У размове прыгадалі і лёс рагазнянца Валерыя Мігеля – ён адзін з чатырох жыхароў Жабінкаўскага раёна, што склаў галаву на Афганскай вайне. Цяпер яго пахаванне зберагаецца на мясцовых могілках і кожны год 15 лютага становіцца месцам, куды едуць у жалобе воіны-інтэрнацыяналісты.

Сённяшняе жыццё ў Рагозна, хоць і месціцца яно паблізу хуткаснай шашы Брэст – Мінск – мяжа Расійскай Федэрацыі, плыве павольна. А нам – зноў час выпраўляцца ў дарогу. Толькі збочым на ўскрайку Рагозна на аўтазапраўку і рухаемся далей – у вёску Хадасы, якая таксама месціцца на шашы.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Жабинкаўскі цукровы завод: Ад цукраварні да гіганта індустрыі

Сярод дрыгвы людзі здаўна абіралі для жыцця ўзвышшы. На Купіне ў ХІХ стагоддзі ўзнікла станцыя Жабінка, а праз век на Лысай гары – Жабінкаўскі цукровы завод. Пэўным чынам зараз ён сімвал Жабінкі, пазнавальны ў Беларусі і за яе межамі. Гадоў дзесяць таму ў “Сельскую праўду” прыйшла падзяка з расійскай глыбінкі. Шмат добрага было сказана ў адрас Беларусі. Аўтар нават прапанаваў “прагуляцца” па яго хаце, дзе знайшлося шмат рэчаў з пазнакай “made in Belarus”. Пісаў гэты дамавіты чалавек зімой, аднак заўважыў: маецца ў яго гаспадарцы і трактарэц, зроблены на МТЗ. Як прыйдзе вясна, будзе надзейны беларускі “жалезны конік” дапамагаць рускаму селяніну агарод араць. А пакуль сядзіць гаспадар ля акна, ліст піша ў газету ды чай п’е з… жабінкаўскім цукрам…

А мы завітаем туды, дзе гэтую салодкую прадукцыю вырабляюць, каб пазнаёміцца з мінулым і сённяшнім днём цукравараў.

Усё пачыналася з… трохлітровага слоіка

Той, хто апярэджвае час, нярэдка выглядае ў вачах іншых дзіваком. Менавіта такім лічылі сучаснікі Караля Шпакоўскага, які ў 1838 годзе ўладкаваў у сваіх Вежках першую цукраварню. Гэткім чынам, традыцыя вырабу салодкага прадукту з буракоў мае на Жабінкаўшчыне даўнія вытокі. Тэхналагічны цыкл вытворчасці цукру таксама быў уведзены на Беларусі ўпершыню на Берасцейшчыне. Гэта зрабіў таленавіты навуковец-вынаходнік Аляксандр Скірмунт, стварыўшы ў ХІХ стагоддзі цукраварню пад Янавам.

Аднак павінен быў прайсці яшчэ цэлы век, каб мары палескіх першапачынальнікаў увасобіліся ў выглядзе такога моцнага прадпрыемства, як Жабінкаўскі цукровы завод. Рашэнне пра яго будаўніцтва, прынятае Саветам Міністраў СССР у 1959 годзе, адразу набыло маштаб усесаюзнай будоўлі.

На здымку, які перад вамі, – гістарычны дзень. Перад першым дырэктарам Мікалаем Сарачынскім – паперы аб прыёмцы прадпрыемства ў эксплуатацыю, а побач – трохлітровы слоік з надпісам: “Першы цукар Жабінкаўскага цукровага завода. І-я змена. 25/ХІІ – 63 г.”. З гэтай даты пачынае свой адлік прадпрыемства, што стала візітоўкай краю.

Ад сваіх пачаткаў завод меў стратэгію паступальнага развіцця. Ужо ў першыя дні калектыў здолеў дасягнуць амаль 3000 тон перапрацоўкі цукровых буракоў у суткі, а ў наступным годзе пачаўся выраб і з кубінскага цукру-сырцу.

Цяжка перабольшыць значэнне горадаўтваральнага прадпрыемства ў жыцці Жабінкаўшчыны. Да слова, і горадам Жабінка стала ў канцы 1970-га толькі пасля далучэння пасёлка цукравараў. За сродкі прадпрыемства былі пабудаваны больш за 800 кватэр, сярэдняя школа і дзіцячы сад, Дом культуры і фізкультурна-аздараўляльны комплекс “Бадзёрасць” (сённяшняя ДЮСШ) ды іншага шмат.

У 70-я – 80-я гады мінулага стагоддзя за вялікія вытворчыя поспехі завод не раз атрымоўваў Чырвоны Сцяг ЦК Кампартыі Беларусі, заносіўся на Усесаюзную Дошку Гонару на Выстаўцы дасягненняў народнай гаспадаркі СССР. На грудзях шматлікіх цукравараў зіхацелі дзяржаўныя ўзнагароды, і тон задаваў кіраўнік – заслужаны работнік прамысловасці, кавалер ордэнаў і медалёў Генадзь Вялько, які тры дзясяткі гадоў узначальваў прадпрыемства. Зусім нездарма ў 2017 годзе Генадзь Іванавіч першым сярод нашых землякоў ушанаваны высокім званнем Ганаровы грамадзянін Жабінкаўскага раёна.

А цяпер дайшлі да 10000 тон!

Наш век узброены найноўшымі тэхналогіямі і абсталяваннем, таму ХХІ стагоддзе – гэта час вялікіх маштабаў, хуткасцяў, аб’ёмаў.

На заводзе гэта разумелі даўно, таму нават у няпростыя 1990-я гады распачалі першую сваю значную рэканструкцыю. У выніку магутнасць прадпрыемства павысілася, што дазволіла давесці сутачную перапрацоўку цукровых буракоў да 4500 тон. На той час гэта здаваўся надзвычай добры паказчык.

30 снежня 1995 года Жабінкаўскі цукровы завод быў пераўтвораны ў адкрытае акцыянернае таварыства. Фактычна разгарнулася новая старонка яго развіцця.

Імклівы поступ новага веку выклікаў чарговыя, ужо другую і трэцюю па ліку, буйнамаштабныя рэканструкцыі, якія дазволілі стварыць умовы для імклівага росту.

Таму штогод цукравараў чакаюць новыя рэкорды, сваёй працай памнажаюць яны дасягненні. Вось толькі некалькі яскравых прыкладаў.

У 2005 годзе запрацавала першая лінія па расфасоўцы цукру-пяску ў папяровыя пакеты па 1 кг і ўпаковачная машына для расфасоўкі ў пяціграмовыя пакецікі. У наступным годзе гучна загаварылі пра жэліруючы цукар – навінку, вытворчасць якой першымі ў Беларусi наладзілі ў Жабінцы. З 2010 года цукровая прадукцыя выпускаецца пад брэндам “Sweet line” (“Салодкая лінія”). І яшчэ адна найважнейшая будоўля з тых часоў – узвядзенне склада бястарнага захоўвання цукру на 50 тысяч тон.

