Авторский проект

Для жыхароў горада-спадарожніка мінулыя 12 месяцаў запомняцца мноствам добрых момантаў. Відавочна, шчасце найчасцей спрыяе актыўным і крэатыўным. І 2025 год не стаў у гэтым плане выключэннем. Нехта атрымліваў вялікі зарад у сямейным жыцці, іншыя ў працы або захапленнях дакраналіся да жыццёвых вяршынь. Згадаем і мы некалькіх жабінкаўцаў, каму год, які праз лічаныя гадзіны стане часткаю гісторыі, падараваў прыемныя ды вельмі запамінальныя імгненні.

Серабро з Паднябеснай

Сувязі нашага горада-спадарожніка з Кітаем, які нярэдка называюць Паднябеснай дзяржавай, мацнеюць і развіваюцца па многіх накірунках, найперш у навучанні ды культуры. Нездарма жабінкаўцы нярэдка звяраюць жыццё не толькі з еўрапейскім, але і кітайскім календаром (Мо таму і ведае кожны з нас пра набліжэнне года Вогненнага Каня?!). Аднак ёсць у нас і сувязі спартыўныя. Нядаўна гэта ў чарговы раз пацвердзіў Максім Рыбак.

Для Жабінкі даўно стала звыклым называцца сталіцай бокса. Максім – адзін з тых, хто сваімі частымі поспехамі на рынгу ўмацоўвае гэты паважаны “тытул” за родным горадам. Майстру скураной пальчаткі часам даводзіцца выступаць далёка ад роднага парога, абараняючы гонар не толькі раёна, вобласці, але і ўсёй краіны.

Вось і цяпер, напрыканцы 2025 года, юнак у складзе беларускай каманды выправіўся на поўнач Кітая. Там праходзіў міжнародны турнір по боксе сярод моладзі. Акрамя гаспадароў спаборніцтваў, у ім паўдзельнічалі спартсмены з Беларусі, Казахстана і Расіі, Таджыкістана, Узбекістана і Манголіі. У складзе нацыянальнай зборнай Рэспублікі Беларусь наш зямляк Максім Рыбак вельмі паспяхова выступіў у горадзе Харбін, і стаў сярэбраным прызёрам у вагавой катэгорыі да 71 кілаграма.

З радасцю далучаемся да віншаванняў у адрас жабінкаўскага спартсмена і яго трэнераў Юрыя Аўчыннікава і Яўгена Градаўляка. Жадаем Максіму і яго таварышам па камандзе і ў годзе, які надыходзіць, прадоўжыць і памножыць пераможныя традыцыі!

Пажаданні ад казачнай ўнучкі

Нельга ўявіць Новы год без Дзядулі Мароза і Снягурачкі. Яны заўсёды прыходзяць у добры час і выконваюць пажаданні, нават калі снегу няма і мароз не лютуе. Казачны дзед і яго ўнучка, што сёлета завіталі на галоўную гарадскую ёлку, аказаліся надзвычай таленавітымі. Незадоўга да першых удараў курантаў, якія павінны абвясціць пра змену гадоў, сустрэліся з Анастасіяй Прудзелюк. На гэты раз у дзяўчыны была выдатная роля: Насця ўпершыню стала галоўнай Снягуркай раённага фэсту і разам з Марозам Іванавічам, ролю якога выканаў Ілья Учаеў, дапамагла жыхарам горада-спадарожніка запаліць навагоднюю ялінку, а разам з ёй упусціць у Жабінку шчасце, радасць і добры настрой.

Адразу заўважым: наша Снягурачка нарадзілася зусім не за Палярным кругам, а ў аграгарадку Ленінскі. Яна выдатна спявае ў “Каларыце” ды “Скарбніцы”. Пасля заканчэння Брэсцкага музычнага каледжа імя Рыгора Шырмы дзяўчына стала дырыжорам акадэмічнага хору. Яна прызнаецца, што асабліва любіць сваю працу ў культуры, калі адбываюцца чароўныя ды непаўторныя святы – такія, як адкрыццё галоўнай ёлкі ў райцэнтры. Свае пажаданні Анастасія, вядома ж, Дзеду Марозу ўжо перадала, аднак расказваць пра іх не збіраецца, каб не сурочыць. У любым выпадку яны тычацца самых родных людзей. З дзяцінства ў Новы год яе вабіць шчодры навагодні карагод ды стол, за якім збіраюцца бацькі, Насця (яна ў шматдзетнай сям’і найстарэйшая), брат Вадзім ды сёстры Каця і Паліна.

Адразу бачна: наша Снягурачка – чалавек цёплы і ўсмешлівы, проста створаны для святаў. Усім-усім-усім яна жадае дабрабыту, каб кожны меў, як у песні пяецца, “харошых і добрых таварышаў”, а яшчэ – паболей магчымасцяў для падарожжаў па нашай цудоўнай планеце. Сама Анастасія часта і многа вандруе з сябрамі па роднай Беларусі. Адкрываць і ў сэрца запускаць родныя краявіды – галоўнае пажаданне жабінкаўскай Снягуркі на 2026 год, адрасаванае землякам.

Найлепшы падарунак у Новы год

Таццяна Семянюк працуе бухгалтарам на камбікормавым заводзе. Жанчына заўсёды на добрым рахунку на прадпрыемстве, і 2025 год прынёс ёй безліч прыемных хвілін, поспех ды павагу ад калег. Дый навагодняе свята не прыходзіць адно – яно адразу некалькі дарункаў нясе. Таццяна Вітальеўна і сама, нібыта шчодры падарунак. Гэта ж трэба было так умудрыцца ў апошні дзень года нарадзіцца!

Такі вось найлешы падарунак мама Наталля Іванаўна зрабіла сабе і мужу Віталю Мікалаевічу 31 снежня 1981 года. Заставаліся лічаныя гадзіны да свята, калі дзяўчынка абвясціла ўсяму свету пра свой радасны прыход. Скрутачак, абвязаны ружовай стужкаю, важыў крыху больш за тры з паловаю кіло, а рост у тагачаснай маленькай жыхаркі Ракітніцы быў усяго каля паўметра.

З тае пары ў Таццяны Вітальеўны воляй-няволяй склалася традыцыя. Штогод госці збіраюцца 31-га, але не для провадаў старога года, а каб павіншаваць гаспадыню дома з чарговым днём варэння. За сямейны стол сядаюць самыя блізкія людзі, якія прыязджаюць у такую чароўную ноч на вуліцу Лесапаркавую. У іх ліку – тата з мамай, муж Сяргей, які людзям дапамагае, працуючы ў МНС, сын Кірыл і дачка Вераніка, брат Таццяны Мікалай і яе сястра Марына з сем’ямі, мужавы бацькі Аляксандр Барысавіч і Зоя Васільеўна ды мужаў брат Ігар з сямействам, а яшчэ добрыя сябры – тыя, з кім прыемна сустрэць свята, бо гэта не простая змена каляндарных дат, але і гадоў, пражытых у шчасці побач з гэтымі выдатнымі людзьмі. Кожнаму з іх асобна Таццяна Семянюк гатова падараваць часцінку свайго свята, усім жадае здароўя, выканання пажаданняў і светлага міру ў кожны дом.

Трыумф на Міжнародным конкурсе

Запамінальным стане 2025 год і для Яўгеніі Зотавай. Ён, канечне, мінае, але пасля сябе пакідае прыемны музычны шлейф, прасякнуты духам перамогі. Дзяўчына, якую ў Жабінкаўскай дзіцячай школе мастацтваў называюць выключна “нашай зоркай”, напярэдадні Новага года прымае шматлікія віншаванні. І прычына самая найлепшая! Мяркуйце самі: зусім нядаўна Яўгенія пакарыла чарговую вяршыню – перамагла на Міжнародным конкурсе піяністаў “Royal bianca” (“Белы раяль”). Вялікая ўпартая праца прынесла поспех, да якога выпускніца Жабінкаўскай ДШМ ішла вось ужо не адзін год. Падчас выканання конкурснай праграмы яе рукі, як матылькі, літаральна ўзляталі над клавішамі і краналі іх з вялікай пяшчотай. У выніку выступленне юнай жабінкаўчанкі было ацэнена на выдатна. Яна нават узяла Гран-пры ў намінацыі “Сола з аркестрам”, а таксама атрымала спецыяльны прыз ад патрабавальнага журы.

Да такой цудоўнай перамогі дзяўчыну прывяла педагог Святлана Антановіч. Асаблівую падзяку заслужыла і яшчэ адна жанчына са светлым імем – мама Святлана Зотава. Святлана Іванаўна вельмі моцна звязана з музыкай. У дзіцячай школе мастацтваў яна кіруе народным аркестрам народных інструментаў настаўнікаў музычнай установы, дзе выхоўваецца вельмі шмат таленавітых дзяцей. Цяпер з вялізнай радасцю матуля падзяляе перамогу дачкі, для якой некалі адкрыла шлях у свет прыгожага.

Анатоль БЕНЗЯРУК, Наталля КАВЯРГОВІЧ

Фота Дзіяны МЕЛЬНІКАВАЙ і з архіва герояў

Popularity: 1%

У старых газетах ды кнігах, што выходзілі і сто, і дзвесце гадоў назад, нярэдка даводзілася сустракаць цікавыя згадкі пра Булькова. Прычым такіх паселішчаў па меншай меры пара. Рака Мухавец у гэтых мясцінах раней была мяжой паміж Брэсцкім і Кобрынскім паветамі, а зараз раздзяляе Жабінкаўскі і Брэсцкі раёны. І пры гэтым на левым (нашым) ды правым (суседскім) берагах існуюць два Булькова.

Гэтыя вёскі-цёзкі глядзяцца, нібы ў люстэрка, праз раку, якая павольна коціць свае воды ў накірунку Брэста, дзе ўпадае ў Заходні Буг. Яшчэ дадамо, што на старых картах паміж жабінкаўскім Бульковам і Задзерцю пазначаўся таксама фальварак Падбулькова. Тут 95 гадоў назад пабачыў свет вядомы жывапісец, заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі Іван Рэй (1930 – 2002), які ствараў сонечныя палотны з палескімі краявідамі і людзьмі, улюбёнымі ў гэты край.

Сустрэчы каля храма

Бываюць паселішчы, дзе старажытнасць блізка параднілася з сённяшнім днём. Булькова бясспрэчна адносіцца да такіх населеных пунктаў. Прыемна было адчуць, наколькі цікавяцца сваёй гісторыяй жыхары саражытнага сяла.

Мабыць, пагэтаму і спатканне вясковая стараста Алена Малахвей прызначыла ў гістарычным месцы.

– Сустрэнемся каля храма! – сказала яна.

Арыенцір быў выдатны, асабліва сярод густога туману, што літаральна схаваў вёску ў снежаньскі дзень, які зусім быў пазбаўлены снегу. Гэта ў XIХ стагоддзі, як пісалі этнографы, былі такія завеі ды снежань, што рух праз Булькова па старой Брэст-Маскоўскай дарозе (яе рэшткі і зараз бачныя) спыняўся надоўга, часам на тыдні! Цяпер ужо і не згадаеш, калі былі такія зімы , а сярод іх – моцныя маразы з вялікімі намётамі…

Царкву, названую ў гонар Успення Прасвятой Багародзіцы, мясцовы люд наведвае, каб памаліцца Богу, не менш за чатыры сотні гадоў. Храм узнік на рачным узбярэжжы, на моцным падмурку старадаўняй крэпасці, якая згадваецца ўжо ад пачатку XVII стагоддзя. З тае пары урочышча завецца Замчышчам, або Старым Замчыскам. Адсюль, як летапісцы калісь пісалі, некалі і пайшла булькоўская зямля. Пры гэтым некаторыя знаходкі сягаюць нават у дагістарычную эру. Уявіце сабе: калі праводзіліся работы ў Мухаўцы каля Булькова, аднойчы нават адшукалі рэбры… маманта! А яшчэ – свідраваную сякеру старажытнага чалавека. Знаходка з каменнага веку папоўніла багатыя сховішчы Брэсцкага абласнога краязнаўчага музея.

Настаяцель Свята-Успенскай царквы іерэй Пётр Дударчук ужо тузін гадоў на прыходзе. Акрамя таго, яму даручана ўзвядзенне храма-капліцы ў імя святой Валянціны Мінскай у аграгарадку Ракітніца. Гэтая адказная і высакародная справа вымагае шмат сіл, патрабуе дапамогі з боку прыхаджан. Пра іх айцец Пётр гаворыць наступнае:

– Людзі тут, як і паўсюль, розныя. На шчасце, ёсць сярод іх нямала з адкрытай, чыстай душой, гатовых дапамагчы нашаму храму і новай царкве, якая будуецца ў Ракітніцы (у гэтым буйным населеным пункце, дзе жывуць каля тысячы чалавек, ніколі раней не існавала ўласнага Дома Божага). Сярод такіх людзей хочацца назваць Ніну Васільеўну Астапук і Мікалая Аляксеевіча Грычыка. Ён хоць і адносна нядаўна пераехаў у Булькова, ды ўжо ўспрымае гэтае сяло як сваю часцінку. Не раз пра тое мы вялі даверлівыя размовы. Ну і, канечне, начале ўсіх добрых спраў стараста вёскі Алена Малахвей.

На тое Алена Сцяпанаўна запярэчыла: маўляў, мінуў зусім невялічкі тэрмін, як яна стала старастай, а таму галоўныя заслугі належаць яе папярэдніцы на гэтай пасадзе Ганне Дударчук.

Вось і вынікі падаспелі

На тое і канец года, каб падводзіць папярэднія вынікі. Ужо можна смела зазначыць: 2025-ы для Булькова і яго жыхароў выдаўся паспяховым і прыемным. Да слова, гэта тычыцца непасрэдна і самой старасты, бо пару месяцаў таму Алена Сцяпанаўна адсвяткавала ўласны залаты юбілей, а гэта ўздымае добры настрой, асабліва, калі побач родныя людзі.

Хоць Алена Малахвей і нарадзілася далёка адсюль у расійскай глыбінцы, ды лічыць сябе карэннай булькаўчанкай. Ёй было ўсяго дзесяць месяцаў, калі аэрапорт “Брэст” прыняў самы першы рэйс. На календары быў жнівень 1976 года. Сярод пасажыраў на борце самалёта, што ўпершыню праляцеў над Бульковам і прызямліўся на новай узлётна-пасадачнай паласе пад Брэстам, аказаліся не толькі Сцяпан Іванавіч і Тамара Міхайлаўна Шамайла, але і іх маленькая дачка Леначка. З таго часу гэтыя мясціны сталі для яе роднымі.

Да дзявятага класа яна вучылася ў Ракітніцкай школе, а затым у вучылішчы ў Маларыце, дзе набыла мноства навыкаў

– Працавала, вопыту набіралася, усяго патроху, бо адразу і не зразумееш, што ў жыцці спатрэбіцца, – расказвае Алена Сцяпанаўна.

Сапраўды, яна і кветкавод, і агародніну прафесійна вырошчвае, і згатаваць смачныя стравы можа, і за руль трактара здольная сесці… А яшчэ ніколі не забываецца людзям пасміхнуцца ды добрае слова ў іх адрас прамовіць. Столькі станоўчых якасцяў… і пры гэтым называе сябе… “лянівай”! Ды вось толькі аднавяскоўцы з гэтым не пагаджаюцца. Яны ж на ўласныя вочы бачаць, наколькі іх стараста адказная. А яна, у сваю чаргу, з прыемнасцю паведамляе пра дасягненні булькоўцаў. Алена Малахвей радуецца паляпшэнням, што прыходзяць у сельскае жыццё ў наш час.

– Усім хацелася, каб з’явіўся ў вёсцы асфальт, – прыгадвае суразмоўца, – і вось вясной-летам гэтага года ён быў пракладзены. За тое ёсць жаданне выказаць падзяку неабыякавым аднавяскоўцам. Яны не раз пісалі лісты, і іх просьбы былі пачутыя тымі, ад каго залежыць, каб жыццё на сяле наблізілася да гарадскога. Як вынік – добрая дарога кладзецца людзям пад ногі ды пад колы аўтамабіляў.

Цяпер жа ствараецца праект, каб цэнтралізавана правесці ў дамы вяскоўцаў пітную ваду, ачышчаную ад лішкаў жалеза.

У канцы 2025 года з’явілася ў вёсцы і яшчэ адна навацыя – фельчарска-акушэрскі пункт на колах. Перавагі ад мабільнага ФАПа абмяркоўвалі некалькі дзён.

– І да якіх прыйшлі высноў?

– Такі эксперымент, што праводзіўся ў нашым Булькове, прыйшоўся вяскоўцам даспадобы, – гаворыць стараста. – Лякарня на колах – зручная рэч, яе ўжо паспелі ацаніць тутэйшыя. Можна ціск памераць, сэрца паслухаць, аналізы здаць, звярнуцца па гінекалагічную дапрамогу, лекі набыць у аптэцы – увогуле, многае з таго, што патрэбна для прафілактыкі і лячэння. Навошта цяпер лішні раз пешшу ці на веласіпедзе дабірацца да Ракітніцкай амбулаторыі ўрача агульнай практыкі, калі можна дачакацца ФАП на колах у роднай вёсцы?