У 2017 годзе магутнасць завода дасягнула 8500 тон цукровых буракоў за суткі. Аднак і гэта, як аказалася, была яшчэ далёка не мяжа. Нездарма кожны, хто сёння пажадае наведаць афіцыйны сайт прадпрыемства, міжволі адчуе гонар, які маюць жабінкаўскія цукравары, прамаўляючы: “Наш завод перапрацоўвае 10 тысяч тон цукровых буракоў, вырабляючы каля 1300 тон цукру за суткі”.

У самым канцы 2023 года ААТ “Жабінкаўскі цукровы завод” шырока адзначыў сваё 60-годдзе і ўпэўнена ўступіў у Год якасці, абвешчаны ўказам Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі.

Слова “якасць” жабінкаўскія цукравары ўпадабалі здаўна. Нездарма дэвізам на прадпрыемстве з’яўляюцца словы: “Якасць і бяспека прадукцыі сёння – давер спажыўца і надзейная будучыня заўтра”. У правільнасці гэтых слоў, прыкладам, мог пераканацца кожны, хто ў мінулым лістападзе наведаў XXIX Міжнародную спецыялізаваную аптовую выставу-кірмаш “ПрадЭкспа”, дзе салодкая прадукцыя з Жабінкі займала самае годнае месца.

Так, за словамі – надзейныя справы і амбіцыйныя планы. І ўсё ў канчатковым выніку робіцца на прадпрыемстве дзеля таго, каб людзі на ўсёй Зямлі пілі чай з жабінкаўскім цукрам, хвалілі цукравараў і горад, у якім тыя жывуць і вельмі якасна працуюць.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота з адкрытых інтэрнэт-крыніц

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Жабiнкаўская дыстанція пуці: з мінулага ў будучыню

Слова “дыстанцыя” прыйшло з лацінскай мовы і азначае адлегласці. Гэта цалкам адпавядае нашай дыстанцыі пуці – з Жабінкай няпроста развітацца, бо ўладанні ПЧ-5 ахопліваюць ажно 10 раёнаў Брэстчыны! Увогуле, калі гаворым пра Жабінкаўскую дыстанцыю пуці, не стамляемся ўжываць эпітэты “адзіная”, “першая”, “лепшая”. І гэта не пахвальба, а канстатацыя фактаў, прычым фактаў пераканаўчых. Сярод 20 дыстанцый, на якія падзяляецца Беларуская чыгунка, Жабінкаўская адна з буйнейшых і па працягласці, і па колькасці працаўнікоў, і па разгорнутай даўжыні, а галоўнае – па паказчыках якасці працы і бяспекі. У жабінкаўцах гэты паказчык найлепшы на ўсёй чыгунцы. ПЧ-5 адзіная, што мае два буйныя разгалінаванні, і налічвае 20 станцый. Самы хуткасны ўчастак у краіне таксама на абшарах Жабінкаўскай дыстанцыі.

70 км у гадзіну: хуткасць неверагодная!

У 2005 годзе ў дыстанцыі сталі ствараць “Пакой Славы”, каб паказаць славутае мінулае чыгункі ад яе вытокаў па сённяшні дзень. Пачатак вядомы – восень 1871 года, калі Жабінка сустрэла першы свой поезд. Напрыканцы ХІХ стагоддзя цягнікі разганяліся да неверагоднай для таго часу хуткасці… 70 кіламетраў у гадзіну!

Да верасня 1939 года чыгунка падпарадкоўвалася Віленскай дырэкцыі, стан яе быў заняпалы, на лініі Лунінец – Жабінка “за польскім часам” нават знялі другую каляіну. Пасля ўсталявання Савецкай улады 2 снежня 1939 года на нашай зямлі ўтварылася Жабінкаўская дыстанцыя пуці.

У перыяд Вялікай Айчыннай вайны многія пуцевікі змагаліся з ворагам. У іх ліку – нараджэнец Жабінкі, колішні партызан атрада імя Чарнака, кавалер ордэнаў і медалёў Міхаіл Грыгарук. Першае пасляваеннае дзесяцігоддзе Міхаіл Васільевіч адпрацаваў у роднай дыстанцыі, а затым узначальваў Крычаўскую і Баранавіцкую.

Праз тыдзень, 21 лютага, спаўняецца 35 гадоў з дня смерці сапраўды легендарнага кіраўніка нашай дыстанцыі Сяргея Мікалаева (1908–1989). Ён няпроста ўзначаліў Жабінкаўскую дыстанцыю пуці адразу пасля вызвалення, але і дабіўся, каб рух па ёй распачаўся праз лічаныя дні. За датэрміновае аднаўленне магістралі Брэст – Масква, выключна важнай у ваенную пару, Сяргей Уладзіміравіч быў уганараваны ордэнам Леніна. А на старым здымку, які вы бачыце, ён, усмешлівы і радасны, ідзе наперадзе калоны пуцевікоў. Прычыны для радасці відавочныя: жабінкаўскія чыгуначнікі выканалі план рамонтных работ на 587 працэнтаў!

140 км у гадзіну: хуткасць рэкордная!

Сваю сённяшнюю афіцыйную назву Жабінкаўская дыстанцыя (ПЧ-5) атрымала 11 кастрычніка 1978 года.

На той час яе калектыў абслугоўваў ўжо 400 кіламетраў пуці. На ўчастках устанаўліваліся высокія хуткасці: 140 км/гадз. для пасажырскіх цягнікоў і 80 км/гадз. для грузавых на лініі Жабінка – Лясная, крыху павольней рухаліся паязды на адрэзку Жабінка – Лунінец. Аднак, як упэўнімся ніжэй, і гэтыя “хуткія кіламетры” не сталі максімальнымі для новага, ХХІ-га, стагоддзя.

У 1970 годзе, да сотых ленінскіх угодкаў, калектыў атрымаў юбілейную грамату ЦК Кампартыі Беларусі і Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР, а ў алімпійскім васьмідзясятым – дыплом аргкамітэта Алімпіяды-80. Надзвычай важна адзначыць: у дыстанцыі заўсёды клапаціліся пра сваіх працаўнікоў. Найперш, будавалася жыллё: прыкладам, у Жабінцы для чыгуначнікаў з’явіліся ўтульныя 60-ці-, 52-ці- і 12-кватэрныя дамы, якія і цяпер мясцовы люд заве “чыгуначнымі”.

Добрыя справы, адданасць сваёй дыстанцыі і вялікі прафесіяналізм ніколі не заставаліся па-за ўвагай. У пацверджанне заслуг на грудзях каля 30-ці найлепшых пуцевікоў зазіхацелі высокія ўрадавыя адзнакі, у тым ліку трое займелі найвышэйшы ордэн Леніна, пяцёра сталі кавалерамі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга, яшчэ дзесяць атрымалі “Знак Пашаны”, а сямёра – ордэн Працоўнай Славы.

174 км у гадзіну: разбег у хуткасны век!

Сённяшні начальнік ПЧ-5 Анатоль Івашкевіч пры сустрэчы крыху спыніўся на сучасных дасягненнях работнікаў дыстанцыі:

– Дзякуючы рэканструкцыі і ўмеламу абслугоўванню чыгункі, забяспечваецца яе надзейнасць і безаварыйны рух цягнікоў. Стан пуці, які рэгулярна ацэньвае камп’ютарны вымяральнік, у нас складае ўсяго 4 “штрафныя” балы пры плане 28. І гэта найлепшы паказчык на ўсёй Беларускай чыгунцы!

Не дзіўна, што ўжо шмат гадоў жабінкаўскія пуцевікі на добрым рахунку: нарыклад, па выніках першага паўгоддзя 2023 года ПЧ-5 была адзначана як лідар на Беларускай чыгунцы!

– Мо нездарма больш за два дзясяткі нашых працаўнікоў у розныя часы атрымоўвалі пачэснае званне “Ганаровы чыгуначнік”. У нас таксама найбольшая колькасць выдатнікаў Беларускай чыгункі – і гэта яшчэ адзін рэкорд у галіне, – дадае з гонарам Анатоль Юр’евіч.

Да слова, 2024 год і для самога начальніка дыстанцыі пачаўся з прыемнай навіны: за шматгадовую добрасумленную працу і дасягненне высокіх паказчыкаў пры выкананні вытворчых заданняў і асабісты ўнёсак у забеспячэнне ўстойлівай працы Анатоль Івашкевіч быў узнагароджаны Ганаровай граматай Брэсцкага аддзялення БЧ. Гэты поспех Анатоль Юр’евіч цалкам падзяляе са сваім калектывам, які рупіцца штодня, каб захоўваліся ў належным стане ўсе элементы пуці. А гэта, у сваю чаргу, забяспечвае бяспечны і бесперабойны рух цягнікоў, якія працавіта дастаўляюць да месца прызначэння пасажыры і грузы.

Сёння час такі: час хуткасці і якасці. Нашы пуцевікі штодня паказваюць якасць у працы. У гэтым можа пераканацца кожны, хто карыстаецца паслугамі Беларускай чыгункі. І самы хуткасны (эксперыментальны) ўчастак у Беларусі таксама належыць Жабінкаўскія дыстанцыі пуці. Ён месціцца паміж Лясной і Даманава. Яшчэ ў 2010 годзе на гэтым участку прайшлі адказныя выпрабаванні: эксперыментальны цягнік швейцарскай фірмы “Штадлер” у загружаным стане змог развіць небывалую для Беларусі хуткасць. Лічыльнік засведчыў рэкорд: 174 кіламетры ў гадзіну!

У ХІХ стагоддзі пра такое пісалі толькі фантасты, у ХХ-м гэта заставалася яшчэ марай, а ў ХХІ-м – стала явай.

Пачынаецца разбег у век імклівай хуткасці і высокай якасці, а яшчэ – у перыяд напружанай працы і неверагодных рэкордаў.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

ЛЕНІНСКІ: аграгарадок паблізу хуткасных дарог

Ленінскі – самы малады і самы буйны сельскі населены пункт жабінкаўскай зямлі. Ён з’явіўся на карце раёна і краіны толькі ў 60-я гады ХХ стагоддзя, хоць у складзе Ленінскага – колішні маёнтак Ацячызна, вядомы яшчэ з другой паловы ХVII веку. Некаму ў гэтай назве і зараз чуецца ласкавае слова “айчына”, іншы выводзіць Ацячызну ад дзеяслова “гаціць”.

Сапраўды, наўкола вякамі было дрыгвянае вока, пакуль сюды не прыйшлі меліяратары, што адваявалі ў Багніка яго топкія абшары, пабудавалі буйны торфабрыкетны завод і пасёлак, якому людзі далі назоў Ленінскі – у гонар стваральніка савецкай улады і дзяржавы Уладзіміра Ільіча Леніна.

Сёння крыху зазірнем у мінулае старой Ацячызны і бліжэй пазнаёмімся з тым, як жывуць “ля імклівых дарог” нашы сучасныя “ленінцы”.

Гэта было ў Ацячызне

Калі гаварыць пра Ацячызну, больш давядзецца расказваць аб стратах, чым знаходках. Амаль 150 гадоў тут стаяла гожая княская сяліба. Гаспадарскі дом месціўся сярод маляўнічага парку, спланаванага ў 1910 годзе былым галоўным садоўнікам Варшавы Францішкам Шэнье. Дом складаўся з 13 пакояў, меў салон, абіты залацістымі шпалерамі, з мэбляй у стылі Людовіка ХV, упрыгожаны карцінамі ды бронзавай жырандоляй. У суседнім, малым салоне, на сценах былі размешчаны слуцкія паясы і каштоўныя палотны ХVІІ стагоддзя, купленыя Іосіфам Бельскім у Пецярбурзе ў галерэі Дзямідавых. Найперш вылучаліся “Два рыбакі з сеткай” Давіда Тэнірса і “Святое Сямейства” Пітара Паўля Рубенса. У канцы ХІХ стагоддзя нейкі антыквар прапаноўваў за карціну Рубенса 100 тысяч рублёў, аднак гаспадар катэгарычна адмовіўся ад продажу.

Бельскія не былі пазбаўлены прадпрымальніцкай жылкі, таму ў 1904–1905 гадах пабудавалі ў маёнтку вінакурню, якая доўгі час прыносіла добры прыбытак. Гэта было адно з буйнейшых прадпрыемстваў краю, будынак колішняга спіртзавода захаваўся па сённяшні дзень. А вось велічэзны дуб, які за сваімі магутнымі, нібыта плечы волата, галінамі, меў доўгія стагоддзі, быў знішчаны ветрам летам 2015 года.

Яшчэ большыя страты Ацячызна панесла векам раней. У жніўні 1915-га сюды ўвайшлі кайзераўскія войскі. Нямецкія салдаты разрабавалі маёнтак, назаўсёды загінулі каштоўная бібліятэка і карцінная галерэя, знікла бясследна і “Святое Сямейства” Рубенса.

Апошнія ўладальнікі Ацячызны пакінулі родавую сядзібу восенню 1939 года з дапамогай нямецкага афіцэра Карла Кнора. Да слова, ужо пасля вайны гэты афіцэр заснаваў харчовую фірму, вырабы якой (так званыя “кубікі Кнор”) вядомы і ў Беларусі.

І яшчэ пра адну трагічную страту. У Вялікую Айчынную вайну каля спіртзавода бязлітасна знішчалі мірных людзей. Пра жудаснае злачынства сведчаць шматлікія кулі, адшуканыя ў нашы дні на месцы расправы.

Канчаткова Ацячызна знікла з геаграфічных карт пасля 1970 года, калі вёска злілася з пасёлкам Ленінскі.