Гэтае пытанне адказу не патрабуе. А вось на свой калектыўны ліст, дасланы ў горад над Бугам, булькоўцы адказ чакаюць, бо ў сваім звароце ўзнімаюць чарговую важную для сябе праблему. Вёсцы яўна не хапае грамадскага транспарту, які мог бы дастаўляць жыхароў у Брэст і Жабінку. Балазе, Булькова размешчана прыкладна на аднолькавай адлегласці да раённага і абласнога цэнтраў.

Паміж мінулым і будучыняй

Кожны ведае, якое месца займае магазін у вёсцы. Загадчыца гандлёвай кропкі Галіна Аніскевіч вызначыла тое месца адразу:

– Нумар адзін і не ніжэй! Сюды нашы людзі прыходзяць не толькі, каб набыць нейкія прадукты, але і абмеркаваць вясковыя праблемы, расказаць пра ўсё, што набалела.

Крама размешчана адносна недалёка ад храма. Памерамі яна невялічкая, аднак асартымент задавальняе нават гараджан, якія ў летнюю пару нярэдка адпачываюць ў гэтых дзіўных мясцінах на мухавецкім узбярэжжы. Геаграфія наведвальнікаў, па словах Галіны Барысаўны, вельмі шырокая. Бываюць тут госці не толькі з Брэста, Гомеля і Гродна, але і з беларускай сталіцы, нават з Пецярбургу. І гэта пры тым, што хата, дзе месціцца крама, налічвае ўжо каля сотні гадоў. Падрабязней пра мінулае будынка дый усяго сяла стараста і прадаўшчыца параілі даведацца ў Віктара Гойнаша.

Віктар Міхайлавіч адчувае сапраўдную асалоду, калі расказвае пра булькоўскую даўніну. Тутэйшы краязнавец паказвае стары гасцінец і колішняе рэчышча Мухаўца, якое змяніла шлях. Па гэтай старадаўняй дарозе ў 1794 годзе рухаліся войскі генералаў Серакоўскага і Суворава, а ў вайну 1812 года ў Булькове спыняліся спачатку напалеонаўскія воіны, а затым кватэравала расійская армія адмірала Чычагава.

Аднак бульковец расказвае не толькі пра генералаў ды князёў. З асаблівым натхненнем распавядае ён і пра свой род: пра дзядоў (абодва былі Пятрамі) ды бабуль Аляксандру і Ганну. Тут і бацькі расказчыка нарадзіліся, і сам ён прыйшоў на свет, а таму для Віктара Гойнаша гэтая зямля блізкая і родная. Як аказалася, не толькі для яго. Жонка Наталія Аляксандраўна дадае:

– Яна, гэтая зямля, дае энергію, даруе выдатны настрой. Бывае, што пераначуеш у Брэсце, ды раптам так пачне у вёску цягнуць… Мо магніт нейкі?! Пратопіш тут печачку – нібыта жывыя лекі прымеш.

Пра адно толькі пашкадавалі і стараста, і Гойнашы, што праект “Взгляд” крыху спазніўся ў госці ў іх вёску, бо ў верасні пайшла з жыцця найстарэйшая булькаўчанка Ганна Васільеўна Шэйда. Баба Нюра набліжалася да свайго стагоддзя, аднак мела цудоўную памяць, рухавая была, у доўгі свой век працавала ў агародчыку. Пра яе нават перадачу на тэлебачанні здымалі, і ўсе здзіўляліся, наколькі моцная і мужная жанчына. Вось яна ў падрабязнасцях памятала, як спрадвеку жылі мясціны, дзе Мухавец павольна коціць воды…

Аднак на гэтым ўзбярэжжы і зараз жыццё бруяе, быццам нябачны, але надзейны мосцік перакінуты паміж мінулым і будучыняй. У гэтым можна лёгка пераканацца, калі адразу за вёскай патрапіць у вучэбна-развіваючы цэнтр “Парк Палянка”. Яго адміністратар Лізавета паведаміла, што цэнтр зараз расце, развіваецца для адпачынку дарослых і дзяцей. Для іх праводзяцца лазертагі, цімбілдзінгі ды іншыя забаўляльныя гульні, а цяпер будуецца яшчэ і абноўлены вяровачны гарадок. Усё гэта дапамагае падчас адпачынку ўзнімаць настрой гасцей, якія жадаюць адпачыць на гожым беразе Мухаўца. З гэтым цалкам згодны супрацоўнік вучэбна-развіваючага цэнтра Юрый Фядыніч. Юрый Феадосьевіч далучаецца да Лізавеціных слоў. А яны, тыя словы, усе прысвечаны святам, што вельмі хутка завітаюць не толькі ў “Парк Палянку”, але на ўсю нашу цудоўную планету. І мы таксама ўсім жадаем у Новы год і на Раство мець моцнае здароўе, мір, багацце і чароўнае каханне!

Анатоль БЕНЗЯРУК

Фота аўтара

АФІЦЫЙНАЯ НАЗВА — вёска Булькова (русск. Бульково).

МЕСЦАЗНАХОДЖАННЕ — Ракітніцкі сельсавет.

КААРДЫНАТЫ — 52°07′10″ пн. ш. 23°56′32″ у. д.

АДЛЕГЛАСЦЬ ДА ЖАБІНКІ — 16 кіламетраў.

ПЕРШАЯ ПІСЬМОВАЯ ЗГАДКА — 1583 год.

НАСЕЛЬНІЦТВА — 192 чалавекі (на 2025 год).

АФІЦЫЙНЫ СТАТУС — цэнтр праваслаўнага прыходу Свята-Успенскага храма (у 1896 – 1944 гадах і з 1990 года па сённяшні дзень).

БЫЛЫ СТАТУС — у XVII – XIХ стагоддзях складала Булькоўскае графства Масальскіх, а затым Ажароўскіх, у перыяд Расійскай імперыі вёска была цэнтрам асобнага сялянскага таварыства, у якое таксама ўваходзілі з 1862 года Задзерць і Зарэчча.

Popularity: 2%

На гэты раз праект “Взгляд” дазваляе ўважлівей прыглядзецца да вёскі Задзерць. У яе не зусім звычайная назва. Аднак яна шмат можа расказаць пра першапасяленцаў. Гэта бясспрэчна былі ўвішныя да працы людзі. Каб уладкаваць будучае паселішча, ім давялося спачатку пасекчы навокал дрэвы ды кустоўе, ачысціць зямлю, выкарчаваць (“здзерці”) ад пянёчкаў і затым ствараць палі. Толькі так можна было сярод палескай дрыгвы, дзе ў ХVIII стагоддзі ўзнікла Задзерць, расціць хлеб, садавіну, гародніну. Уявіце, як шмат патрабавалася намаганняў, каб сяляне маглі атрымаць добры ўраджай ды пракарміць свае сем’і. Вядома, з часам у вёсцы адбылося шмат зменаў. Нават тое, што спрадвеку тутэйшых звалі “задэрцамі”, памятаюць выключна старажылы. І ўсё ж галоўнае сучасныя жыхары Задзерці захавалі: тут па-ранейшаму жывуць працавітыя людзі.

Дзе здаўна прапісалася прыгажосць?

У гэтым не аднойчы давялося ўпэўніцца падчас падарожжа па вясковай вуліцы Цэнтральнай. Своеасаблівым гідам стала стараста Алена Трафімук. Найперш яна прапанавала завітаць у хату, дзе прапісалася прыгажосць.

І гэта вельмі трапнае вызначэнне. 77-гадовая Паўліна Марчук сустрэла нас у акружэнні шматлікіх рэчаў, вышытых і сатканых яе ўмелымі рукамі. Майстрыха нарадзілася ва Украіне, жыла з бацькамі на аддаленым хутары. Паўліна Рыгораўна расказвае, як у кастрычніку 1980 года “адкрыла новы свет” і стала “задэрцай”, калі з мужам Дзмітрыем перасялілася ў Беларусь. Тут яны атрымалі не толькі прытулак, але й працу ў мясцовай гаспадарцы.

І трэба зазначыць: вёска з першых дзён прыняла новых жыхароў. Як прыгадвае жанчына, людзей тады было шмат. Падворкаў вялікіх, заможных, дзе шчыравалі працавітыя людзі, налічвалася мноства. Адразу сэрца сагрэла ветлівасць тутэйшых:

– Прынялі нас яны хораша, нібыта сваіх, карэнных. Да каго не звернешся па дапамогу – кожны дапамагчы быў гатовы.

Марчукі прыехалі вялікай і дружнай сям’ёй. У ёй гадаваліся ажно сямёра дзяцей.

– З гадамі мая сям’я яшчэ большай стала. Былі ў нас з Дзмітрыем дочкі і сыны Таня, Рая, Наташа ды Галька, Сяргей, Коля ды Іван. А цяпер ужо я зусім багатая, бо маю ўнукаў ажно 18 ды праўнукаў 17! – вядзе свой радаводны падлік бабуля Паўліна, і бачна, які гонар адчувае, што такое багацце мае.

Паўліна Рыгораўна шмат гадоў адпрацавала на ферме. А калі час выпадаў, сядала ткаць або вышываць, бо з дзяцінства мела ў гэтым патрэбу. Захапленне народнай творчасцю перадалося ад бабулі Еўдакіі, што пражыла сто тры гады, да самага скону ўмела рабіць хараство і ўнучку гэтаму вучыла.

Цяпер ужо і сама Паўліна Рыгораўна даўно бабуля, а таму працягвае сямейныя традыцыі праз тыя вышытыя рушнікі, падушкі, абразы, створаныя з бісеру. Многія свае вырабы жанчына падаравала родным людзям з пажаданнем, каб жылі ў здароўі, шчасці і радасці.

Захацелася ў вёсцы жыць

Насупраць дома, дзе жыве Паўліна Рыгораўна, тры разы на тыдзень спыняецца аўталаўка. Так супала, што як толькі выйшлі за веснічкі Марчуковай хаты, якраз пад’ехала гандлёвая кропка на колах. На сяле гэта звыклае месца сустрэч. Вяскоўцы сабраліся, каб набыць тавары і тым часам падзяліцца навінамі. Калі заўважылі карэспандэнта, ахвотна і шчыра пахвалілі абслугоўванне. Маўляў, яно выдатна наладжана ў Задзерці, “у аўталаўцы ёсць усё, што трэба для народа, выбар шчодры – толькі грошы давай”. Адзінае хвалюе: захаванне аўтамабілістамі хуткаснага рэжыму, каб не імчаліся па населеным пункце машыны, бы шалёныя (асабліва летам, як прыязджае сюды больш дзяцей). Стараста Алена Трафімук ужо перадала ў Ракітніцкі сельвыканкам гэтае пажаданне аднавяскоўцаў.

Усе іх праблемы і пытанні Алена Яўгенаўна ўспрымае як свае. І працягваецца гэта вось ужо дзесяць гадоў – з таго часу, калі перасялілася з абласнога цэнтра ў Задзерць.

– Горад надакучыў, – прызнаецца вясковая стараста, – захацелася жыць ад яго далей. Выбірала сярод розных вёсак у блізкіх ад Брэста раёнах, а спынілася менавіта ў Задзерці. Населены пункт прывабіў цішынёй і магчымасцю праявіць сябе ў сельскай гаспадарцы.

Трэба сказаць, жаданне такое ў гараджанкі існавала. Каб мара стала яваю, быў набыты ўчастак, дзе можна было не толькі будавацца, але і разгарнуць сваю справу, якую і распачала з мужам Іванам Мікалаевічам.

Першапачаткова Алена Трафімук мела падтрымку ад тагачаснай старасты Марыі Мацкевіч. Калі некалькі гадоў таму Марыя Сямёнаўна сабралася на заслужаны адпачынак, дык прапанавала Алену Яўгенаўну ў старасты, а аднавяскоўцы тую прапанову ахвотна падтрымалі.

Час ідзе, прыносіць змены. Як зазначае стараста, адметным стаў мінулы год. Па-першае, дабротная асфальтаваная дарога злучыла Задзерць з Ракітніцай. У мінулым засталіся часы, калі было нязручна дабірацца з вёскі ў аграгарадок. А па-другое, непасрэдна па вуліцы Цэнтральнай “пракрочылі” новыя слупы і была ўсталявана сучасная лінія электраперадачы, што дазволіла наблізіць вяскоўцаў да гарадскіх дабротаў. Вядома, немалая заслуга ў гэтым мясцовых жыхароў і іх старасты. Яны не раз звярталіся да ўлад і цяпер удзячныя кіраўніцтву раёна за тыя змены, што літаральна на вачах адбыліся ў іх сяле.

У чаканні чароўных святаў

Таццяна Казека – адна з тых, хто зменам у роднай вёсцы шчыра радуецца. Задзерць для яе – малая радзіма. Адсюль паходзіць яе род, сюды праз гады маладая жанчына і вярнулася. Нездарма кажуць “Высока птушка лятае, ды на зямлю ўсё роўна сядае”. Гэтая прыказка цалкам пасуе Таццяне Мікалаеўне, якая проста свеціцца, калі весела расказвае пра сваё жыццё:

– Мяне вельмі прыцягвае праца на зямлі. Так-так, маё захапленне ў глебе закапанае. Столькі ўжо давялося зямелькі перабраць рукамі, каб вырасціць кветкі альбо бульбачку ды ўсяго рознага смачненькага, што да стала гасцям можна падаваць.

Таццяна расказвае пра перавагі для сябе вясковага ладу жыцця:

– Раней з мужам Мікалаем мы жылі ў Брэсце. Калі ў іншы свет пайшла матуля Пелагея Ульянаўна, вырашылі: не трэба дому пуставаць. Каб спадчына захавалася, вярнуліся сюды. Бачыце? Будуемся і робім пры гэтым усё па-сучаснаму.

Дзеля таго аказаліся вельмі запатрабаванымі сапраўды залатыя рукі гаспадара дома. Яго будаўнічыя ўменні даўно ацаніла не толькі жонка, але і суседзі, жыхары розных мясцін, дзе ведаюць Міколава майстэрства.

Сям’я ўжо пусціла ў Задзерці свае карані. Таццяна і Мікалай амаль аднагалосна сцвярджаюць:

– У горад заязджаем, і агульная думка хутка наведвае: “Як бы хутчэй дамоў вярнуцца!” І дом наш толькі тут, сярод працавітых людзей і выдатнай прыроды.

Сына Сямёна пасля трох класаў перавялі ў Ракітніцкую школу. Хлопчыку таксама вельмі падабаецца. Ён набыў сяброў, пачаў вучыцца ў музычнай школе іграць на гітары.

У хаце адчуваецца набліжэнне святаў. Ужо зіхаціць агеньчыкамі ялінка – сімвал Новага года і Раства Хрыстова, якія хутка завітаюць у госці да гэтай прыгожай сям’і. Не абмінуць святочныя дні і кожнага з нас. А мы наступным разам не праедзем міма вёскі Булькова – апошняй кропкі на карце нашага праекта.

Анатоль БЕНЗЯРУК

Фота аўтара

АФІЦЫЙНАЯ НАЗВА — вёска Задзерць (русск. Задерть).

МЕСЦАЗНАХОДЖАННЕ — Ракітніцкі сельсавет.

КААРДЫНАТЫ — 52°05′59″ пн. ш. 23°59′32″ у. д.

АДЛЕГЛАСЦЬ ДА ЖАБІНКІ — 14 кіламетраў.

ПЕРШАЯ ПІСЬМОВАЯ ЗГАДКА — 1794 год.

НАСЕЛЬНІЦТВА — 50 чалавек (на 2025 год).

Popularity: 2%

Наш журналісцкі праект ужо бываў у Буснях, наведваў “Взгляд” і вёску Стрыганец, а зараз на маршруце – Стрыганецкія Бусні. Ужо назвы падказваюць: відавочна, паміж гэтымі паселішчамі існуе пэўная сувязь. Хоць Стрыганецкія Бусні і маюць самую доўгую назву сярод населеных пунктаў Жабінкаўшчыны, ды з’яўляюцца адным з найменшых па колькасці жыхароў у Ракітніцкім сельсавеце ды самым маладым паселішчам. Час, калі людзі пачалі набываць тут надзелы, прыпадае на памежжа ХІХ і ХХ стагоддзяў.

Кожны раз, калі даводзіцца праязджаць дарогаю на Старое Сяло і бачыць указальнік, што зусім блізка Стрыганецкія Бусні, воляй-няволяй згадваеш: гэта не простая кропка на карце, а малая радзіма маіх дзядоў-прадзедаў, дзе прыйшоў на свет бацька Расціслаў Мацвеевіч. Да яго звярнуўся, каб прыгадаў, як жылі людзі на гэтай зямлі.