Саўгас развіваўся, пасёлак будаваўся

Вясной 1964 года толькі што створаны саўгас “Рагазнянскі” ўзначаліў малады дырэктар Мікалай Прасмыцкі. У мінімальныя тэрміны ён дабіўся, здавалася, немагчымага: узняў адстаючую гаспадарку да самых вяршынь. Нездарма напрыканцы 1972-га ў “Сельскай праўдзе” з’явілася кароткае паведамленне: “Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 14 снежня 1972 года саўгасу “Рагазнянскі” прысвоена імя 50-годдзя СССР”. Такіх гаспадарак у Савецкай краіне былі адзінкі!

Другой справай, якой прысвяціў сябе Мікалай Аляксандравіч, стала заснаванне пасёлка. Пад восень 1965 года завітала камісія, якая вызначылася з месцам, дзе хутка павінен быў узнікнуць новы населены пункт. І ўжо праз год паўсталі першыя домікі для працаўнікоў торфабрыкетнага завода і васьмікватэрны дом для саўгаснікаў. Людзі з радасцю і надзеяй станавіліся навасёламі, а неўзабаве ў маладых сем’ях першых “ленінцаў” пачалі з’яўляцца дзеці. Найпершымі атрымалі пасведчанні аб нараджэнні ў Ленінскім Наташа Макарук і Валера Андраюк.

Гістарычным можна лічыць 19 жніўня 1967 года – дзень, калі ўрачыста распачалося будаўніцтва цэнтральнай сядзібы “Рагазнянскага”. З дапамогай акадэміка Міхаіла Севярнёва, які спецыялізаваўся на механізацыі сельскай гаспадаркі, у Чыжэўшчыне была пабудавана першая ферма-аўтамат (нябачны для тых часоў цуд!). Гэта вызначыла малочную накіраванасць, якой і цяпер аддаюць перавагу ў “Рагазнянскім”.

Аб’ект вельмі зацікавіў тагачаснага кіраўніка Беларусі Пятра Машэрава. Пётр Міронавіч асабіста прыехаў, каб пабачыць ферму, якую аўтаматызуе Севярнёў, і застаўся надзвычай задаволеным ад таго, што пабачыў і пачуў. Пагэтаму неўзабаве “ленінцы” прымалі шматлікія айчынныя і замежныя дэлегацыі, дзяліліся вопытам з удзельнікамі Усесаюзнага семінара.

Зараз Ганаровы грамадзянін Жабінкаўскага раёна Мікалай Прасмыцкі ўжо размяняў дзясяты дзясятак. Падобнае ўганараванне займеў і іншы дырэктар ААТ “Рагазнянскі” Аляксандр Семянюк, якога, на жаль, ужо няма сярод нас. Справу сваіх славутых папярэднікаў годна працягвае сённяшні кіраўнік гаспадаркі Ганна Плытнік.

Справы сельсавецкія

Ленінскі сельсавет быў створаны 53 гады таму. У рамачцы, як каштоўную рэліквію, у сельвыканкаме захоўваюць архіўную даведку пра рашэнне выканкама Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў № 29 ад 25 студзеня 1971 года “Аб стварэнні Ленінскага сельскага Савета дэпутатаў працоўных”. Адсюль адлічвае сваю найноўшую гісторыю сучасная адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, размешчаная ў цэнтральнай частцы Жабінкаўшчыны.

“Ленінцы” шмат у чым паказваюць прыклад іншым. 12 сакавіка 2008 года іх пасёлак у ліку першых стаў аграгарадком. На тэрыторыі сельсавета не толькі перадавая гаспадарка, але і найбольшая колькасць гістарычных помнікаў. Што таксама прыемна, і па колькасці немаўлят “ленінскія” буслікі штогод у лідарах! Гэтак мінулае міжволі спалучаецца з будучым, бо жыццё мае працяг там, дзе гучаць дзіцячыя галасы.

Справы сельсавецкія амаль бясконцыя, а дзверы ў аграгарадку Ленінскі ў доме №8 па вуліцы Леніна заўсёды расчынены для наведвальнікаў. Многія ініцыятывы паходзяць ад старшыні сельвыканкама Мікалая Лугаўскога, які вось ужо пяць гадоў узначальвае сельсавет.

Словы ў яго спалучаюцца са справамі. Неяк задумаў Мікалай Васільевіч стварыць Дошку гонару роднага Ленінскага сельсавета, і вось літаральна на днях на ёй з’явіліся новыя імёны тых, хто праявіў сябе за апошнія гады ў працы і вучобе. А яшчэ Лугаўскі любіць (і пра тое кожнаму вядома) саджаць дрэўцы, каб прыгажэлі аграгарадок і навакольныя вёскі. “Хоць у нас і “агра”, ды ўсё-ткі “гарадок”, а таму нашы людзі павінны карыстацца тымі ж дабротамі, што і гараджане”, – упэўнены старшыня і робіць усё магчымае, “каб казка стала быллю”. Звыкла, напрыклад, бачыць у гарадах малыя архітэктурныя формы. Дык і ў аграгарадку яны з’явіліся. Цяпер любы можа даведацца, колькі вёрст прайсці, каб трапіць у Жабінку, Брэст альбо сталіцу. Можна накірункі і на Маскву ці Берлін пабачыць.

А нам патрэбна крыху бліжэй: на захад, у Рагозна. Туды і едзем у наступны раз.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

ФЕДЗЬКАВІЧЫ: На рагу дарог, дзе жыццёвы парог

Паміж 1996 і 2013 гадамі Федзькавічы (раней яшчэ пісалі: Федкавічы ці Хведкавічы) былі самай наведваемай вёскай Жабінкаўскага раёна. І гэта нездарма: воляй-няволяй штодня тут спыняліся тысячы беларусаў і іншаземцаў. Не, гасцей мала цікавілі тутэйшыя краявіды ці вершы паэта Васіля Гадулькі. Усё было значна празаічней: у Федзькавічах знаходзіліся… “Федзькавічы” – пункт збору аплаты за праезд па аўтамагістралі М1. Таму вадзіцелі спяшаліся да акенцаў, у якіх сядзелі інспектары, каб заплаціць за права далей імкліва рухацца па “беларускім экватары”…

Аднак у нас няма патрэбы спяшацца. Мы завіталі ў Федзькавічы, каб пазнаёміцца з мінулым вёскі, вядомай з 3 ліпеня 1577 года, яе знакамітымі нараджэнцамі і пабачыць, чым жыве вёска ў сучаснасці.

Дарога мае сваю гісторыю

Усё мае мінулае: і чалавек, і дзяржава, і нават дарога. Ужо 180 гадоў “беларускі экватар” падзяляе Федзькавічы на паўночную (меншую) і паўднёвую (большую) часткі. Колькі колаў па ёй прайшло з 1 (13) студзеня 1846 года, калі афіцыйна адкрыўся рух па Маскоўска-Варшаўскай шашы – сённяшняй М1!

Адметным днём стала таксама 5 (18) мая 1909 года, калі браты Гішэсы атрымалі дазвол адкрыць аўтамабільны рух з Камянца да станцыі Жабінка і далей на Брэст. Гэта цяпер федзькаўцаў не здзівіш рознымі аўто, а тады, 115 гадоў назад, на іх вачах адбываўся сапраўдны цуд, які праносіўся па вёсцы з шалёнай хуткасцю – ажно ў 25 вёрст за гадзіну! Вядома, новае і добрае лёгка прыжываецца, і вось ужо ў кастрычніку таго самага 1909 года вёска на шашы стала канцавым пунктам маршруту Янаў-Падляскі (не блытаць з Янавам-Палескім!) – Федзькавічы. Усё гэта несла станоўчыя перамены ў палескі край.

Аднак, на жаль, госці прыходзілі сюды не толькі з адкрытымі сэрцамі і добрымі намерамі. Летам 1915 года, а затым у агнявым сорак першым Федзькавічы сталі сведкам наступленняў германскіх войскаў, якія неслі ў край пабурэнні і пагібель.

“І мяне б таксама сёння не было”

Паэт Васіль Гадулька згадваў у вершы:

Я пасляваенны, толькі ў сорак шостым
Золкам адраджэння я пабачыў свет.
Ды вайна наводзіць кожнага на роздум,
Ў памяці нашчадкаў свой друкуе след.

А далей Васіль Уладзіміравіч распавёў пачутае ад маці, як ледзь не знішчылі Федзькавічы. Ужо кулямёт быў напагатове, каб пасекчы каля школы вяскоўцаў, аднак раптам на машыне пад’ехаў афіцэр і “загадаў чамусьці адпусціць людзей”. Гэтак нечакана

Цудам уцалела роднае сяло.
Уцалела маці, а калі б забілі –
І мяне б таксама сёння не было.
Вось і разважаю, ці я маю права,
Я, пасляваенны, пра вайну забыць?

Гадулька мала зведаў шчасця пры жыцці, сапраўднае прызнанне займеў толькі пасля смерці, калі ў 2004 годзе нарэшце свет пабачыла яго першая, на жаль, пасмяротная кніга “Голас”. На той час самотны паэт ужо 10 год ціха спачываў у роднай федзькавіцкай зямлі…

Зорка першай велічыні

Тры дні таму мы адзначалі Дзень навукі. Яе сапраўдны волат, зорка першай велічыні таксама паходзіць з Федзькавічаў. Імя Андрэя Аляксеевіча Трафімука шырока вядома ў свеце. Уражвае нават кароткі пералік яго заслуг.

Андрэй Трафімук – доктар геолага-мінералігічных навук, акадэмік, прафесар, Герой Сацыялістычнай Працы, які на практыцы даказаў прароцтва ўласных слоў: “Сібір плавае на нафце!” – калі адкрыў шматлікія радовішчы “чорнага золата”. Наш зямляк кавалер шасці ордэнаў Леніна (для параўнання: столькі ж меў маршал Жукаў і пісьменнік Шолахаў!). У яго скарбонцы – ордэны Кастрычніцкай Рэвалюцыі, Працоўнага Чырвонага Сцяга, “За заслугі перад Айчынай”.

Акрамя таго, Андрэя Аляксеевіча прызнавалі заслужаным дзеячам навукі і тэхнікі РСФСР, заслужаным дзеячам навукі Якуцкай, Башкірскай, Бурацкай аўтаномных рэспублік. Ён шмат разоў ганаровы: нафтавік Міннафтапрама СССР, разведчык недраў, работнік газавай прамысловасці Савецкага Саюза, акадэмік Расійскай акадэміі прыродазнаўчых навук, член Расійскай экалагічнай акадэміі, а яшчэ – ганаровы грамадзянін горада Новасібірска і (пасмяротна) “Грамадзянін ХХ стагоддзя Новасібірскай вобласці”. Двойчы нараджэнец Федзькавічаў станавіўся лаўрэатам Сталінскіх прэмій, Дзяржаўнай прэміі Расійскай Федэрацыі, прэміі імя А.П. Карпінскага. Імя Андрэя Трафімука носіць інстытут геалогіі, геафізікі і мінералогіі Сібірскага аддзялення Расійскай акадэміі навук. І гэта далёка-далёка не ўсё…

Верым: прыйдзе час, калі зорнае Трафімукова імя ярка заззяе і на малой радзіме.

Прыйдзіце ў мой дзівосны сад

Сённяшні дзень і будучыню Федзькавічаў немагчыма ўявіць без “ЯКВІЛа”. Назва ўтрымлівае прозвішча і імёны ўласнікаў фермерскай гаспадаркі – Якаўчукоў Віктара і Людмілы. Кірмаш – не кірмаш без прадукцыі “ЯКВІЛа”! Віктар Іванавіч – нараджэнец Федзькавіч, самааддана ўлюбёны ў гэтую зямлю, шмат робіць, каб яна стала дзівосным садам. Абароты ў гаспадарцы сапраўды прамысловыя, прычым сакавітыя яблыкі, грушы, ягады з “ЯКВІЛа” ведаюць і любяць далёка ад роднага парога. І пры гэтым фермеры моцна сябруюць з навукай. Нездарма вясной 2022 года, калі цвілі сады, у гаспадарцы сабралася больш за 130 аграномаў-садаводаў з усёй Беларусі, каб падзяліцца вопытам і вопыт атрымаць. Былі тут і прадстаўнікі камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Брэсцкага аблвыканкама, інстытута аховы раслін, асацыяцыі “Белсадгадавальнік”, абласной інспекцыі аховы раслін, кіраўніцтва кампаніі “Сінгента”. Не, зусім нездарма так шмат узнагарод у федзькавіцкіх працаўнікоў. Іх прызнавалі лепшымі прадпрымальнікамі Брэсцкай вобласці. Яны святкавалі перамагу ў конкурсе Акадэміі навук “Крыштальны яблык”, выступалі з выдатнымі праектамі ў малым бізнесе. Але галоўная ўзнагарода – ад людзей, якім мясцовыя садаводы і сярод лютай зімы дораць водар салодкага лета.

…А мы, між тым, рухаемся далей – у аграгарадок Ленінскі, самы малады і самы вялікі сельскі населены пункт раёна, дзе заўжды і людзей, і падзей багата.

Паласу падрыхтаваў Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Горад-спадарожнiк. У рытме чыгункi грукае сэрца Жабiнкi

У апісанні герба горада Жабінкі занатавана: “Відарысы кветак жабніка азначаюць імя рэчкі Жабінка, ад якой пазней атрымаў назву населены пункт. Колькасць кветак сведчыць аб трох Жабінках – фальварку (хутары), пасёлку і чыгуначнай станцыі, што першапачаткова ўзніклі на гэтай зямлі”. Вельмі многія маюць уяўленне пра горад-спадарожнік выключна “праз акенца”, калі іх цягнік спыняецца на станцыі ці хутка пралятае міма. А вось каб падарожніку захацелася сысці ў Жабінцы і паглядзець, якім самабытным жыццём жыве невялічкі ўтульны горад у сутоцы Мухаўца і рэчкі Жабінкі, запрашаем уважлівей зірнуць на мінулы і сённяшні дзень станцыі, якая даўно стала візітоўкай гэтага краю.