Наканавана быць летапісцам

Не толькі вялікія гарады, але і маленькія вёскі часам атрымоўваюць шчасце займець сваіх летапісцаў – тых, хто ўвесь век адданы роднай зямлі, што дала ім жыццё.

Пісьменнік і журналіст Расціслаў Бензярук нарадзіўся ў гэтых мясцінах, якія называе “акрайцам” Стрыганца, каб стаць для іх сапраўдным летапісцам. Ён ужо размяняў дзявяты дзясятак і ўвесь гэты час не стамляецца выказваць пашану сваёй малой радзіме.

– Доўга, вельмі доўга я не ў сіле быў уцяміць, чаму столькі жыву на зямлі, – гаворыць Расціслаў Мацвеевіч. – Пакуль не прыйшло ўсведамленне, што сам я пастаянна выконваю ролю летапісца майго роднага кута. Дужа захацелася паверыць, што для гэтай мэты Бог затрымлівае мяне на гэтым свеце.

У памяць і гонар роднага паселішча, заўважае старэйшы нараджэнец гэтых мясцін, з часам напісаліся аповесць “З посахам у дарогу”, шматлікія вершы, у тым ліку “Жыццё размотвае гадоў клубок”, і нават вялікі раман, дзе героямі сталі вядомыя Расціславу Бензеруку з дзяцінства мясціны і людзі.

Пісьменнік-расказчык прыгадвае гісторыю пра роднае паселішча, што перадавалася з пакалення ў пакаленне, як легенда. Казалі, гэтыя землі калісь належалі маладому панічу. Той захапляўся жанчынамі ды картамі. Апошнія і змусілі гульца закласці сваю зямлю ў Сялянскім банку. Марыў адыграцца, ды не спраўдзілася – азарт зрабіў банкротам. Вымушаны быў пакінуць распіску, што банк мае поўнае права распараджацца панскаю зямлёю, а сам назаўжды з’ехаў у Варшаву. У банку, своечасова не атрымаўшы аплату па вэксалях, вырашылі прадаваць зямлю. Канечне, знайсці такога багатага чалавека, каб купіў увесь надзел, не ўдалося, таму сталі прадаваць па частках. Якраз былі часы Сталыпінскай зямельнай рэформы, якая заклікала дбайных гаспадароў перасяляцца на хутары.

Некаторыя сяляне вёскі Бусні пазычылі ў банку грошы і набылі сабе ўчасткі, падаўжаючы і без таго доўгі Стрыганец. Новыя стрыганчукі (а іх прынялі адразу і прызналі) утварылі сваю Галоўную (і адзіную!) вуліцу. У хуткасці збудавалі на ёй амаль два дзясяткі хат. Такім чынам, побач аказалася шмат родзічаў і аднафамільцаў.

Расціслаў Мацвеевіч з настальгіяй прыгадвае былых аднавяскоўцаў, быццам запрашае прайсціся па той Галоўнай вуліцы яго дзяцінства.

Надзелы ў паселішчы выдзяляліся калісьці з захаду на ўсход. Гэтак сяліліся Крыўцы, тры сям’і Пратасюкоў (нашы родныя і іх сваякі), за імі – Дземенюкі і вялікі разгалінаваны род Дубінаў, а затым – Андраюкі, браты Макарукі, завяршала вёску сяліба Магіркаў.

Усе жылі ў мірнай працы. Галоўным выпрабаваннем стала вайна, якая нарабіла бяды: на фронце загінуў, вызваляючы Польшчу, гвардыі радавы Мацвей Бензярук, а ў роднай вёсцы быў расстраляны немцамі Раман Магірка, у якога акупанты адшукалі ў хляве вінтоўку, знойдзеную ў лесе ў першыя дні ліхалецця.

падраздзел Ад нараджэння мілы сэрцу край

– Мясціны, дзе праходзіла маленства, мне здаваліся вельмі гожымі, – працягвае свой расповед пісьменнік-летапісец. – Усё наваколле я абхадзіў з пастушковым кійком, кожнае ўрочышча ведаў пайменна, і для мяне яны сваёй прывабнасці не згубілі дасюль. Бо дзе яшчэ стрэнеш такі Выган, такі Савінец, як у нас?!

Як літаратару і фалькларысту Расціславу Бензеруку вельмі хочацца, каб і надалей у людской памяці захоўваліся назвы стрыганецкіх урочышчаў Тама, Недзіны Карчы, Кружок.

Грэюць слых апошняга нараджэнца Стрыганецкіх Буснёў таксама назвы палёў Залужжа ды Падрэчча, а паміж імі, памятаецца, існавала вельмі тонкая палоска сенакосу, якая так і звалася – Шыя. Былі яшчэ лугі Лонкі ды лясок Асіна, дарогі Гліна і Гасцінец, а таксама ўрочышчы пана Амерыканца і Лександра (з націскам на апошнім складзе). Хто былі тыя Амерыканец ды Аляксандр, што “падаравалі” свае мянушку і імя надзелам стрыганецкай зямлі, ужо ніхто і не згадае…

Усе гэтыя назвы, нібыта сабраўшы ў жменьку, пісьменнік аднойчы склаў і занатаваў у вершах “Прызнанне”, “Роднай зямлі” і “Песня вернасці”. Для малой радзімы, мілай ад нараджэння, у паэта знайшліся самыя чулыя, пранікнёныя рыфмы.

Гэтыя мясціны сёння не пазнаць

Паселішчы, як і людзі, маюць сваю біяграфію. Народжаны ў 1901 годзе населены пункт захоўваў сваё імя да канца 1980-х. Усё пачало моцна мяняцца, літаральна на вачах, яшчэ з шасцідзясятых гадоў мінулага стагоддзя.

У тыя часы маладыя людзі пасля атрымання сярэдняй адукацыі пакідалі паселішча, з’язджалі ў Жабінку, Брэст, Кобрын, а то і да сталіцы дацягнуцца маглі, так што гэтая частка Стрыганца стала мялець, як ручай у спёку. Паселішча абязлюдзела, а затым аддзялілася ад астатняй вёскі. Тады і надалі “акрайцу” новы статус – хутар Стрыганецкія Бусні.

Змены, уласцівыя сучаснасці, бачныя адразу, калі трапляеш сюды. Апошні жыхар Анатоль Дубіна, які нарадзіўся ў гэтым паселішчы, памёр амаль дваццаць гадоў таму. Тыя нешматлікія сённяшнія жыльцы – прышлыя, галоўным чынам з Брэста. Хат усё меней – на іх месцы будуюць сучасныя добраўпарадкаваныя катэджы.

Стараста Стрыганца і Стрыганецкіх Буснёў Ірына Ярац гаворыць, што ў паселішчы налічваецца ўсяго чатыры сядзібы, але ўчасткі пакрысе забудоўваюцца. Афіцыйна жыхароў налічваецца толькі пяцёра чалавек. Канечне, у выхадныя дні ды ў летні перыяд іх становіцца прыкметна больш, калі прыязджаюць гарадскія жыхары і часова становяцца вясковымі. Усё ж свежае паветра спрыяе адпачынку.

Радуе і тое, што тут развіваецца прадпрымальніцтва, прынамсі, вялікі ўчастак пры ўездзе ў Стрыганецкія Бусні засаджаны буякамі.

– Ёсць і яблыневы сад, дзе вырошчваюць вельмі экалагічна чыстыя плады, – гаворыць Ірына Сямёнаўна.

Цяпер час прыйшоў развітацца з населеным пунктам, народжаным амаль 125 гадоў таму, каб пазнаёміцца з вёскай з дзіўнай назвай Задзерць.

Ёсць у раёне Залуззе, якое ўзнікла за лугам. Існуюць Замошаны, збудаваныя за мохавым балотам. А што азначае Задзерць і як жывуць у ім жыхары, праект “Взгляд” таксама хутка раскажа.

Анатоль БЕНЗЯРУК

Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/zhabinka_actualna

Копирование и использование полных материалов запрещено, частичное цитирование возможно только при условии гиперссылки на сайт zhabinka.by. Гиперссылка должна размещаться непосредственно в тексте, воспроизводящем оригинальный материал zhabinka.by.

Popularity: 1%

Лістапад застаў праект “Взгляд” зноў у дарозе. На чарзе – вёска Стрыганец, і гэта не простая кропка на карце, а вельмі блізкая для мяне зямля, скуль паходзіць бацькоўскі род. Таму і сустрэчы, што адбываліся ў вандроўцы, адзначаліся асаблівай цеплынёй і дабрынёй. Некалі стрыганчукі бачылі вайсковыя паходы, у тым ліку знакамітага Аляксандра Суворава і шматлікай напалеонаўскай арміі. А цяпер тут жывуць выключна ветлівыя мірныя людзі, звязаныя з працай, прысвечанай роднай зямлі.

Іх вёска існуе вось ужо не адно стагоддзе паблізу ўзбярэжжа рэчкі Асіпоўкі. І пры гэтым паселішча выглядае надзвычай сучасным, дзе шмат дамоў не толькі звонку, але і знутры ўтрымліваюць выразныя прыкметы сённяшняга “прасунутага” веку, дзе сельскім жыхарам даступны вельмі многія даброты – тое, чым раней маглі карыстацца толькі гараджане.

Пра гаючую зямлю, што адвяла бяду

Стрыганец для старасты вёскі Ірыны Ярац у 1988 годзе стаў другой радзімай, а стрыганчукі – блізкімі людзьмі. Ірына Сямёнаўна прыйшла на свет у Сітніцкім Двары, на Лунінеччыне. Там бы і век свой пражыла, каб не выбухнула чарнобыльская злыбяда. Урачы параілі жанчыне і яе мужу Васілю Васільевічу, каб уратаваць здароўе дзяцей, асабліва старэйшай Наталіі, вывезці іх у чыстую зону – жабінкаўскі край. І о цуд! Адразу – нават лекаў не спатрэбілася – васьмігадовая Наташа стала здаравець. Сапраўды, нібыта гаючая зямля адвяла чорную бяду. Мабыць, тое, што дзяўчынка перажыла ў дзяцінстве, паўплывала і на яе далейшы лёс: Наталія, як вырасла, звязала яго з медыцынай, дапамагае людзям, якім хвароба перашкаджае жыць.

Сярэдняя дачка Аляксандра знайшла сябе ў гандлі, працуе ў мясцовай краме (з ёю нам яшчэ давядзецца сустрэцца, бо магазін на сяле – выдатнае месца для сустрэч, куды людзі прыходзяць не толькі, каб набыць розныя пакупкі, але і даведацца пра апошнія вясковыя навіны). Звычайна Аляксандру Васільеўну ў сям’і завуць пявучым імем Алеся. Так да яе звяртаюцца і аднавяскоўцы.

А вось наймалодшая дачка Святлана вырашыла ўслед за мужам пераехаць у абласны цэнтр, дзе шые жаночае адзенне. Такім чынам, усе тры сястры знайшлі сябе ў жыцці і кожная, як матуля, карысная людзям.

Ну, і вядома, дочкі ўжо пяць разоў “прысвоілі” маме пачэснае званне бабулі. Тая гаворыць з гонарам:

– Унукі мае, Алесевы сыны, Кірыл, Дзяніс і Дзмітрый – высокія, мажныя хлопцы, як дубочкі. Уваходзяць у памяшканне – прыгінаюцца, каб галовамі не ўдарыцца. Мяне абдымаюць, а на сэрцы, ведаеце, так заўсёды цёпла становіцца.

Радуюць і Наташыны дочкі Ганна ды Вікторыя. Род мае свой працяг ужо і ў праўнуку Уладзіку, якому споўніўся год і два месяцы.

– Вёска расце, бы на дражджах, – гаворыць стараста. – Нямала дамоў і надзелаў набываюць выхадцы з Брэста. Людзі актыўна будуюцца. Цяпер у вёсцы 114 гаспадарак. Калі нешта патрабуецца, Ракітніцкі сельвыканкам заўсёды ідзе нам насустрач.

Падчас школьных канікул (і не толькі летніх) у вёсцы прыкметна становіцца больш дзяцей. Вядома, нашчадкі стрыганчукоў вяртаюцца з гарадоў, нават са сталіцы. Было б добра, на думку старасты, каб для маленькіх гарэзаў у канцы Стрыганца ўзнікла дзіцячая пляцоўка. Гэта будзе карысна для іх бяспекі, прынясе масу радасці юным жыхарам старога сяла і яе гасцям.

Месца сустрэчы змяніць нельга

Аграгарадок Ракітніца і вёска Стрыганец – як брат з сястрою: толькі нешырокі раўчук аддзяляе населеныя пункты, таму не паспееш выехаць з аднаго, як трапляеш у другі. Нават галоўныя вуліцы абодвух паселішчаў ствараюць працяглую дарогу ў шэсць кіламетраў. А паміж людзьмі ўвогуле цяжка правесці нейкія межы. Яны з веку ў век радніліся, многія сем’і маюць агульныя вытокі.

Як нярэдка бывае, любімым месцам сустрэч для стрыганчукоў з’яўляецца мясцовая крама, дзе кожнага пакупніка з ласкавай усмешкай сустракае прадавец Аляксандра Чучко. Ужо больш за чвэрць веку яна абслугоўвае землякоў.

– Яны ў мяне усе, як свае, – гаворыць Аляксандра Васільеўна. – Так-так, тут усе мае блізкія людзі. Неяк мне нават прапанавалі перайсці на працу ў Ракітніцу, дзе маю жыллё, ды так да гэтага месца і людзей прыкіпела, што адмовілася. Стрыганец – частка мяне. Як гэтую вёску і працу ў ёй змагу пакінуць?

Тым больш, што пару гадоў таму ў стрыганецкай краме адбыўся шыкоўны рамонт. Пра гэта Аляксандра Чучко гаворыць з асаблівым задавальненнем ды ўдзячнасцю да мясцовых улад. Каб абноўлены “Родны кут” расчыніў дзверы перад наведвальнікамі, як сапраўдны штаб рамонтных работ, актыўна працаваў вясковы чат. У ім стрыганчукі штодня бачылі фотасправаздачы, а ў іх – сведчанні таго, што ўжо зроблена, як справы рухаюцца… І якую ж радасць мелі тутэйшыя жыхары ў сонечны лютаўскі дзень 2023 года, калі ўрачыста з удзелам раённага і абласнога кіраўніцтва свае дзверы расчыніла крама ў Стрыганцы. Такі выдатны падарунак аказаўся даспадобы людзям усіх узростаў, асабліва пажылым. Калі людзям залатога веку бывае цяжка дайсці да магазіна, Аляксандра Васільеўна развозіць ім харчовыя і прамысловыя тавары. Усё, што вясковаму жыхару патрэбна, ёсць у асартыменце, а калі ў нечым узнікае патрэба, стрыганчукі ведаюць: хутка ўсё даставяць па заказе з Брэсцкай гандлёвай міжраённай базы.

“Родны кут” не абмінаюць ні малыя, ні старыя. Тут спаткаліся з маленькім Мікіткам і яго бабуляй Светай. Абслугоўваючы іх, Аляксандра Чучко заўважыла:

– Час ідзе, нават бяжыць, а дзеці на вачах вырастаюць. Нядаўна Мікіта быў сапраўды “ручным”, а цяпер, гляньце, такі жвавы, няўседлівы, бабуля з дзядулем за ім дабегчы не могуць у ягоныя тры хлапечыя гады.

Сярод пакупнікоў сустрэлі, між іншым, 85-гадовую Галіну Паўлаўну Касьянчук. І гэтае спатканне, што пачалося ў краме, мела працяг у яе хаце.

Госцю з дарогі – ходнікі пад ногі

Галіну Паўлаўну мы шукалі невыпадкова, бо стрыганчукі далі ёй характарыстыку як чалавеку, што “жыве ў вёсцы доўга ды ведае шмат”. Аднак непасрэдна ў хаце яе спачатку знайсці не атрымалася. Было няцяжка дапусціць, што старажыл вырашыла пайсці ў краму. Так і аказалася.

Размова атрымалася душэўная. Увесь час у вачах адной са старэйшых жыхарак Стрыганца прамянелі гарэзлівыя агеньчыкі. Хоць і папрацаваць ёй давялося няпроста (усё ж, як кажа, яна доўга кароў даіла, а гэтую працу лёгкай не назавеш), Галіна Касьянчук і ў свае восемдзесят пяць – чалавек вельмі пазітыўны, з агеньчыкам. Над такімі, кажуць, час улады не мае. У яе хаце надзвычай цёпла і ўтульна. Паўсюль прыбрана, на падлозе – даматканыя ходнікі.

– Самі ткалі? – пытаюся.

– Не, ходнікі не ўмею. Як замуж пайшла за свайго Станіслава (звалі яго звычайна Стахам), гэта мне свякроў Пелагея Пятроўна падаравала, села за станок ды зрабіла маладым у падарунак. А вось вышываты я магла, – распавядае народная ўмеліца. – Маладыя ж вышываты не ўмеюць, а мае вырабы і зараз харошыя.