На Купіне – “па меркаванні меншасці”

У пісьмовых крыніцах пад 1567 годам згадваецца маёнтак Купіна. У ХІХ стагоддзі на тым месцы, дзе ён стаяў, узнікла чыгуначная станцыя № 80 Жабінка. Так здарылася па волі самога імператара Аляксандра ІІ.

Ішоў 1868 год, у Санкт-Пецярбурзе вырашалася пытанне, якім шляхам рухаць чыгунку. Большасць выказвалася за напрамак Пінск – Брэст, меншасць галасавала за дарогу Мінск – Брэст. Аднак цар, за якім заставалася апошняе слова, пакінуў на паперы візу: “Выканаць па меркаванні меншасці! Аляксандр”. Гэтак “па меркаванні меншасці” вырашыўся лёс многіх беларускіх паселішчаў.

Аднак, калі рэйкі дацягнуліся да фальварка Жабінка, узнікла праблема: заўпарціўся тутэйшы памешчык Адольф Трэмбіцкі, які не дазволіў будаваць станцыю на сваіх землях, таму будынак паўстаў на сялянскіх землях. Станцыя апынуліся ў Збіражскай воласці, а хутар застаўся ў Сяхновіцкай. З гэтага часу ўладанне Трэмбіцкіх сталі зваць Малой Жабінкай (або Жабіначкай), а землі на былой Купіне – Жабінкай.

У аўторак 16 (28) лістапада 1871 года распачаўся рух па чыгунцы і ўпершыню на станцыі Жабінка спыніўся цягнік. Праз восем гадоў была адчынена другая каляіна пуці. А восенню 1882-га станцыя стала цэнтрам яшчэ і Палескіх чыгунак з накірункам на Пінск. Хутка навокал пачаў расці пасёлак, які засялялі прадпрымальныя сяляне і мяшчане, што ўцямілі, якую вялізную карысць можа прынесці “жалезны гасцінец”. Неўзабаве ў Жабінцы запрацавалі чыгуначнае дэпо, гасцініца, шэсць крам ды тры карчмы. Былі пабудаваны паштовае аддзяленне, нафтавы склад для продажу газы, каменны паравы млын, а ў хуткасці яшчэ і сукнавальня з лесапільняй, узніклі 45 двароў, дзе жылі 332 чалавекі. Бесперабойную дзейнасць чыгункі забяспечвалі звыш 60 інжынераў, рабочых і служачых. З гэтага моманту пачалося бурлівае эканамічнае развіццё Жабінкі.

Адным словам, рух пайшоў!

Розныя стрэлкі на гадзінніку

Жабінкаўцы жылі быццам у розных вымярэннях. Чыгуначнікі карысталіся сталічным, піцерскім, часам, паколькі расклад руху цягнікоў па станцыі Жабінка, як і паўсюдна ў імперыі, складаўся згодна з часам, прынятым у Санкт-Пецярбургу. Тым больш, што нават кіраўніцтва Маскоўска-Брэсцкай і Жабінска-Пінскай чыгунак месцілася ў горадзе на Няве.

Астатняе насельніцтва мястэчка Жабінка, найперш сяляне і рамеснікі, непасрэдна не звязаныя з чыгункай, часцей арыентаваліся на мясцовы, берасцейскі, час. Хада гадзіннікаў у розных мясцінах імперыі адрознівалася, прычым даволі істотна. Так, калі ў сталіцы наступаў поўдзень, у Варшаве (якая таксама знаходзілася ў складзе Расійскай імперыі) было толькі 11 гадзін і 22 хвіліны, у Брэст-Літоўску, адпаведна, – 11.33, а ў Маскве – 12 гадзін 29 хвілін.

Аднак большасць тагачасных жабінкаўцаў увогуле амаль не зважалі на час, што вымяраўся механічнымі хранометрамі. Бо жылі, як ад дзядоў спрадвеку павялося, “па сонейку”, якое было для іх важней за самыя мудрагелістыя ходзікі і куранты.

І ўсё ж чыгунка працягвала прыносіць змены ў палескі край. Да сотых угодкаў вайны 1812 года станцыю перайменавалі ў Жабінку-Аляксандраўскую (у гонар Аляксандра І, пераможцы Напалеона). Тут запрацавалі тэлеграф, электрастанцыя, ветракі, царква, капліца і сінагога. Дарэчы, дзякуючы яўрэйскаму насельніцтву ў 1903 годзе Жабінка стала мястэчкам.

Аднак гадзіннік развіцця краю моцна парушылі і нават спынілі дзве сусветныя вайны. Найбольшае пабурэнне станцыя Жабінка перажыла у 1915-1919 гадах. Сённяшні будынак паўстаў за так званым “польскім часам”.

Трагічная раніца 22 чэрвеня 1941 года распачалася ў Жабінцы з трывожнага гудка: адзінокі паравоз, што стаяў на станцыі, абудзіў пасёлак. Вестку пра пачатак вайны тут атрымалі а пятай гадзіне з Брэста па каналах чыгуначнай сувязі. Жабінкаўскія чыгуначнікі цаной уласных жыццяў здолелі адправіць увесь рухомы састаў са станцыі ў накірунку Баранавічаў і Пінска. А калі праз тры гады прыйшло вызваленне, хапіла ўсяго дзесяці дзён, каб зноў па станцыі Жабінка прайшоў першы цягнік.

Неаднойчы першыя

Першы цягнік… Гэта яшчэ не раз паўтаралася. Напрыклад, у 1983-м на станцыі Жабінка пасля завяршэння электрафікацыі лініі Баранавічы – Брэст спыняўся першы электрапоезд. А 19 лістапада 2011 года тут вельмі ўрачыста сустракалі самы першы хуткасны цягнік №№ 817/818 фірмы “Штадлер”. Да слова, жабінкаўцы зноў віталі, так бы мовіць, цягнік будучыні, як і 140 гадоў раней, калі распачаўся рух па станцыі Жабінка.

Калі на памежжы ХІХ і ХХ стагоддзяў праз Жабінку штодзённа рухаліся толькі сем пасажырскіх і паштовых цягнікоў, дык сёння сваімі гудкамі станцыю вітаюць 22 пары пасажырскіх цягнікоў розных зносін. А яшчэ безліч “таварнякоў”, якія працавіта вязуць розныя карысныя рэчы міма прыгожага вакзала.