А калі пахваліў яе ўмельства, прыгадала, што калісь пра яе як майстрыху пісала “Сельская праўда” і засмяялася:

– Ой, і ўзнялі мне настрой! Радая, што прыйшлі. Раней жа на кожнай карточцы былі ў мяне рушнікі. Сем класаў кончыла, начытаная. Я ж сама дошла до гэтай навукі, як шыць, як жыць…

Жыццё тое амаль 55 гадоў звязана са Стрыганцам, куды пераехала ўслед за мужам на велікодным тыдні 1971 года. З дапамогай маці Станіслаў набыў хату, дзе ў сям’і нарадзіліся сын Віктар ды дочкі Ліда і Таццяна.

Не менш багаты род у яшчэ аднаго старажыла – Надзеі Андрэеўны Крупко, якая ў самым канцы мінулага года адсвяткавала сваё 85-годдзе. Калі яна нарадзілася, у Заходняй Беларусі толькі-толькі ўсталявалася Савецкая ўлада, а неўзабаве і вайна прыйшла.

– Трохі ліхалецце памятаю, – гаворыць жанчына, – як самалёты ляцелі, а мы, цікаўныя, на іх глядзелі. Яшчэ не зналі, што яны бяду нясуць. Гудзелі высока, як чорныя птушкі.

А бацькі ўжо бяду адчувалі. Сыноў і дачок у Андрэя Купрыянавіча і Феадосіі Раманаўны (яна са Стэльмашукоў паходзіла) было пяцёра. Мама ў схрон усіх дзяцей цягнула, а дачушка трымала зусім маленькага браціка Паўла. Ратаваліся, як маглі, ад тых “птушак”. Як адгрымела вайна, Надзея скончыла сямігодку ў Рагозне, хацела і далей вучыцца, ды матуля раптам захварэла. 1957 год прынёс дзве трызны: вясной мамы не стала, а восенню пахавалі і бабулю. Давялося дзяўчыне дапамагаць па гаспадарцы, узяць на сябе няпростыя жаночыя справы.

Так працягвалася, пакуль, як прыгадвае Надзея Андрэеўна, не здарыліся змены:

– Прыйшоў Кужко Васіль і ўзяў мяне замуж.

Муж быў старэйшым па ўзросце, вайну прайшоў, ордэн Славы заслужыў, баявыя медалі атрымаў.

– Душа ў душу жылі?

– Ну, звычайна жылі, – удакладніла жанчына, хоць адчувалася, што “звычайна” ў яе вуснах – гэта і ёсць хораша і душэўна.

Жыццё сваё Надзея Крупко прысвяціла працы і родным людзям. Каля 35 гадоў яна шчыравала ў сельскай гаспадарцы, была і ў паляводстве, і ў жывёлагадоўлі. За тое мела мноства ўзнагарод, нават на Выставе дасягненняў народнай гаспадаркі ў Маскве пабывала, куды родны калгас выпраўляў найлепшых працаўнікоў.

А ўся багатая гісторыя стрыганецкай сям’і ўвасоблена ў шматлікіх чорна-белых і каляровых фота, якія зберагае жанчына залатога веку з сярэбранымі валасамі. Як самы каштоўны падарунак у прыгожай хаце Надзеі Андрэеўны беражліва захоўваюцца фотаздымкі ўсіх яе родных. На адным з іх, у сасновым бары, наймалодшы прадстаўнік сям’і Лёва радуецца вялізнаму грыбу, знойдзенаму ў лесе.

Бабуля пазірае на падарунак, атрыманы ад дзяцей, унукаў, праўнукаў, ды разважліва гаворыць:

– Цяпер ужо з кіёчкамі рухаюся, а родныя мае для мяне найлепшая падтрымка. Я змянілася, і вёска змены перажывае. Шкадую, што многія, каго памятаю, пайшлі ў іншы свет. А цяпер маладыя на змену ідуць, ёсць сярод іх нямала кемлівых, разумных, працавітых.

На такой пазітыўнай ноце мы развіталіся са старажылам вёскі Стрыганец, каб працягнуць сваё падарожжа па населеных пунктах Ракітніцкага сельсавета. У ім яшчэ засталіся цікавыя кропкі на карце, дзе чакаюць журналісцкі праект “Взгляд”.

Анатоль БЕНЗЯРУК

Фота аўтара

АФІЦЫЙНАЯ НАЗВА — вёска Стрыганец (русск. Стриганец).

МЕСЦАЗНАХОДЖАННЕ — Ракітніцкі сельсавет.

КААРДЫНАТЫ — 52°07′07″ пн. ш. 24°01′34″ у. д.

АДЛЕГЛАСЦЬ ДА ЖАБІНКІ — 15 кіламетраў.

ПЕРШАЯ ПІСЬМОВАЯ ЗГАДКА — 1772 год.

НАСЕЛЬНІЦТВА — 253 чалавекі (на 2025 год).

БЫЛЫ СТАТУС — у перыяд Расійскай імперыі вёска была цэнтрам асобнага сялянскага таварыства, пасля ўваходжання ў склад Беларускай ССР створаны Стрыганецкі сельсавет (існаваў у 1940 – 1961 гадах).

Popularity: 2%

Працягваем знаёмства з аграгарадком Ракітніца, які гасцінна нас сустракае зноў. Два тыдні таму мы пачалі праект “Взгляд” з наведвання дзіцячага сада, дзе працуе намеснікам загадчыка Алёна Ларыёнава – стараста аграгарадка Ракітніца. Гэтым разам завіталі з самай раніцы ў Ракітніцкую сярэднюю школу, якая гожа выглядае пасля капітальнага рамонту, што адбыўся ў 2023 годзе, і знешне, і ўнутры нагадвае зараз гарадскую навучальную ўстанову. Да будынка цяпер вядзе новае асфальтавае пакрыццё, тэрыторыя вакол школы добраўпарадкавана – працуй, вучыся і радуйся!

Абноўленая школа – новыя магчымасці

З абнаўленняў пасля рамонту мы і пачалі гаворку з дырэктарам Ракітніцкай школы Жаннай Прыхожка. Жанна Пятроўна расказала, што будынак установы проста пераўвасобіўся пасля тых змяненняў, якія былі запатрабаваны часам. Фасад школы пасля капітальнага рамонту заззяў новымі фарбамі, была праведзена цеплавая рэабілітацыя будынка, капітальны рамонт харчаблока, спартыўнай залы, кабінета абслуговай працы для дзяўчынак, кабінета хіміі і лабаранцкай.

– У кабінеце хіміі памянялі напольнае пакрыццё, дзверы, пафарбавалі сцены, падвялі гарачую ваду, – распавядае кіраўнік установы. – Кабінет абслуговай працы цяпер аснашчаны швейнымі машынамі і абсталяваннем для заняткаў кулінарыяй, але найбольш змянілася спартыўная зала, дзе замянілі аконныя блокі, дзверы, усталявалі сучаснае асвятленне, пафарбавалі сцены – усё тут радуе вока.

Заглядваем у спартзалу, каб пабачыць усе тыя змены, пра якія гаварыла Жанна Пятроўна. Так і ёсць: усё сучаснае, падлога нібыта толькі ўчора пафарбавана, аж блішчыць на сонцы, якое ласкава заглядвае ў новыя вокны. Дзеці пад кіраўніцтвам настаўніка фізічнай культуры Віктара Цікумса гуляюць у валейбол.

– Весялей, рухавей, хутчэй! – падбадзёрвае ігракоў Віктар Айгаравіч. – Нам гонар школы абараняць на спаборніцтвах па валейболе і лёгкай атлетыцы.

Як заўважае дырэктар школы, фізкультурна-аздараўленчая работа ў іх установе наладжана на вышэйшым узроўні, працуюць аб’яднанні для заняткаў футболам, валейболам. Юныя ракітчукі Ганна Вырва, Ангеліна Фурс, Ганна Сідарук, Дар’я Прыка, Мацвей Штоп, Васіль Дранец не раз узнімаліся на п’едэстал як пераможцы розных спартыўных спаборніцтваў, у тым ліку абласных і рэспубліканскіх.

Ганарыцца Ракітніцкая школа і сваімі выпускнікамі-медалістамі Іванам Капкіным, Кацярынай Коўч, Святланай Гомза, Аленай Ігнацюк, Веранікай Целянкевіч, Віталем Астраухам, Ганнай Сідарук ды іншымі.

Сёння ў роднай установе настаўнічаюць былыя выпускнікі Іна Самасюк, Віктар Цікумс, Вольга Пупчык, Алена Зінчук, Марыя Вячорка, перадаючы свае веды дзецям, вопыт – калегам.

Растуць з “Растком”

– У ходзе падрыхтоўкі да раённых “Дажынак”, якія адбыліся ў Ракітніцы ў мінулым годзе, быў мадэрнізаваны кабінет фізікі, сантэхніка ўва ўсёй школе заменена на новую, устаноўлена бетонная агароджа вакол тэрыторыі ўстановы, – працягвае расповед дырэктар школы Жанна Прыхожка.

Усе гэтыя цудоўныя змены ў поўнай меры ацанілі 254 навучэнцы Ракітніцкай сярэдняй школы. Мяне асабіста ўразіла і колькасць вучняў сельскай школы, і тое, што ў некаторых паралелях па два класы: “А” і “Б”, у тым ліку і першых.

– Сёлета ў нас 29 першакласнікаў і восем адзінаццацікласнікаў, з шасці леташніх выпускнікоў пяцёра паступілі і вучацца ў ВНУ. У дзясятым і адзінаццатым класах арганізавана работа аграрных груп. Ужо 20 гадоў на базе Ракітніцкай сярэдняй школы працуе школьнае лясніцтва “Расток”, якое ўзначальвае настаўнік хіміі і біялогіі Святлана Вячорка, – працягвае расповед Жанна Пятроўна. – Другі год запар на асенніх канікулах у Пятровіцкім лясніцтве працуе студатрад, створаны з вучняў нашай школы, якія займаюцца ў “Растку”.

Тут да месца прыгадаць, што ў Ракітніцкім дзіцячым садзе летась урачыста адкрылася група экалагічнага накірунку “Лесавічкі”, а сёлета тыя падрослыя “лесавічкі” прыйшлі ў першы клас Ракітніцкай школы, дзе будуць расці разам з “Растком”.

А напярэдадні Дня работінікаў сельскай гаспадаркі і перапрацоўчай прамысловасці выхаванцы Ракітніцкага дзіцячага сада стварылі насценгазету пра дзейнасць мясцовага ААТ “Ракітніца” і падарылі яе кіраўніку сельгаспрадпрыемства Міхаілу Чыруку.

Месца сустрэч і натхнення

Пад адным дахам у Ракітніцы знаходзяцца сельскі Дом культуры, сельская бібліятэка, філіял Ленінскай музычнай школы, аддзяленне “Беларусбанка”…

Заглядваем у храм кніг. Яго гаспадыня – загадчыца Ракітніцкай сельскай бібліятэкі Надзея Давідзюк – вельмі рада гасцям.

– Мы вельмі цесна супрацоўнічаем з мясцовай школай, арганізуючы для дзяцей мерапрыемствы патрыятычнай, экалагічнай, краязнаўчай накіраванасці, – расказвае Надзея Антонаўна. – У год 80-годдзя Вялікай Перамогі ў нас дзейнічае тэматычная выстава, карыстаецца папулярнасцю ў чытачоў краязнаўчы даведнік “Памятнікі і абеліскі роднага краю”, створаны аддзелам бібліятэчнага маркетынгу Жабінкаўскай цэнтралізаванай бібліятэчнай сістэмы. Вялікі інтарэс у нашых чытачоў выклікае выстава “Мой гонар – мае землякі”. Дзеці часта бяруць пачытаць кнігі нашага земляка Расціслава Бензерука, дарослыя – яго сына Анатоля Бензерука, паэтаў Івана Дацкевіча і Васіля Гадулькі.

Надзея Давідзюк бачыць сваю жыццёвую місію ў папулярызацыі кнігі, у тым, каб захапіць дзяцей чытаннем, улюбіць у папяровыя выданні. Надзея Антонаўна дзеліцца, што ніколі не пыліцца на паліцы і наша раённая газета “Жабінка актуальна” – яна ўвесь час на руках. Асаблівым попытам карыстаюцца нумары раёнкі, у якіх распавядаецца пра ракітчукоў, што не дзіўна: цікава ж пачытаць пра герояў жніва, дасягненні мясцовай гаспадаркі, пра суседзяў ды знаёмых.

Вечары-партрэты, вясковыя пасядзелкі, тэматычныя вечарыны, духоўныя гутаркі з айцом Пятром – настаяцелем Свята-Успенскага храма вёскі Булькова – далёка не ўвесь пералік форм работы бібліятэкара Надзеі Давідзюк.

– Для выхаванцаў школьных лагераў заўсёды прадумваю двухгадзінную пазнавальна-забаўляльную праграму, і час, паверце, ляціць незаўважна, – дзеліцца Надзея Антонаўна. – Дзеці – самыя доўгачаканыя госці ў нашым храме кніг і, мабыць, самыя ўдзячныя чытачы.

Да Надзеі Давідзюк прыходзяць тыя самыя госці на чарговы бібліятэчны ўрок, а мы ціхенька зачыняем дзверы і разам са старастай Алёнай Ларыёнавай рушым далей. Нас чакае не менш цікавая суразмоўніца Алена Лысюк, што жыве на вуліцы Настаўніцкай.

Рух – гэта жыццё

Не, Алена Міхайлаўна не працавала настаўніцай, яна рупілася да выхаду на заслужаны адпачынак бухгалтарам. Алена Лысюк пачала свой расповед здалёк:

– Нарадзілася я ў Расіі, на Урале, у 1943 годзе. Пасля эвакуацыі ў 1946-м наша сям’я пераехала ў Краснадар. Падчас вучобы там я пазнаёмілася са студэнтам з Беларусі Сяргеем Лысюком, які неўзабаве стаў маім мужам. Мой Сяргей Трафімавіч быў родам з вёскі Навасады Жабінкаўскага раёна, і ў 1975 годзе мы пераехалі на малую радзіму мужа. З тае пары Беларусь стала для мяне таксама роднай краінай. Як яна змянілася за гэтыя паўстагоддзя! Як зараз памятаю драўляныя будынкі на бульвары Шаўчэнкі ў Брэсце, а цяпер горад над Бугам разбудаваўся, пашырыў свае межы, папрыгажэў, стаў сучасным, мадэрновым. Гэта прыгранічны абласны цэнтр з больш як тысячагадовай гісторыяй. А як змянілася наша Жабінка дый Ракітніца! У аграгарадку раней былі дзве вуліцы: 24 з’езда КПСС і Настаўніцкая. А цяпер з’явіліся Вішнёвая і Садовая, Каштанавая і Вінаградная, Кляновая і Альховая… Цэлы вішнёвы сад!

Алена Міхайлаўна сочыць за сабой і за сваім здароўем. Яна ўвесь час у руху: садзіць агарод, любіць хадзіць пешшу на далёкія адлегласці, ні дачцэ, ні сыну, ні нявестцы не дазваляе выконваць за яе пэўную работу – усё стараецца зрабіць сама. А яшчэ наша гераіня вельмі таленавітая – да сямідзесяці гадоў спявала ў вакальным ансамблі “Вярбічанька” Ракітніцкага сельскага Дома культуры.

– І ўнучка ў мяне прафесійна спявае – Вікторыя Лысюк, якая мае сцэнічны псеўданім Мэйбі Бэйбі. Яна нядаўна прыязджала з Санкт-Пецярбурга, дзе зараз жыве і працуе, у Жабінку, выступала перад маладзёжнай аўдыторыяй і да мяне ў госці заязджала, – з гонарам кажа Алена Міхайлаўна. – Віка дзесяць гадоў танцавала ў “Каруначках” пад кіраўніцтвам Ірыны Феафанаўны Румко, скончыла музычную школу па класе фартэпіяна. А потым пачала чытаць рэп, выступаць у складзе расійскай групы “Фрэндзона”. Зараз у яе сольная кар’ера.

Акрамя Вікторыі, у Алены Лысюк яшчэ чацвёра ўнукаў і пяцёра праўнукаў, якія часта наведваюцца ў гасцінны бабулін дом. Першым усіх сустракае сабака Жулік, але ён зусім не жулік, а вельмі ласкавая і разумная жывёліна. Жулік доўга прыглядаецца, хто прыйшоў і з якімі намерамі, і вырашае, прапускаць госця ці не.

Алена Лысюк, хоць і вырасла ў вялікім горадзе, не баіцца ніякай вясковай работы. Разам з мужам, пакуль ён быў жывы, трымалі вялікую гаспадарку, жылі ў дамах з пячным і паравым ацяпленнем, а цяпер Алена Міхайлаўна трымае курачак, садзіць агарод і заклікае ўсіх суседак шаноўнага ўзросту не сядзець без справы, рухацца, пакуль ёсць сіла ў руках і нагах.