Пра сённяшні дзень станцыі падрабязней расказала яе начальнік Ірына Мікіцюк (дарэчы, першая ў гісторыі станцыі жанчына-кіраўнік):

– На Беларускай магістралі існуе прэмія імя машыніста Уладзіміра Яцкевіча. Ёй адзначаюць аддзяленні, прадпрыемствы і работнікаў, якія дасягнулі лепшых вынікаў у сферы бяспекі руху цягнікоў. У 2021 годзе наш калектыў за паспяховую безаварыйную працу пры высокай дысцыпліне стаў лаўрэатам гэтай прэстыжнай прэміі. А ў 2022-м па выніку працы мы занялі першае месца ў галіновым спаборніцтве сярод чыгуначных станцый 2 класа.

І вось, нарэшце, у ліпені 2023 года станцыі Жабінка быў прысвоены 1 клас.

…Наш імклівы век ужо нельга ўявіць без чыгункі, гэтай нястомнай працаўніцы. Дзень-ноч бягуць цягнікі. Толькі на хвіліны прыпыняюцца яны ля перонаў, каб зноў ляцець, звінець па рэйках. І калі прыслухацца, міжволі ў гэтым звоне чуецца:

Жабінка, Жабінка, мілы гарадок,
Тут канец і тут пачатак усіх маіх дарог.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Знаёмімся з вёскай Пятровічы ў рамках праекта СП «Вёсачка, жыві!»

Сярод шматлікіх дарог, якія стужкамі аперазалі нашу краіну, шаша Брэст – Мінск – расійская мяжа значыцца пад нумарам адзін і здаўна лічыцца “беларускім экватарам”.

Лічыце, у пачатку свайго доўгага шляху па маляўнічай Сінявокай краіне магістраль амаль напалову падзяляе Жабінкаўскі раён на паўночную і паўдзённую часткі.

Сёння пачынаецца наша падарожжа па вёсках раёна, і першы прыпынак – менавіта на “беларускім экватары”, у старадаўніх Пятровічах.

“Пятровіцкая дзяўчынка” і Палескі Напалеон

Зручнае тут месца. Людзі каля Пятровічаў жылі здаўна. Нават калі Пятровічаў яшчэ не было…

Гэта даказалі археолагі, якія адшукалі ва ўрочышчы Белая Гара больш за 70 магіл ваяўнічага народа готаў – тых, што некалі перамаглі нават Рымскую імперыю. Дзвесце гадоў готы жылі ў месцах, дзе цяпер стаяць Брэст і Пятровічы. І не толькі ваявалі, але і мірна кантактавалі са славянамі. Нездарма вучоныя-лінгвісты лічаць, што такія звыклыя словы, як “хлеб”, “хата”, “хлеў”, прыйшлі ў нашу мову з гоцкай. Але ж мы “знаходзілі” не толькі словы, але і рэчы. Археалагічныя артэфакты, адшуканыя ў 2001–2011 гадах у бескурганным могільніку ІІІ стагоддзя ў Пятровічах, склалі цэлую калекцыю, і цяпер яе разам з рэканструяваным касцюмам шасцігадовай дзяўчынкі з племені готаў можна пабачыць у Брэсцкім абласным краязнаўчым музеі.

А вось першая пісьмовая згадка пра Пятровічы, з якіх у войска Вялікага Княства Літоўскага выпраўляліся два вершнікі, адносіцца да 23 верасня 1567 года.

Моцныя змены ў жыццё вёскі прынёс 1846 год, калі побач прайшла шаша Масква – Варшава (альбо па-простаму “Варшаўка” ) – сённяшняя М1 (той самы “беларускі экватар”, пра які ішла гаворка).

Дарогай карысталіся вельмі многія знакамітыя асобы, у тым ліку і вядомы мастак Напалеон Орда, які двойчы ў 1870 годзе занатаваў сваім таленавітым пэндзлем пятровіцкія краявіды. Орду часам завуць Палескім Напалеонам, каб не блытаць з вялікім імператарам. У грозным дванаццатым годзе магутныя пятровіцкія дубы бачылі напалеонаўскую армію, хоць сам Банапарт паблізу Пятровічаў ніколі не бываў. А вось яго сапернік, расійскі самадзержац Аляксандр І, крыху пазней гэты край аглядаў і нават застаўся задаволеным.

Па экалагічнай сцяжыне да аленяў-кветак

Гэтак і зараз задаволены кожны, хто пабывае “У гасцях у Пятровіча”. Так называецца экалагічная сцежка ў Пятровічах, якая запрацавала з 2020 года.

На ёй дзесяць уладкаваных прыпынкаў. На працягу амаль двух кіламетраў наведвальнік зможа “павітацца” з “Духамі прыроды”, пабываць на сенсарнай пляцоўцы, пабачыць лясны ставок, пазнаёміцца з лясной школай, ляснымі жывёламі, птушкамі і раслінамі, дакрануцца да Пятровіцкага дуба чарэшчатага, які ў маі 1996 года абвешчаны біялагічным помнікам прыроды рэспубліканскага значэння.

Вось так: зірнеш на 500-гадовага волата і міжволі адчуеш усю моц і прыгажосць роднай прыроды. Дуб, вядома, маладзейшы за “Пятровіцкую дзяўчынку”, аднак даўно ўжо жыў на гэтай зямлі, калі сюды прыязджаў мастак Напалеон і рухаліся напалеонаўскія войскі!

Асаблівае замілаванне ў дарослых і дзяцей выклікаюць плямістыя алені, якія гадуюцца ў Пятровіцкім лясніцтве.

– Ідэя мець сваіх аленяў нарадзіліся ў 2002 годзе, – расказвае намеснік лесніка Надзея Абашкіна, якая з любасцю корміць аленяня. – Зараз мы маем 11 аленяў-кветак (гэтак – хуа-лу – вобразна клічуць гэтых прыгожых і вытанчыных жывёлін у Кітаі), з іх два самцы, астатнія “дзяўчынкі” ды іх ласкавыя дзеткі. Ёсць у нас і яшчэ адзін выдатны помнік прыроды – сасна Веймутава, акрамя таго, Пятровіцкаму лясніцтву належыць практычна палова тэрыторыі біялагічнага заказніка мясцовага значэння “Непакойчыцы”. Мабыць таму на базе нашага лясніцтва колькі гадоў назад праводзіўся абласны этап рэспубліканскага спаборніцтва “Юны лесавод”, у якім вельмі ўдала выступілі ракітніцкія школьнікі.

Так, Пятровічы і наваколлі – сапраўдны прыродны рай, дзе дыхаецца і думаецца лёгка, дзе спрадвеку нараджаюцца паэты.

Куток паэтаў

І гэта зусім невыпадкова. У 1892 годзе менавіта Пятровічы сталі месцам, скуль прыйшоў у вялікі свет першы па часе паэт Жабінкаўшчыны Альбін Дзяконскі. Сюды штогод на 22 чэрвеня – дзень пачатку вайны – вяртаўся рускі паэт Раман Левін, чыя сям’я была знішчана карнікамі ў Пятровічах.