І мы рухаемся далей па прасторах Ракітніцкага сельсавета. Да новых сустрэч!

Наталля КАВЯРГОВІЧ

Фота аўтара  

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/zhabinka_actualna

Копирование и использование полных материалов запрещено, частичное цитирование возможно только при условии гиперссылки на сайт zhabinka.by. Гиперссылка должна размещаться непосредственно в тексте, воспроизводящем оригинальный материал zhabinka.by.

Popularity: 1%

Ракітніцкі сельсавет, куды гэтым разам прывёў нас праект “Взгляд”, – самы малады ў раёне і найбліжэйшы да Брэста. Сельсавет быў утвораны 4 студзеня 1965 года, а восенню 2000-га яго цэнтр перанеслі з Пятровічаў у Ракітніцу, і ён атрымаў сённяшнюю назву. Як і Ленінскі, гэты сельсавет месціцца ля аўтастрады М1. Узначальвае яго Святлана Цяльпук. Па словах Святланы Іванаўны, у дзевяці населеных пунктах жывуць 1843 чалавекі. Амаль палова жыхароў – у аграгарадку Ракітніца, пра які і пойдзе гаворка ў сённяшнім выпуску праекта. Акрамя сельгаставарыства “Ракітніца”, вынікамі сваёй працы радуюць мясцовыя фермеры з “Ева-Лэнда” ды “ЯКВІЛА”. Цудоўнымі прыроднымі куткамі багата Пятровіцкае лясніцтва. Ракітніцкая зямля ўзгадавала многіх славутасцяў. У іх ліку паэт Альбін Дзяконскі і акадэмік Андрэй Трафімук, заслужаны артыст Беларусі Іван Герасевіч і айчынны пісьменнік Расціслаў Бензярук.

Аграгарадок квітнее і маладзее

Аграгарадок Ракітніца – сапраўдны цэнтр жыцця. Тут размяшчаюцца адміністрацыйны будынак сельвыканкама і мясцовага аднайменнага сельгаспрадпрыемства, сярэдняя школа і дзіцячы сад, сельскі Дом культуры і бібліятэка, аддзяленне паштовай сувязі, амбулаторыя ўрача агульнай практыкі, аддзяленне “Беларусбанка”, цырульня, магазін філіяла “Жабінкаўскі” ды некалькі прыватных крам.

Наш рэдакцыйны “жыгулёнак” накіроўваецца да дзіцячага сада, дзе працуе намеснікам загадчыка Алёна Ларыёнава – стараста аграгарадка Ракітніца. Алёна Аляксееўна разам з выхавальнікамі і дзеткамі рыхтуюцца да мерапрыемства “Пісьмо пра Беларусь”, якое адбудзецца 6 лістапада. Чакаецца прыезд прадстаўніка пракуратуры Жабінкаўскага раёна ды іншых ганаровых гасцей, таму дзеці старанна развучваюць вершы, песні і танцы.

Алёна Ларыёнава – педагог вопытны, у Ракітніцкім дзіцячым садзе працуе больш за чвэрць века, з 2010-га – на пасадзе намесніка загадчыка. Узначальвае ўстанову, якую наведваюць 86 дзяцей, Вольга Гацкевіч.

– 42 дзіцяці ў нас са шматдзетных сем’яў, і гэта вельмі добра, што ракітчукі нараджаюць шмат дзетак, каб аграгарадок квітнеў і маладзеў, – кажа Алёна Аляксееўна.

Яна – мясцовая жыхарка, больш за паўвека жыве ў Ракітніцы. Як чалавека чулага і неабыякавага да чужых праблем дзесяць гадоў таму Алёну Ларыёнаву абралі старастай аграгарадка.

– Летась у Ракітніцы прайшоў раённы фестываль-кірмаш працаўнікоў сяла “Дажынкі”. Напярэдадні населены пункт быў добраўпарадкаваны: фасады будынкаў пафарбавалі, вуліцы апрануліся ў асфальт, з’явіліся дзіцячая гульнёвая пляцоўка, новыя пляцоўкі для смеццевых кантэйнераў… Карацей кажучы, была праведзена вялікая работа, каб Ракітніца заззяла новымі фарбамі, каб жыццё яе жыхароў стала больш камфортным, – расказвае Алёна Аляксееўна.

Па словах старасты, нараканняў на якасць дарог і пітной вады ў ракітчукоў няма. Алёна Ларыёнава робіць агаворку, што ў новых мікрараёнах аграгарадка пакуль няма асфальту, але гэта справа часу. У жыцці не ўсё і не адразу з’яўляецца.

Лепшая ўзнагарода

Гэтая жыццёвая ісціна добра вядома Віталю і Наталлі Сакалоўскім, што жывуць у Ракітніцы на вуліцы 70 гадоў Кастрычніка. І галава шматдзетнай сям’і, і яго жонка добра ведаюць цану хлеба і працы. Віталь Мікалаевіч рупіўся мулярам у ПМК-10, брыгадзірам будаўнічай брыгады ў саўгасе “Беларусь”, як раней называлася ААТ “Ракітніца”. У 1995 годзе звольніўся і ўладкаваўся на тэлевышку ў Ракітніцы, дзе да выхаду на пенсію працаваў рабочым па комплексным абслугоўванні будынкаў і збудаванняў. Наталля Іванаўна шчыравала закройшчыцай, поварам і больш за чвэрць века – лабарантам па малаку ў ААТ “Ракітніца”.

Сакалоўскія пераехалі з Жабінкі ў Ракітніцу 45 гадоў таму. Летась адзначылі сапфіравае вяселле. А сёлета споўнілася роўна паўвека, як Наталля Іванаўна жыве ў Беларусі. Нараджэнка Хмяльніцкай вобласці, у дзявоцтве Харунжая, спачатку сама пераехала ў нашу краіну пад белымі крыламі, а потым і брата Уладзіміра паклікала. Той, хто чытае раёнку, неаднойчы бачыў на яе старонках замалёўкі пра перадавіка ААТ “Ракітніца” – трактарыста-машыніста Уладзіміра Харунжага, узнагароджанага летась паводле прэзідэнцкага ўказа медалём “За працоўныя заслугі”.

Лепшая ж узнагарода для Віталя і Наталлі Сакалоўскіх – трое дзяцей ды пяцёра ўнукаў. Старэйшы сын Мікалай жыве ў Тэльмах, працуе вадзіцелем. Сярэдняя дачка Таццяна – бухгалтар на камбікормавым заводзе. Малодшая Марына – інжынер-тэхнолаг на “Савушкіным прадукце”, жыве побач з бацькамі на той жа вуліцы ў Ракітніцы. Таму Марыніны дзеці Аня і Юля найчасцей бываюць у гасцях у бабулі з дзядулем. Аднак і старэйшыя ўнукі Ксенія, Кірыл і Вераніка з задавальненнем наведваюцца ў Ракітніцу, дзе ў прыгожым двары ці ва ўтульным доме за вялікім сталом збіраюцца родныя, каб адзначыць чарговае свята, на якія сям’я Сакалоўскіх багата.

Жыццё – як кінафільм

Сама ж Ракітніца багата не толькі на добрых гасцінных людзей, на вялікую колькасць дзяцей, але і на доўгажыхароў. Сярод ракітчукоў шаноўнага ўзросту больш жанчын, чым мужчын. Прадстаўнікі моцнай паловы, каму за 85, – на вагу золата. А калі такі мужчына ў свае паважаныя гады яшчэ й машынай кіруе, сам для сябе ежу гатуе, садзіць агарод і чытае без акуляраў, то гэта сапраўдны брыльянт. Гаворка ідзе пра Васіля Прыхненку, які сёлета адзначыў сваё 89-годдзе ў добрым здароўі ды яснай памяці.

Калі мы завіталі ў госці да Васіля Сямёнавіча, ён збіраўся смажыць катлеты.

– А што вы думалі? Мужчыны – найлепшыя кухары ў свеце. І хоць хутка да мяне загляне сацыяльны работнік Алена Карнялюк, я аблегчу ёй працу – гатаваць не трэба будзе дакладна. Лепш няхай пагаворыць са мной, падзеліцца навінамі, – сказаў Васіль Прыхненка.

А са мной доўгажыхар падзяліўся ўспамінамі. Нарадзіўся ён у Растоўскай вобласці 21 чэрвеня 1936 года – за пяць гадоў да пачатку Вялікай Айчыннай вайны. Памятае, як бацьку забіралі на фронт, як вярнуўся ён, кантужаны, дадому. У Васіля Сямёнавіча былі тры старэйшыя браты і сястра. Жылі бедна, але дружна.

– 1956 годзе мяне прызвалі ў армію і накіравалі на цаліну ў Башкірыю. Адтуль нас прывезлі ў Львоў, дзе я служыў тры з паловай гады ў авіяцыі. Займеў спецыяльнасць электрыка па электраабсталяванні самалётаў. А яшчэ да вайны атрымаў правы кінамеханіка. Таму ў арміі я быў і сувязіст, і кінамеханік, трансляваў радыё па гарнізоне, – пракручвае стужку жыцця мой суразмоўца.

Пасля службы Васіль Сямёнавіч вярнуўся дадому і ажаніўся з прыгажуняй Валянцінай, якую праводзіў дахаты пасля кінасеансаў. На жаль, яго першы шлюб быў нядоўгім – Валя пакахала іншага, забрала свае рэчы і пераехала ў іншы горад. Васіль Сямёнавіч вельмі перажываў, але што зробіш: трэба жыць як набяжыць.

У 1960-я гады на заробкі ў Растоўскую вобласць прыехала разам са сваімі братамі прыгожая чарнабровая Ганна – будучая другая жонка Васіля Сямёнавіча. У яе быў пяцігадовы сынок Слава ад першага шлюбу, якога Васіль Прыхненка ўсынавіў і выгадаваў як роднага.

А далей маладую сям’ю чакаў пераезд у Беларусь, адкуль была родам Ганна Сяргееўна, жыццё ў горадзе над Бугам, дзе Васіль Сямёнавіч атрымаў ад сваёй працы бясплатную кватэру. У 1996 годзе галаву сям’і праводзілі на заслужаны адпачынак, і Прыхненкі купілі домік у вёсцы Імянін Драгічынскага раёна, дзе жыла родная сястра жонкі. Аднак сын ды ўнучкі наракалі, што да бацькоў далёка ездзіць, і параілі купіць кватэру ў аграгарадку Ракітніца. Так, у 2004 годзе Васіль ды Ганна (іх імёны адразу адносяць нас да Івана Мележа і яго рамана “Людзі на балоце”) сталі ракітчукамі.

– Але ведаеце, у чым парадокс? – кажа Васіль Сямёнавіч. – Сын і ўнучкі часцей ездзілі да нас у Імянін, чым у Ракітніцу, ад якой да Брэста рукой падаць. Аднак, я ні на кога не крыўдую: сын хварэе, унучкі і праўнучкі занятыя сваімі справамі.

Сем гадоў таму не стала вернай спадарожніцы нашага героя. Цяпер да яго наведваецца сацыяльны работнік, як мы ўжо сказалі вышэй. Але Васіль Сямёнавіч не замыкаецца ў чатырох сценах. Сёння ён ідзе ў бібліятэку па чарговую кнігу, заўтра паедзе на сваіх “Жыгулях” у Брэст праведаць хворага на цукровы дыябет сына.

Ёсць і яшчэ адна аддушына ў жыцці Васіля Прыхненкі. Гэта яго першае каханне, першая жонка Валянціна. Васіль Сямёнавіч адшукаў яе праз некалькі гадоў пасля смерці другой жонкі праз знаёмых. Мужа, дачкі і ўнучкі Валянціны ўжо няма ў жывых. Яна адна-адзінюткая. Таму пажылых людзей, якія калісьці былі звязаны шлюбам, цяпер звязваюць тэлефонныя размовы і ўспаміны. Хто ведае, можа, наважыцца Валянціна прыехаць да Васіля, каб старасць была лягчэйшая і весялейшая. Хочацца, каб у іх кінастужцы быў шчаслівы канец.

А мы ў наступны раз ізноў завітаем у Ракітніцу да іншых цікавых герояў, таму што тут ёсць пра што пісаць і пра каго расказаць.

Наталля КАВЯРГОВІЧ

Фота аўтара

Popularity: 1%

На гэты раз праект “Взгляд” выбраў мудрагелісты маршрут па населеных пунктах раёна з “жывёльнымі” імёнамі. Таму едзем з Жабінкі – міма Ёжыкаў – праз Бараны – у Целякі.

Дакладны час заснавання гэтага населенага пункта невядомы. Затое вядома, што вечарам 17 верасня 1794 года па Целяках праходзілі войскі знакамітага расійскага генерала Аляксандра Суворава, якія рухаліся ў накірунку Брэст-Літоўска пасля заканчэння вялікай Крупчыцкай бітвы.

Цяпер прыйшоў час і карэспандэнту газеты “Жабінка актуальна” прайсціся па вёсцы Целякі з выключна мірнай місіяй. Яе мэта – даведацца і іншым расказаць, як жывуць сённяшнія целякоўцы. Адразу высветлілася, што тутэйшыя людзі надзвычай цікавыя і гасцінныя, улюбёныя ў сваю невялічкую вёску, якая для іх стала найлепшай кропкай не толькі на карце – на ўсёй Зямлі!

Два чалавека разам паўвека

У нашы дні дажыць у міры і згодзе да залатога вяселля – усё роўна, што выйграць залаты медаль на Алімпіядзе. Сваю парную “праграму” Іван і Раіса Адамукі “адкаталі” на выдатна, цяпер у планах – гэтак жа хораша сустрэць удваіх плацінавае і жалезнае вяселлі.

Можна і не ў пары – можна ў акружэнні шматлікіх нашчадкаў і шматграннага шчасця. Прыкладна так, як гэта адбылося сёлета 24 мая, калі ў целякоўскай хаце сабраліся сыны, нявесткі, унукі, каб павіншаваць Івана Міхайлавіча і Раісу Васільеўну з іх каштоўным сумесным юбілеем.

У 70-я гады яны вучыліся ў Азяцкай школе. Аднак тады і не думалі, што праз паўвека будуць стаяць каля Азяцкай царквы, згадваючы гады маладыя і ўсё жыццё, багатае на падзеі.

У сярэдзіне мінулага стагоддзя Іванавы бацькі Міхаіл Філіпавіч і Марыя Лявонцьеўна будавалі хату (тую самую, каля якой цяпер адбывалася наша размова). Сродкаў не хапіла, тады Адамукі вясной 1961 года вырашылі падтрымаць гучны камсамольскі лозунг “Моладзь, на цаліну!” і паехалі ў Казахстан. Толькі прыбылі на месца, як увесь свет абляцела радасная вестка: “Чалавек у космасе!” Які ва ўсіх быў гонар ад таго, што першым касмічную “цаліну” пачаў асвойваць савецкі грамадзянін! Адамукі працавалі на зямлі, Гагарын – над Зямлёй, а адчуванне было такое, быццам той гістарычны палёт быў часткаю іх уласнай біяграфіі…

Неўзабаве сын Ваня пайшоў ў Казахстане ў першы клас, а вось заканчваць школу яму давялося ўжо на малой радзіме. У 1967-м Адамукі вярнуліся ў Целякі. Дом дабудавалі, старанна працавалі, сына таксама гадавалі ў павазе да працы і сямейнай спадчыны. За гэта Іван Міхайлавіч і цяпер вельмі ўдзячны бацькам.

Не меншую падзяку ён выказвае і жонцы. Сустрэліся яны на чужым вяселлі, а потым і сваё зладзілі. Ваня на бяседзе, дзе нарадзілася іх каханне, на гармоніку іграў, а Рая падпявала. Так і стварыўся сямейны дуэт, у якім і зараз гучаць прыгожыя жыццёвыя ноткі. Што называецца, “нам песня строить и жить помогает”. Нават карэспандэнта раённай газеты Іван Міхайлавіч сустрэў вясёлай прыпеўкай:

Раньше в гости приглашали,

накрывали в доме стол.

А сейчас в окно увидят

и кричат: “Ты чё пришёл?”

Мэту візіту мы, канечне, патлумачылі, адначасова пацікавіліся, чым сённяшні вясковы ўклад адрозніваецца ад ранейшага.

– Калісь было шмат людзей, лічыце, паўвёскі сваякоў. І жылі адпаведна, як родныя. Святы – разам, праца – разам. Ніякіх падзелаў не было, дапамагалі адзін аднаму. А потым паціху пачалі аднавяскоўцы сыходзіць: хто ў горад, хто на могілкі, – адказалі Іван Міхайлавіч і Раіса Васільеўна, а затым падзяліліся сваімі назіраннямі. – Раней людзі імкнуліся ў горад, бацькі дабра дзецям жадалі, каб вучыліся, лягчэй жылі. Таму і ехала моладзь у горад, дзе сем’і стварала, працу атрымоўвала. Ды вось, здаецца, адбыліся змены: цяпер нярэдка наадварот з горада, які стаў заасфальтаваным мурашнікам, збягаюць. У вёсцы паветра свежае, цішыня, птушкі спяваюць, кветкі цвітуць. Што яшчэ трэба, каб быць шчаслівым?