Акрамя таго, у блізкіх вёсках Ракітніцкага сельсавета (таму яго ў поўнай меры можна назваць кутком паэтаў) нарадзіліся паэты Расціслаў Бензярук і Васіль Гадулька. На малую радзіму аднаго з іх – у Федзькавічы – мы рухаемся далей. І пры гэтым паўтараем паэтавы словы:

І ў нястачы – памятай:  
не бяднейшы родны край
ад чужых амерык.

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

«Вёсачка, жыві!» – новый проект жабинковской газеты

Сегодня жабинковская районная газета «Сельская праўда» придёт к своим читателям-почитателям с новым интересным проектом, который называется «Вёсачка, жыві!».

Не трудно догадаться, что он будет посвящён нашим деревенькам – небольшим населённым пунктам Жабинковского района. К месту напомнить: хоть Жабинковщина и самый маленький по площади район в Республике Беларусь, но по количеству деревень она соизмерима с самым крупным районом страны – Столинским. (Если на Столинщине насчитывается 96 населённых пунктов сельского типа, то на Жабинковщине их 94!). Правда, будем справедливы: количество жителей в некоторых агрогородках и сёлах самого восточного района Брестской области насчитывает тысячи человек, а на Жабинковщине лишь агрогородок Ленинский имел в 2023 году 1656 жителей).

На протяжении этого года в фокусе газетного проекта «Вёсачка, жыві!», одобренного Министерством информации Республики Беларусь и поддержанного руководством КУИП «Редакция Брестской областной газеты “Заря”», будут небольшие жабинковские деревеньки.

И первая встреча на страницах «Сельскай праўды» произойдёт уже сегодня, 17 января, в деревне Петровичи Ракитницкого сельсовета. Читатели смогут познакомиться с загадочной «Петровичской девочкой», взглянуть на картину художника Наполеона Орды «Петровичи», посетить Петровичское лесничество Кобринского лесхоза, пройти экологической тропой «В гостях у Петровича» и прочитать стихи талантливых поэтов, связанных с этой частью Жабинковского района на протяжении ХІХ – ХХІ веков.

Антон ЦЫМУС

Фото из открытых интернет-источников

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Диплом III степени в конкурсе «100 идей для Беларуси» завоевала Ксения Гулько из Жабинки

В Бресте прошел областной тур республиканского молодежного конкурса «100 идей для Беларуси».

Площадкой для демонстрации идей юных разработчиков, изобретателей и новаторов стал областной научно-технологический парк. Здесь было представлено 50 лучших молодежных проектов, прошедших конкурсный отбор на зональных этапах.

Жабинковский  район на конкурсе «100 идей для Беларуси» представляла учащаяся 10 «Б» класса СШ №3 Ксения Гулько.

Главная цель ее проекта — это изготовление и распространение посредством посткроссинга открыток с памятными местами Жабинковского района. Проект приурочен к 80-летию освобождения Беларуси от немецко-фашистских захватчиков.

Проект десятиклассницы из Жабинки заинтересовал жюри: в номинации «Общество и социальная сфера» Ксения завоевала диплом III степени.

Администрация и коллектив третьей школы приглашают всех заинтересованных принять участие в реализации этого проекта.

Наталья ВОЛОШКА

Фото предоставлено СШ №3 города Жабинки

Popularity: 1%

Лицей города Жабинки подхватил авторский проект, который уже третий месяц совместно реализуют в рамках Года мира и созидания районная газета “Сельская праўда” и профсоюз работников образования и науки.

Участники проекта со своим своеобразным уроком посетили городской лицей на улице Свободы.

Тему третьего по счёту урока определила праздничная дата: 24 мая отмечается День славянской письменности и культуры.

В роли наставника на этот раз выступил клирик Свято-Покровского храма в Жабинке священник Максим Волк. Беседа прошла в виде диалога, в котором участвовали не только лицеисты, но и писатель, журналист, историк Анатолий Ростиславович Бензерук. Занятие называлось «Урок трэці: Слова ляціць па свеце».

Наставник рассказал об истоках славянской письменности, знаменитых просветителях («солунских братьях») святых Кирилле и Мефодии, создавших наш алфавит. Отец Максим особо подчеркнул важность христианских ценностей для развития общества, которые обогащают в духовном и культурном плане страны и народы.

На многочисленных примерах, понятным старшеклассникам, священник проиллюстрировал значение письменности в истории славянских народов, достигших мирового признания благодаря изобретению алфавита. Наставник предложил ребятам пополнять свои знания, пользуясь умными книгами – богатым источником полезной, интересной и разнообразной информации.

Результаты необычного урока, который заставил многих задуматься над значением письменного слова в нашей жизни, подвела директор учебного заведения Анна Евгеньевна Кулагина.

Поблагодарив гостей, она высказала пожелание, чтобы совместный авторский проект, посвящённый Году мира и созидания, успешно продолжался и в дальнейшем, охватывая всё новые учебные и воспитательные заведения Жабинковского района. Одновременно Анна Евгеньевна пригласила участников проекта посетить лицей в новом учебном году.

Подробнее о необычном и очень важном занятии, которое состоялось в День славянской письменности и культуры, читайте на страницах районной газеты «Сельская праўда».

Антон ЦЫМУС
Фото Екатерины ЯКУБЁНОК

Popularity: 1%

На Жабинковщине стартовал совместный авторский проект газеты “Сельская праўды” и профсоюза работников образования и науки, посвящённый Году мира и созидания

Первыми образовательными и воспитательными объектами, охваченными новым проектом районной газеты, были детские садики № 1 и № 6 в городе Жабинка. А первыми гостями у маленьких жабинковцев стали члены Союза писателей Беларуси отец и сын Бензеруки, которые пишут для юных жителей нашей прекрасной страны. К слову, их произведения для детей внесены в школьные программы и изучаются в различных классах.

Ростислав Матвеевич прочитал свои сказки, созданные не только в прозе, но и в стихотворной форме. Маленькие слушатели (будущие читатели) с радостью отвечали на вопросы, которые задавал писатель, и в награду поднесли сувенирные открытки, сделанные с любовью своими руками.

Анатолий Ростиславович, в свою очередь, рассказал, что первое своё произведение написал уже в шестилетнем возрасте и пожелал маленьким почемучкам расти и всячески развиваться. Кто знает, может, пройдёт совсем немного времени из этих маленьких детей вырастут талантливые люди, в том числе артисты и писатели.

Кроме того, библиотеки детских садиков, размещённых в микрорайонах райбольницы и сахарного завода, пополнились прозаичными и поэтичными книгами, выпущенными при содействии республиканского Фонда мира. Что весьма приятно, среди авторов этих чудесных изданий есть и школьники Жабинковщины.

Подробнее о необычном и очень тёплом занятии, проведённом для маленьких жителей Жабинки, читайте в районной газете «Сельская праўда» в среду 19 апреля.

Антон ЦЫМУС
Фото Екатерины ЯКУБЁНОК

Popularity: 1%