Пытанне рытарычнае. Кожны на яго мае свой адказ. У Адамукоў ён такі.

Хто ў хаце камандзір?

Калі Адамукі жывуць у бацькоўскім доме, дык Марыя Блаха – у дзедаўскім, пабудаваным век таму Варфаламеем Адамуком. Дзядуля жыў на хутары, а як сталі перасяляць хутаран у вёску, добры гаспадар перехаў сам і хату перавёз.

– Я ў ёй і нарадзілася, – расказвае Марыя Васільеўна. – Дзяцінства мне дасталося цяжкае, сірочае. Маці мая Сцепаніда Варфаламееўна рана аўдавела, і я, зусім маладзенькая, каб сям’і дапамагчы, пайшла на працу. Больш за чвэрць стагоддзя шчыравала на Брэцкім электрамеханічным заводзе, ды ў дзевяностыя матуля моцна захварэла, вось і прыйшлося вярнуцца да смерці яе даглядаць… Яна мяне сустракала, а я яе праводзіла…

Адчуўшы журботныя матывы ў словах жонкі, да размовы падключыўся муж Георгій Чыліевіч, для якога Целякі сталі блізкімі пасля сустрэчы з Марыяй.

– Я сам родам з Камянецкага раёна. Пазнаёміліся мы ў Брэсце. Я нават прадставіўся: “Ёсць тры Ільічы: Ленін, Брэжнеў ды я”. Працаваў на заводзе майстрам, а Марыя ўладкавалася ў мой цэх ліцейшчыцай. Тады я быў за камандзіра, а зараз ужо яна адыгрываецца напоўніцу!.. Каля дваццаці гадоў я стараста вёскі, а вунь – мой сакратар.

Пры гэтым Георгій Ільіч засмяяўся, зірнуўшы на Марыю Васільеўну. Тая толькі пасміхнулася на мужаў жарт ды, махнуўшы рукою, рушыла паглядзець, ці парадак на градках.

Не, са сваімі абавязкамі вясковы стараста спраўляецца і без “сакратара”. Ён назірае за парадкам на падворках, спрабуе па магчымасці вырашаць пытанні, што хвалююць целякоўцаў.

“Еду сюды з душой”

Усе без выключэння жыхары, з кім давялося паразмаўляць, дзяліліся сваім захапленнем ад вёскі, дзе яны жывуць у гармоніі з сабою і прыродай.

Мабыць, найбольш выразна свае адносіны да роднага куточка выказала Таццяна Кучко (у дзявоцтве – Нікалаюк). Цяпер яна жыве ў Жабінцы, але вельмі часта, асабліва ў цёплую пару года, бывае на бацькоўскай сялібе, дзе трымае багаты агарод.

– Гэта мая сапраўдная радзіма, я еду сюды з душой, – прызнаецца Таццяна Васільеўна. – Тут, у Целяках, я і пачатковыя класы скончыла. Бывала, як пачуеш, што званочак кліча на ўрок, – бяжыш у сваю школку, што месцілася праз хату. Даўно ўжо не гучыць у вёсачцы той званок, ды і дзіцячых галасоў амаль няма, ды памяць пра мінулае застаецца і сэрца грэе. Па сярэднюю адукацыю давялося хадзіць за тры кіламетры ў Азяты. На жаль, і Азяцкай школы ўжо няма. У наступным годзе будзе паўвека, як мы яе скончылі. Я добра памятаю і вельмі паважаю сваіх настаўнікаў, у тым ліку і вашых бацькоў Вольгу Рыгораўну і Расціслава Мацвеевіча Бензерукоў. Яны ж нам прывівалі не толькі любоў да мовы і літаратуры, галоўнае – вучылі асноўнай жыццёвай навуцы, што ва ўсіх выпадках трэба заставацца людзьмі. Вялікі дзякуй ім за тое.

Прыхапіўшы тую падзяку, рухаемся далей маршрутам журналісцкага праекта “Взгляд” у пошуках чарговых кропак на карце Жабінкаўскага раёна. Наступным разам працягваем знаёмства з населенымі пунктамі Азяцкага сельсавета. А вось дакладны адрас, куды накіруюцца рэдакцыйныя “Жыгулі”, пакуль пакінем у сакрэце, захаваем маленькую інтрыгу.

Анатоль БЕНЗЯРУК

Фота аўтара і з сямейнага архіва Адамукоў

Popularity: 1%

Вясной 2025 года раптам вельмі актыўна загучала назва вёскі Бараны. У красавіку Жабінкаўшчына далучылася да рэспубліканскай добраахвотнай акцыі “Дай лесу новае жыццё”, прымеркаванай да Года добраўпарадкавання і юбілею Вялікай Перамогі. З гэтай нагоды кіраўніцтва раёна, прадстаўнікі Пятровіцкага лясніцтва, абласнога ўпраўлення Следчага камітэта і грамадскіх аб’яднанняў, работнікі ўстаноў і прадпрыемстваў раёна высадзілі каля тысячы маладых бярозак і сосен паблізу Бараноў.

Назіраючы за справамі чалавечых рук, што давалі жыццё саджанцам, міжволі хацелася сказаць: “Лесу – расці, вёсцы – цвісці!”. І гэта справядліва, паколькі населены пункт, размешчаны каля балота Гатча, не толькі мае даўнюю гісторыю, але і ў разважаннях сённяшніх жыхароў Бараноў гучыць надзея на далейшае развіццё.

“З маладзейшых – толькі я”

– Але-але, я зараз курачак выпушчу і падыду, – ветліва сказала Лідзія Зялько.

Час яе сагнуў да зямлі, ды яго скразнякі не выдулі іскрамётны, амаль малады гумар, уласцівы 90-гадовай жанчыне. Лідзія Міхайлаўна распарадзілася сваімі курачкамі і падышла, як абяцала, каб пагаварыць.

– Кажуць, вы тут найстарэйшы жыхар?

– Але-але, з маладзейшых – толькі я, – заўсміхалася баба Ліда. – Я ў Баранах усіх перажыла, родылась у Тэляках у 1935-м, 1 апрыля – у мутлывы дэнь – колы свята муцюноў.

Для Лідзіі Міхайлаўны гэты год багаты на юбілеі. Вядома, самы шаноўны – уласнае 90-годдзе, адзначанае вясной, а летам споўнілася семдзесят гадоў, як Ліда Шаўчук выйшла замуж за Міколу Зялько і стала жыхаркай Бараноў. Спачатку маладыя жылі на хутары каля балота Гатча. А пазней, як сталі ліквідаваць хутары, пабудаваліся ў вёсцы. Тут і сыноў нарадзілі. Абодва выбралі дарогі далёка ад роднага парога. Малодшы – Мікалай Мікалаевіч – шафёр, асвойвае аўтастрады. Старэйшы – Сцяпан Мікалаевіч – ходзіць па вадзе, бо менавіта ходзяць, а не плаваюць па рэках ды марах караблі, а Сцяпан Зялько – з 1988 года капітан цеплахода “Гродна”.

– Робыть сынок там даўно, ныма толькі ёму замены, – уздыхнула матуля. – Далі ёму хлопчыка маладзейшага, вучыть. А работа на воді – то не на сушы. Робыть сынок, пока сілы мае. Люды прыязджають з Расіі, з усяго світу, і катае па воді ўсіх. Але-але, работа от-вет-ствен-ная, сам і пасадку робыть, і за руль потым сядае. Як какіе празднікі, гаворыть, у очэрэді стаять, каб пакатаў.

Цеплаход “Гродна” ходзіць ад брэсцкай набярэжнай па Мухаўцы. Некалі і я ў такой чарзе стаяў, тады і не знаў, што за штурвалам – зямляк або яго зменны капітан Павел Шамайла. Цяпер ужо ведаю і, калі зноў давядзецца ўзысці на палубу прагулачнага цеплахода, абавязкова перадам сыну прывітанне з родных Бараноў, дзе яго заўсёды чакае старэнькая матуля.

Удачныя дачнікі

У размове Лідзія Міхайлаўна прагаварылася, што раней у Баранах было вельмі песенна.

– Дык праспяваеце крышачку? – спытаўся ў жанчыны.

– Я спываю хорашэ, я спываю красіво, частушкі, пісні, – захістала галавой наша гераіня.

Упрошваць яе нешта праспяваць не спатрэбілася, і ўжо праз лічаныя імгненні палілася песня, за ёю – другая, трэцяя. Спачатку – па-руску, а затым – па-мясцоваму, па-бараноўску. Хоць Лідзія Зялько і размяняла дзясяты дзясятак, ды ведае песень шмат і спявае, як працуе: старанна ды аддана.

Найчасцей яна спявала ў маладыя гады, калі ў Баранах было людзей багата. Усё жыццё жанчына – у працы, таму можа параўнаць былое з сённяшнім днём:

– Тэпэр у колхозі добра платять, люды застаются, робять, хорашэ жывуть. Я тут стараста. Мне ўжэ стыдна старастай быть у дэвяноста. Просіла ў сельсавеце, каб ужо перавыбралі. Тэпэр пад маю хату прыязджае аўталаўка – купляй, што хочаш. Тэпэрэчка жызнь – не бяда.

Як яна даспявала чарговую песню, дадала:

– Уся вуліца Цэнтральная пастроена людочкамі з хутаріў. А ў конці дачнікі, як я кажу, пакуплялі землі. З імі гаварыце пра новую жызнь.

Не прамінуў выкарыстаць падказку найстарэйшай вясковай старасты ў раёне і хутка завёў размову з мужчынам, які назваўся Ігарам. Ён пераехаў у Бараны з Брэста. Свой выбар тлумачыць так:

– Людзі цягнуцца да зямлі, купляюць надзелы, абрабляюць іх, будуюцца. Вы ж бачылі: ніводнай закінутай хаты, у асноўным набываюць іх брастаўчане. Так і я некалі зрабіў і не шкадую пра тое, бо набыў спакой і цішыню, якіх мала засталося ў горадзе.

Аднойчы адчула прыцягненне зямлі і жыхарка Жабінкі Іна Нічыпарук, якая працуе на станцыі “хуткай дапамогі”. Трыццаць гадоў таму, 29 ліпеня 1995 года, Іна Іванаўна пабралася шлюбам з нараджэнцам Бараноў фельчарам Анатолем Нічыпаруком.

Тут, у бацькоўскім доме Анатоля Пятровіча, і дочкі нарадзіліся: старэйшая Каця і малодшая Ліза. Кацярына па прыкладзе бацькоў звязала жыццё з медыцынай, вывучылася на ўрача. І лёс свой дзяўчына звязала з медыкам, таксама ўрачом Дзмітрыем Пусташылам. (Дарэчы, Бараны ўваходзяць ва ўчастак, які ён абслугоўвае).

Іна Іванаўна мае вялікае захапленне, якое перадалося ад мужа:

– Ён скончыў у якасці пчаляра спецыяльны факультэт у Маскве. Потым і мяне навучыў, а калі раптоўна яго не стала, ужо мне давялося сур’ёзна заняцца бортніцтвам.

Пасека ў Іны Нічыпарук вялікая – на 120 пчаліных сямей, размяшчаецца на рухомых прычэпах. Мядок пчолкі вырабляюць самы розны. У нашай краіне існуе мытны рэестр, куды ўнесена (у ліку нямногіх з Жабінкаўскага раёна) і гаспадыня бараноўскай пасекі.

Пра свой няпросты занятак яна гаворыць:

– У нас пародзістыя пчолы Карніка. Яны не толькі даюць шмат мёду (выкачваем яго да трох тон), але і вызначаюцца міралюбствам і вялікай устойлівасцю да перамены надвор’я. Яно, надвор’е, бывае ў нас капрызным, а пчала Карніка ўсё роўна старанна робіць сваю справу, пералятаючы з кветкі на кветку.

– Так-так, – пацвердзіла матуліны словы дачка Кацярына. – Гэтыя пчолкі міралюбівыя, працавітыя і некусучыя, як сапраўдныя беларусы!

На нашай зямлі, сапраўды, любяць шчыраваць усе: і людзі, і пчолы, каб потым атрымаць мядовую асалоду ад вынікаў сваёй працы.

Мабыць, цяпер прыйшоў дзень упэўніцца ў гэтым у чарговым населеным пункце Азяцкага сельсавета, які ляжыць на шляху праекта “Взгляд”. Дзеля гэтага ў наступны раз выпраўляемся ў вёску Пералум’е Целякі, дзе ў нас будзе час пазнаёміцца з яе цікавымі жыхарамі.

Анатоль БЕНЗЯРУК

Фота аўтара, з архіва Кацярыны ЯКУБЁНАК і з адкрытых інтэрнэт-крыніц

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Копирование и использование полных материалов запрещено, частичное цитирование возможно только при условии гиперссылки на сайт zhabinka.by. Гиперссылка должна размещаться непосредственно в тексте, воспроизводящем оригинальный материал zhabinka.by.

Popularity: 1%

Праект “Взгляд” прыглядваецца не толькі да вялікіх паселішчаў, але і да вёсак, дзе налічваецца менш за дзесяць жыхароў. Бо кожны чалавек непаўторны і можа парадаваць цікавым расказам або справамі працавітых рук. Гэта цалкам пацвярджае гісторыя Баранцоў. Яны былі заснаваны 14 сем’ямі, переселенымі з суседніх Бараноў азяцкім памешчыкам Міхалам Верашчакам. Спачатку вёска паблізу балота Гатча звалася Забалацце-Гайкоўка, пазней – Забалацце-Баранцы. Паводле інвентара 1846 года, тут было 10 дамоў, дзе жылі 95 чалавек. Праз 180 гадоў у Баранцах засталося ўсяго 9 жыхароў і 8 хатніх гаспадарак. Аднак і раней, і зараз баранцы (жыхары) – людзі таленавітыя, пагэтаму назву вёскі Баранцы з павагай прамаўлялі і прамаўляюць у далёкіх краях і ў высокіх кабінетах.

Хараство бабулі Зосі

У 2007 годзе да абласных “Дажынках” у Жабінцы свет пабачыла кніга “Сорак дарог”, прысвечаная выдатным нараджэнцам нашай зямлі. І пачынаўся гэты летапіс краю не біяграфіямі вучоных, святароў ці генералаў, а нарысам “Хата – на дабрыню багата” пра Соф’ю Карась, або бабулю Зосю, як хораша звалі яе вяскоўцы.

Баранцоўская стараста Соф’я Рыгораўна Карась (1934 – 2014) атрымала шырокую вядомасць як каравайніца, дэпутат Азяцкага сельсавета, дыпламант І-га рэспубліканскага фестывалю мастацтваў “Беларусь – мая песня” і “Чалавек года – 2002” на Брэстчыне.

Запрошаная ў горад над Бугам на ўрачыстасць з нагоды Міжнароднага жаночага дня майстрыха здзівіла ўсіх сваім адметным караваем. А яшчэ больш любіла Соф’я Рыгораўна выпякаць свае кулінарныя шэдэўры на вяселлі – з “салодзенькімі” маладымі, перапаясаным ручніком дружкам, з заручальнымі пярсцёнкамі ды абавязковымі казачнымі лебедзямі і яркімі кветкамі.

– Выпякаць іх трэба з любоўю, – неяк дзялілася Соф’я Карась, – з пажаданнем маладой сям’і шчасця і кахання на многія гады.

Яе караваі займалі пачэснае месца на многіх вясельных сталах не толькі ў Баранцах. Было такое: сабралася ў Маскву на вяселле Вера Сушко, завітала да Карась:

– Я падумала, што лепшага падарунка пляменніцы на бяседу мне і не знайсці. Спячы, Рыгораўна, здзіві Маскву!

І, далібог, здзівіла. Вярнуўшыся, Вера доўга хвалілася суседкам, як масквічы ахалі ды охалі, гледзячы на хараство, зробленае рукамі бабулі Зосі. А яна ўсё жыццё памятала бацькаў запавет. Рыгор Хоміч – чалавек з залатымі рукамі – казаў дзецям: “Не спяшайцеся ў працы, але рабіце ўсё як трэба. Аднойчы зробіце абы-як, дык і ў другі раз захочацца”. “Абы-як” – гэта не пра Соф’ю Карась. Да ўсялякай працы яна была ўвішнаю – калі шчыравала ў калгасе “Беларусь”, узначальвала камсамольскую арганізацыю, загадвала хатай-чытальняй і клубам, арганізавала фальклорны калектыў і этнаграфічны музей. Кожнай справе жанчына аддавала шмат сіл і энергіі. За гэта мела пашану пры жыцці і мае памяць пасля смерці.

“Быў чытач, стаў пісач”

Кніг у Баранцоўскай бібліятэцы было нямнога. Лічыце, кожную з іх прачыў у маладосці Толік Брытун. Гэта цяпер Анатоль Арцёмавіч – вядомы пісьменнік, лаўрэат літаратурнай прэміі імя Уладзіміра Калесніка за раман “Пах мускусу”, а калісь быў удзячным чытачом, які прыслухоўваўся да парад Соф’і Карась. Тая прасіла не абмінаць чытальню, і хлопчык ахвотна наведваў вясковую бібліятэку. Ён рос летуценнікам, любіў прыгодніцкія кнігі. Мабыць, у нечым гэта вызначыла далейшы лёс. Анатоль Брытун атрымаў два дыпломы аб вышэйшай адукацыі ў Горацкай сельскагаспадарчай акадэміі і Брэсцкім педінстытуце імя А.С. Пушкіна. Працаваў, між іншым, у знакамітых турыстычных фірмах Беларусі і Расіі “Спадарожнік”, “Інтурыст”, “Інтурбюро”, пабываў у якасці гіда-перакладчыка ў многіх кутках Савецкага Саюза. Пасля распаду СССР Анатоль Арцёмавіч уладкаваўся на Брэсцкую мытню, дзе працаваў да выхаду на пенсію.

У гэты перыяд у нараджэнца Баранцоў узнікла прага да прыгожага пісьменства. Неяк на сустрэчы з чытачамі ён сказаў з гумарком: “Кожны можа паспытаць пісьменніцкі хлеб, прыкладна, як у мяне атрымалася: быў чытач, стаў пісач”. На той час Анатоль Брытун выдаў свой першы раман “Пах мускусу”, які чытачы прынялі з вялікай цікавасцю. Не меншую славу аўтару прынеслі наступныя кнігі: аповесць “Сяліба” і “Трылогія прыгод тысячагоддзя”, прысвечаная вялікаму юбілею Брэста. Гэтае выданне прынесла прэстыжную ўзнагароду: у 2023 годзе наш зямляк перамог на абласным конкурсе “Духоўная веліч” у намінацыі “Літаратура для дзяцей і юнацтва”.

Нездарма ў народзе кажуць: “Высока птушка лятае, ды ўсё адно на зямлю сядае”. Шмат разоў Анатоль Арцёмавіч выступаў перад юнымі і дарослымі жабінкаўцамі, у тым ліку на свяце дзіцячай кнігі ў горадзе-спадарожніку і абласным літаратурным фестывалі “Берасцейскае шматгалоссе”, што ладзіўся ў Жабінцы і наваколлях 27 кастрычніка 2022 года. Не забывае Брытун і невялічкую вёску, скуль выйшаў у вялікі свет. Зацяты рыбак, ён любіць прыехаць у мясціны, знаёмыя з дзяцінства, закінуць вуду ў ваду і злавіць рыбку, а з ёю – і натхненне для будучых твораў.

Доўгі век Марыі Савіч

Анатоль Брытун не адзіны носьбіт гэтага прозвішча ў Баранцах. Завіталі на падворак да Надзеі і Віктара Брытуноў. Надзея Васільеўна і Віктар Паўлавіч большую частку жыцця пражылі ў горадзе (яна працавала ў адміністрацыі Маскоўскага раёна горада Брэста, ён – на “Газаапараце”), а як прыйшла пенсійная пара, Брытуны вярнуліся да вясковага жыцця. Хату, дзе адбылася наша сустрэча, будаваў яшчэ тата Надзеі – з надзеяй, што будуць у ёй яшчэ доўга жыць нашчадкі. І вось яны ўладкоўваюць двор, ствараюць навокал прыгажосць – усё як марылі былыя пакаленні.

– Тут добра, ціха, як у дзяцінстве, – гаворыць Надзея Васільеўна. – Не думайце: мы ад роднага кутка не адрываліся. Ехалі сюды ў выхадныя, на святы. Прыйдзе водпуск – зноў да бацькоў, каб ім дапамагчы. А як таты і мамы не стала, канчаткова сюды перабраліся. Прывыклі ўжо. Муж у грыбы, на рыбалку ходзіць. Трымаем парадак і душой адпачываем. Пра адно шкадую, што людзей становіцца ўсё менш. Са старажылаў – тых, хто памятае, якімі былі Баранцы раней, – назаву 95-гадовую Лідзію Макараўну Ануфрыюк, Агапу Іванаўну Савіч, Марыю Міхайлаўну Букач, Марыю Сафронаўну Савіч.

Праз некалькі хвілін нас ужо сустракала на шырокім падворку Сафронаўна, як па-вясковаму завуць гаспадыню дома №3. Калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, ёй было чатыры гады, а таму пра ліхалецце, акупацыю жанчына ведае не толькі з расказаў бацькоў, але нешта захавала і ўласная памяць.

– У вайну мадзяры стаялі, мы цікалі ў ліс, ховалыся там, у Лісках, – гаворыць бабуля, згадваючы хутар Ліскі, дзе была стаянка партызанскіх атрадаў імя Чарнака і Фрунзэ. – Тую стоянку трымалі мой батько Сафрон Хоміч і яго родыч Андрэй Хоміч. У мэнэ і брат Мікалай Сафронавіч погіб на войні. А я скончыла ў Сычові чотыры класы, і ўсё – у калгас пайшлі робыты, снопы носыть. Замуж у Ліскі пайшла, там і діткі родылысь: Іван і Вова, воны погіблі, а дочка Оля засталась.

Міжволі кінулася ў вочы, наколькі чыста прыбраны вялізны двор. Аказалася, што ў бабулі ёсць памочнікі: пляменнік Анатоль і зяць Жэня. Жывуць яны амаль побач, на Кобрыншчыне. Заўважым: да мяжы Жабінкаўскага раёна з Кобрынскім – рукой падаць.

– Жызнь харошая, – сказала на развітанне Марыя Сафронаўна, – вот толькі болезні… Доктар кажа: “Тэрпі, бабо, от тваіх болячак ужо лекаў нэма”. І тэрплю, сама собі абслугоўваю, з кіёчком. А так жызнь харошая: аўталаўка прыходыть, пенсію прыносять. Во, і вы прыіхалы.

Аднак прыйшоў час ад’язджаць: прыспешвалі новыя журналісцкія справы. Развіталіся з вёсачкай, якая ўмее здзіўляць, і рушылі да вытокаў Баранцоў – у вёску Бараны, адкуль пан Верашчака некалі перасяліў продкаў сённяшніх баранцоў.

Анатоль БЕНЗЯРУК

Фота аўтара

Popularity: 1%

Нынешний год очень важный и ответственный в жизни выпускницы средней школы №3 города Жабинки Анны Заверухи. Позади одиннадцать лет старательной учёбы в любимой школе, впереди – поступление, взрослая жизнь, самостоятельные решения, интересные проекты.

Анна – не просто выпускница, она стобалльница и золотая медалистка. В её аттестате – одни десятки.

На районном выпускном балу Анна Заверуха сверкала, как самая настоящая звезда, и была в центре внимания, как и её одноклассник Тихон Залещик, и выпускница средней школы №1 Анна Ковальчук. Аттестаты об общем среднем образовании особого образца и золотые медали им вручил председатель районного Совета депутатов Андрей Юруть с пожеланиями так держать и ещё ярче сиять.

– Я стремилась к золотой медали на протяжении всех одиннадцати лет. Путь к заветному «золоту» – это ежедневный кропотливый труд. Но успешный результат был бы невозможен без поддержки моих родителей и учителей, – сказала Аня Заверуха.

Однако минута славы настигла нашу героиню ещё до выпускного бала. Когда стали известны результаты централизованных экзаменов, которые учащиеся 11 классов сдавали 26 и 29 мая, Анна Заверуха оказалась в числе стобалльников. Заветную сотню она набрала по физике. Справедливости ради надо сказать, что 100 баллов по этому предмету набрали всего 11 выпускников (для сравнения по математике – 175 человек).

Радости Анны не было предела – она не ожидала такого результата. Её переполняло чувство гордости.

– Не сказала бы, что задания были лёгкими. Среди них встречались такие, где учащихся ждали «ловушки» и нюансы. В каких-то заданиях была точно уверена, в каких-то сомневалась, – поделилась Аня.

Выпускница очень благодарна своему учителю физики Ольге Викторовне Дмитрук за глубокие знания и нестандартный подход в обучении. К слову, учащиеся физико-математического и экономического профилей, которые занимаются у Ольги Дмитрук, ежегодно становятся победителями олимпиад различного уровня.

Анна Заверуха на повышенном уровне изучала в школе математику и английский язык, так как в дальнейшем планирует поступать в Белорусский государственный университет информатики и радиоэлектроники в Минск. Своё будущее выпускница видит в IT-сфере.

– Я бы хотела поступить в БГУИР и стать программистом. Поэтому в качестве экзаменов выбрала физику и русский язык, а централизованное тестирование сдавала по математике, – сказала Анна.

По этим предметам выпускница также набрала высокие баллы: 98 – по русскому языку и столько же по математике. Аня очень расстроилась, что до сотни в обоих случаях не хватило самой малости – двух баллов.

– Всем трём предметам уделяла примерно одинаковое количество времени, чтобы баллы по ним были равны, в глубине души надеялась на 100 баллов по каждому предмету. Я усиленно готовилась, выполняла различные тесты, задания по темам, принимала участие в репетиционном экзамене, репетиционных тестированиях, – комментирует Анна. – Конечно, учёба не всегда давалась мне легко. Бывали и трудности, но я успешно справлялась со всеми преградами. Меня всегда интересовали логические задачи, поэтому любимым предметом была и остаётся математика.

«Царицу наук» в Анином классе преподавала Татьяна Богдановна Сыч, русский язык – учитель высшей категории Людмила Степановна Марченко. Каждый год Анна Заверуха участвовала в олимпиадах по русскому языку, награждалась дипломами І, ІІ и ІІІ степеней. В нынешнем году 11-классница завоевала диплом I степени на районной олимпиаде и приняла участие в областной. Выпускница выражает слова огромной благодарности своим учителям и классному руководителю Татьяне Николаевне Головейко.

В свою очередь, классная характеризует Анну как скромную, тактичную, работоспособную, целеустремлённую девушку.

– Аня всегда ставила перед собой высокие цели и старалась их достигать. Каждый день у неё был расписан, ведь чтобы получить аттестат особого образца, надо много и усердно работать, – говорит Татьяна Николаевна.

Выпускница-стобалльница считает, что значительная часть её успеха – в поддержке родных и близких людей, в первую очередь, родителей. Анины отец и мама Александр Александрович и Зоряна Васильевна всегда поддерживали стремления и увлечения дочери, будь то любовь к чтению или к рисованию, отличная учёба или участие в олимпиадах и конкурсах.

– Я смотрю на своих родителей и понимаю, что хочу вырасти таким же целеустремлённым, добрым и умным человеком. Хочу, чтобы в будущем они гордились мной ещё больше, чем гордятся сейчас, – делится моя собеседница.

Родители Анны неоднократно награждались Благодарственными письмами за достойное воспитание дочери от руководства третьей городской школы. В нынешнем году им вручили Благодарственные письма районного исполнительного комитета как родителям выпускницы-медалистки.

Заверухи знают цену усердного труда: они имеют собственный сад-питомник, занимаются садоводством, ландшафтным дизайном, разведением и выращиванием хвойных и лиственных декоративных растений.

Александр Александрович и Зоряна Васильевна понимают, как важно в Год благоустройства сделать наш город-спутник ещё красивее и привлекательнее, поэтому не только продают декоративные растения, но и занимаются благотворительностью – дарят зелёную красоту учреждениям образования: школам и садам, а также храмам. К примеру, на клумбах возле средней школы №3, которую когда-то окончил глава семейства, а в нынешнем году и его дочь – наша героиня, красуются цветы, подаренные учреждению семьёй Заверуха. И хотя их фамилия созвучна с белорусским словом «завіруха», эти люди не имеют отношения к вьюге и холоду, ведь от них веет теплом, добром, запахом цветов и зелени. А ещё Заверухи славятся своим трудолюбием и усердием. И двух дочерей: Аню и Дашу – воспитывают своим примером неустанного труда. Александр Александрович и Зоряна Васильевна не оканчивали школы с золотыми медалями, но гордятся своей старшей дочерью Анной, ведь по законам эволюции и развития дети должны превосходить своих родителей, как ученики превосходят своих учителей.

Хочется верить, что Анна Заверуха станет достойным продолжением своих родителей, прекрасным IT-специалистом и будет прославлять малую родину своими достижениями в IT-сфере.

Наталья КОВЕРГОВИЧ

Фото автора и из архива Анны ЗАВЕРУХИ

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылкеhttps://t.me/selsk_prav

Копирование и использование полных материалов запрещено, частичное цитирование возможно только при условии гиперссылки на сайт zhabinka.by. Гиперссылка должна размещаться непосредственно в тексте, воспроизводящем оригинальный материал zhabinka.by.

Popularity: 1%

На гэты раз праект “Взгляд” зацікавілі Панцюхі і блізкія да іх Бабры. Вёскі звязаны не толькі геаграфічна, але і гістарычна. Доўгі час цэнтр гэтага куточка жабінкаўскай зямлі знаходзіўся ў Бабрах. У перыяд Расійскай імперыі нават існавала Баброўскае сялянскае таварыства, куды ўваходзілі землі не толькі сялян-баброўцаў, але і суседзяў іх, панцюхоўцаў.

Абедзве вёскі адлічваюць сваю гісторыю з XVI стагоддзя. У Бабрах жылі сяляне-баброўнікі, якія лавілі баброў для князёў і каралёў, а ў Панцюхах шчыравалі земляробы. Трое з іх – “Іван з Міхалам і Гаўрылам панцюхоўцы” – нават выступалі сведкамі перад будучым мітрапалітам Іахімам Марахоўскім, калі 15 студзеня 1596 года ішла перадача праваслаўнай Здзітаўскай царквы ўніятам. Шмат вады ўцякло з тае пары, і цяпер у Бабрах засталося ўсяго тры сялібы, таму й цэнтр наваколляў перамясціўся ў суседнія Панцюхі. Туды мы і завіталі, каб даведацца, як жывецца ў сяле паміж дзвюх дарог.

Старанны стараста

Абедзве дарогі вядуць з Жабінкі на Кобрын. Адна з іх – асфальтаваная, другая – чыгуначная. Паблізу – чыгуначны прыпынак. Хоць і завецца ён “Бабры”, але знаходзіцца значна бліжэй да Панцюхаў, чым да Баброў.

Тут увогуле ўсё блізка і па-роднаму, таму і баброўскі нараджэнец Аляксандр Цалюк, які жыве ў Панцюхах, з’яўляецца старастам адразу дзвюх вёсак. Аляксандр Ігнатавіч – чалавек у раёне вядомы: чвэрць веку таму ён стварыў фермерскую гаспадарку, і цяпер многія жабінкаўцы карыстаюцца паслугамі ФГ “Цалюк А.І.”. Пры гэтым ужываюць малачко і тваражок ад руплівага малочніка са смакам ды ўдзячнасцю.

– Ёсць такія жыхары Жабінкі, што бяруць у нас малако з самага першага дня, як толькі мы распачалі гэтую нялёгкую справу, – расказвае жонка фермера Людміла Цалюк.

Гэтай вясной іх гаспадарцы споўнілася роўна 25 гадоў. Вядома, гарачай веснавой парой не да святкаванняў. Мо хіба як белыя мухі на зямлю паляцяць, стане мажліва і пра сярэбраны юбілей падумаць. А пакуль усе думкі ў рупліўцаў з Панцюхаў пра іншае – як бы ўсё паспець: і зерне вырасціць, і бульбу выкапаць, і кароў падаіць, і свежае малако з раніцы людзям даставіць… А яшчэ – і пра родных-блізкіх забывацца нельга. Радуюць бацькоў дочкі Юлія Бялых, якая працуе на цукровым заводзе, і Дзіна Шэвель – бухгалтар у сямейнай фермерскай гаспадарцы. Да слова, абодва зяці – цукравары: адзін працуе галоўным механікам, а другі намеснікам начальніка ЦЭЦ.

Людмілу Вітальеўну мы сустрэлі каля аўтамагазіна ад “Белкаапсаюза”. Гэтая паслуга ад міжрайбазы карыстаецца попытам у вяскоўцаў, тым больш што іх амаль дзевяць гадоў абслугоўвае прадавец вышэйшай, шостай, катэгорыі Галіна Цісленка. Патрэбы панцюхоўцаў ды баброўцаў Галіна Рыгораўна ведае выдатна, таму і стараецца, каб кожны быў задаволены.

Тым часам падышоў спраўны і старанны стараста, які згадзіўся адказаць на некалькі пытанняў. І першае, цалкам лагічнае: як так сталася, што нарадзілася яго гаспадарка?

Аказалася, Аляксандр Цалюк, улюбёны ў родную зямлю, гэтак увасобіў даўнюю мару – мець сваю справу. Аднак шлях да фермерства быў доўгім. Пасля Якаўчыцкай школы юнак стаў трактарыстам у калгасе “Прамень”, а затым трапіў у войска. Думаў спачатку – на два гады, атрымалася – на дзве пяцігодкі. Служыць давялося за тысячы вёрстаў ад роднага парога – на Далёкім Усходзе, на будаўніцтве Байкала-Амурскай магістралі. Узводзілі масты праз вялікія сібірскія рэкі, клалі рэйкі па станцыях Феўральск і Васпарухан, пакуль не сустрэліся ля раз’езда Мірашнічэнкі з бамаўцамі, што рухаліся насустрач ад горада Тында. Зімой 1992-га Аляксандр Ігнатавіч вярнуўся дамоў, зноў у калгас, аднак ранейшая мара не пакідала. Вось і пайшоў, што называецца, на свой хлеб, стварыўшы гаспадарку, дзе цяпер каля 70 гектараў зямлі і прыблізна 70 рагуляў. І ўсе гэтыя абшары і жыўнасць абслугоўваюць усяго некалькі чалавек.

Так, у Панцюхах жывуць вельмі працавітыя людзі. Такія, як кавалер ордэна “Знак Пашаны”, удзельніца некалькіх Выстаў дасягненняў народнай гаспадаркі СССР Ганна Барысаўна Раманюк або гаспадар таварыства з абмежаванай адказнасцю “Алесіа” Аляксей Русіла. Год таму ён распачаў у блізкім Залуззі выраб корпуснай мэблі і ўжо зарэкамендаваў сябе найлепшым чынам.

Нашчадкі баброўнікаў

А мы і не заўважылі, як трапілі ў Бабры. Паміж дзвюма вёскамі сапраўды адлегласць – з паясок. У паселішчы колішніх баброўнікаў жыве зараз усяго тры чалавекі: 75-гадовая Ніна Ігнатаўна Карняйчук –старэйшая сястра баброўска-панцюхоўскага старасты ды сям’я Масальскіх. На іх гожы падворак і завіталі. Тут зусім нечакана ад гаспадыні Таццяны Аляксееўны пачулі:

– А я вас чакала. Як толькі ў мінулай газеце прачытала, што хутка прыедзеце з Прускі ў Панцюхі і Бабры, з тае пары і чакаю. Вельмі хочацца, каб нехта пра нашу вёсачку расказаў.

Той выпуск “Кропкі на карце” газеты ў электронным выглядзе Таццяна Масальская даслала на далёкую поўнач – ажно ва Урэнгой. Там жыве прускавец Мікалай Вайтовіч. Таня разам з Мікалаем вучыліся ў Якаўчыцкай школе. Пасля навучальнай установы былыя выпускнікі далёка разляцеліся па свеце. Некалі Вайтовіч прыехаў на пабыўку ў роднае сяло і дапамог тагачаснаму вясковаму старасце Антону Жыгману ўстанавіць у Прусцы прыгожую ўязную шыльду з пазнакай, што сяло было заснавана ў 1534 годзе. І вось цяпер, атрымаўшы спасылку на сайт газеты “Жабінка актульна”, нараджэнец палескай вёскі шчыра падзякаваў у сваім лісце журналістам за тое, што з дапамогай раёнкі нібыта зноў пабываў на малой радзіме.

Сама Таццяна Масальская таксама большую частку свядомага жыцця пражыла ў горадзе, праўда, не так далёка ад роднага парога. Працавала ў Брэсце на электралямпавым і электрамеханічным заводах, пакуль нарэшце не ўладкавалася з мужам Васілём Кірылавічам на “Брэстгазаапарат” – знакаміты “Гефест”. А калі прыйшоў час выйсці на заслужаны адпачынак, Масальскія абралі для месца жыхарства бацькоўскі дом Таццяны Аляксееўны.

– Роўна праз месяц у нас будзе выдатная падзея, – з гонарам гаворыць гаспадыня. – Мы з Васілём адзначым залатое вяселле. Вядома, запросім да сябе ў госці самых-самых блізкіх: трох дачушак Волю, Кацю і Аню з зяцямі і дзецьмі. Будзем разам святкаваць на гэтым падворку!

А падворак сапраўды годны, каб гасцей сустракаць: усё чысценька, прыбрана, вельмі па-гаспадарску. Таццяна Масальская таксама пахвалілася сваім хобі. Узімку, калі работы на двары заміраюць, доўгімі вечарамі яна вельмі любіць збіраць вялікія карціны з соцень і тысяч пазлаў.

Адзінаццаць такіх гожых твораў жанчына нават падаравала ў Брэсцкі абласны радзільны дом. За такі шчодры падарунак, зроблены для душы і з душою, у Бабры неўзабаве прыляцеў цёплы ліст: “Шаноўная Таццяна Аляксееўна! Адміністрацыя і калектыў установы аховы здароўя “БАРД” дзякуе Вам за творчасць, якая дорыць радасць маладым мамам, малышам і супрацоўнікам”.

На развітанне, абнімаючы сваю кошачку Мусю, гаспадыня сказала:

– Нядаўна амаль па-суседству новы дом пабудавала Валянціна Панасюк. А гэта значыць, вёска працягвае жыць!

Падзяляючы яе надзею, мы развітваемся з Бабрамі і Панцюхамі. Дабрабыту і шчасця ім жадаем. А далей па асфальтаванай дарозе ўздоўж чыгункі рухаемся ў вёску і на чыгуначны пункт Нагараны.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Копирование и использование полных материалов запрещено, частичное цитирование возможно только при условии гиперссылки на сайт zhabinka.by. Гиперссылка должна размещаться непосредственно в тексте, воспроизводящем оригинальный материал zhabinka.by.

Popularity: 1%

Праект “Взгляд” сёння дазваляе ўважлівей прыглядзецца да вёскі Пруска (або Пруск). У сваёй назве яна захоўвае памяць пра племя прусаў, якое канчаткова знікла ў ХVІІІ стагоддзі. Энцыклапедыі, аднак, сцвярджаюць: імя старажытнага народа яшчэ і сто гадоў таму захоўвалася ў назвах 30 вёсак ад Балтыкі да Палесся. Даследчыкі лічаць, што і назва горада Пружаны звязана з прусамі. З часам многія дробныя Прускі канулі ў Лету, а вось наша існуе і зараз.

Пра сваю даўніну прускаўцы ведаюць і ёю ганарацца. Таму пры ўездзе ў іх паселішча падарожнага сустракае прыгожая шыльда са згадкай пра гістарычную падзею. Яна адбылася 13 красавіка 1534 года. У той дзень Пруску і суседнія Якаўчыцы наведала знакамітая каралева Бона.

Такім чынам, ужо мінуў 491 год, як Пруска існуе ў пісьмовых крыніцах. А вось пра сучаснае жыццё старадаўняга сяла ахвотна расказалі яго сённяшнія жыхары.

Абмялела людская “рака”

Былая настаўніца Галіна Жыгман каля сарака гадоў жыве ў Прусцы. Пасля Брэсцкага педінстытута імя А.С. Пушкіна яна прыйшла ў Якаўчыцкую школу, дзе да самай пенсіі выкладала матэматыку. На Пакровы 1968 года Галіна Мікалаеўна стварыла сям’ю з Антонам Жыгманам. На жаль, мінула больш за пяць гадоў, як Антон Антонавіч пайшоў у іншы свет. Чалавек ён быў гаспадарлівы, разам з жонкай каля ўласнай хаты ствараў прыгажосць, а яшчэ – вельмі клапаціўся пра родную Пруску. Нездарма людзі аказалі яму давер, абраўшы вясковым старастам. Дзякуючы намаганням Антона Жыгмана была, напрыклад, абноўлена лінія электраперадачы.

Галіна Мікалаеўна параўноўвае Пруску ранейшую з сучаснай:

– Людзей калісь было шмат, у вёсцы пасвілі ажно тры калейкі кароў, а зараз ужо ніводнай рагулі не засталося, усё цяпер магазіннае. Аўталаўка ад міжрайбазы прыязджае па аўторках, чацвяргах і суботах, таму з прадуктамі праблем няма. А вось “Еўраопт” некалі таксама наведваўся, але пра Пруску “забыўся”. А было б добра, каб і ён хоць пару разоў у месяц бываў у нас. Тады можна было б не толькі харчы купіць, але і прамысловыя тавары заказаць.

Аднак ёсць рэчы, якія ні ў якой краме не замовіш. Хоць у Пруску вельмі шмат буслоў у буслянках, ды дзіцячых галасоў амаль не чуваць. Яны пачынаюць “шчабятаць” хіба што летам, калі наведваюцца так званыя “дачнікі” – былыя вяскоўцы і іх нашчадкі – цяпер даўно ўжо гараджане.

– А раней, – успамінае колішняя настаўніца, – прускаўскія дзеці кожную раніцу цэлымі групкамі цягнуліся ў Якаўчыцы па веды. Думала, так будзе заўсёды, ды змяніўся час… Тыя дзеці выраслі і з’ехалі, а бацькі іх паўміралі, вось і абмялела людская “рака”. Не, дамы, што пасля іх засталіся, у асноўным не пустуюць, іх купляюць “дачнікі”. Мясцовых тут, лічыце, амаль не засталося, хіба што Вова Козел. Ён хворую маці даглядае, можаце з ім паразмаўляць.

Узнагароды з рук Прэзідэнта

Хутка мы былі на падворку Козелаў.

– А вы выпадкова не выкладалі ў Якаўчыцкай школе? – прыжмурыўшы вока, спытаў Уладзімір Уладзіміравіч.

– Зусім не выпадкова: быў там настаўнікам з 1991-га па 1998 год.

Тут і высветлілася, што сустрэліся не проста журналіст з вяскоўцам, а былы настаўнік з колішнім вучнем. Канечне, за дзесяцігоддзі Уладзімір Козел прыкметна змяніўся, ранейшай хіба што засталася ўсмешка. Яна так і не сыходзіла з яго вуснаў на працягу ўсёй размовы.

Па жыцці Уладзімір Уладзіміравіч пайшоў вайсковай дарогай, калі дакладней – стаў памежнікам. Прычым, у сваёй ваеннай прафесіі дасягнуў значных вышынь: за гады службы старшы прапаршчык Уладзімір Козел затрымаў 19 парушальнікаў граніцы – больш за іншых у Чырванасцяжнай пагранічнай групе імя Ф.Э. Дзяржынскага.

Зусім нездарма прускавец быў уганараваны медалямі “За бездакорную службу” ІІІ і ІІ ступеняў. Узнагароды старшаму прапаршчыку асабіста ўручаў у Мінску ў 2009 і 2017 гадах Прэзідэнт краіны Аляксандр Лукашэнка.

Акрамя таго, за адзін толькі 2006 год Уладзімір Козел атрымаў нагрудныя знакі “Выдатнік пагранічных войскаў Рэспублікі Беларусь” І і ІІ ступеняў. Кіцель былога вайскоўца таксама ўпрыгожваюць шматлікія юбілейныя медалі. У 2019 годзе Уладзімір Уладзіміравіч выйшаў у адстаўку і вярнуўся ў родную Пруску. Аднак людзі ў пагонах у сям’і на ім не скончыліся. Старэйшая дачка Ксенія працуе ў міліцыі ў Пружанах. Як і ў бацькі, на яе пагонах па тры зорачкі, аднак больш важкія, афіцэрскія: участковы інспектар Ксенія Козел – старшы лейтэнант міліцыі.

А вось яе сястра Дзіяна вывучае ва ўніверсітэце ў Баранавічах замежныя мовы, аддае перавагу кітайскай і англійскай. Падрастае і сын-падлетак Максім. Бацька гаворыць:

– Дзецям, калі прыязджаюць у Пруску, вельмі падабаецца вясковы спакой.

Яны ўхваляюць, што тата даглядае бабулю Раісу Аляксееўну і падтрымлівае парадак у доме і навокал яго.

Нядаўна Арцём і Дзяніс – пляменнікі Уладзіміра Уладзіміравіча, якія жывуць у Сыктыўкары, – звярнуліся да дзядзькі з просьбай дапамагчы скласці радавод. І старэйшы Козел, вядома, чым мог памог, бо вельмі цэніць мінулае сям’і і ўжо не бачыць для сябе жыцця ў іншым месцы, чым тое, адкуль паходзяць яго карані.

Ужо заўтра – у паход

Калі для Уладзіміра Козела доўгая вайсковая служба скончылася пяць гадоў таму, дык для наступнага нашага героя яна толькі пачынаецца.

Пра адно пашкадаваў Іван Зыковіч, што не зможа прачытаць артыкул пра сваю вёску, бо ўжо заўтра адбывае ў Барысаўскі раён, дзе будзе праходзіць тэрміновую службу ў айчынным войску.

Тут давялося яго супакоіць: у сям’і, як бачна, раёнку выпісваюць, а таму матуля Марыя Васільеўна абавязкова захавае гэты нумар газеты, каб потым паказаць сыну. Дый на сайце “Жабінкі актуальна” з часам з’явіцца матэрыял пра Пруску і прускаўцаў. Таму Ваня і яго аднавяскоўцы бясспрэчна атрымаюць сваю “хвіліну славы”.

У апошні дзень зімы 19-гадовы юнак скончыў Брэсцкі дзяржаўны політэхнічны каледж, а ўжо праз лічаныя тыдні атрымаў позву з ваенкамата. 16 красавіка, як пра тое расказвала наша газета, быў на Дні прызыўніка ў Жабінцы і вось цяпер адбыў да месца службы. У планах Івана Зыковіча скончыць школу падрыхтоўкі сяржанцкага саставу і з часам далучыцца да кантрактнай службы.

– Выбар у мяне свядомы, заўсёды хацеў служыць Айчыне, як гэта заведзена ва ўсіх мужчын нашага роду, – дзяліўся пры нашай сустрэчы будучы ваеннаслужачы Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.

Яго сям’я два дзясяткі гадоў таму пераехала з Якаўчыц у суседнюю Пруску. Тут збудавалі гожы сучасны дом. Ім спадабаўся вясковы спакой, але ж і працы жыццё на зямлі вымагае шмат: каб стварыць такое хараство навокал, нельга ленавацца. Бо даводзіцца не толькі хатнюю гаспадарку трымаць і зямлю абрабляць, каб сябе пракарміць, але і дзеда Васіля Філіпавіча і бабулю Любоў Іванаўну падтрымліваць.

Так, спраў усім хапае, але й асалода ад іх ёсць. Бачна, што ў сям’і і працаваць умеюць, і святкаваць любяць. Святы, асабліва вялікія царкоўныя, збліжаюць родных людзей.

Мы пажадалі Івану лёгкай службы і развіталіся з ім і вёскай, дзе некалі жылі прусы, а зараз – беларусы.

Наступным разам пабываем адразу ў двух паселішчах – у Панцюхах ды Бабрах. Так сталася, што сёння яны ўжо амаль зліліся, нібы сіямскія блізняты. Жывуць у агульным, лічы, населеным пункце толькі 50 чалавек, прычым у першай вёсцы – 47 жыхароў, а ў другой – усяго трое. У народзе нават склалі прыказку пра вёскі-суседкі: “Цюх-цюх – да Панцюх, а затым цераз роў – да Баброў!”

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Копирование и использование полных материалов запрещено, частичное цитирование возможно только при условии гиперссылки на сайт zhabinka.by. Гиперссылка должна размещаться непосредственно в тексте, воспроизводящем оригинальный материал zhabinka.by.

Popularity: 1%

На гэты раз у фокусе праекта “Взгляд” – адзін з самых старажытных населеных пунктаў Беларусі – вёска Вежкі.

Гэтая кропка на карце ўзнікла больш за 500 гадоў таму, а некаторыя даследчыкі нават сцвярджаюць: сяло са сваімі ўмацаванымі вежамі існавала ўжо ў XIV стагоддзі, калі бараніла наш край ад польскіх князёў.

Вежкі – прыклад паселішча, якое на працягу доўгага існавання ніколі не заставалася на водшыбе гісторыі. Вось толькі адзін яскравы прыклад. Сёння Жабінку, дзе існуе вядомы завод, часам называюць “цукровым раем”. А першымі абрабляць буракі і вырабляць з іх салодкі прадукт на сваёй цукраварні пачалі вежкаўцы. І адбылося гэта яшчэ ў 1837 годзе!

Нездарма кажуць: у Вежках старажытнасць спалучаецца з сучаснасцю. Таму і маршрут нашай вандроўкі: ад Вазнясенскага храма па вуліцы Вазнясенскай да праўлення сельгаставарыства “Вазнясенскі”.

“Тут – назаўсёды!”

Пра сваё сяло і яго працаўнікоў дырэктар “Вазнясенскага” Надзея Кандрацюк гаворыць з ахвотаю і хваліць з асалодаю:

– Вежкі некалі жылі сваім нетаропкім жыццём. Калі толькі прыйшла ў гаспадарку, узнікла жаданне надаць вёсцы нейкай важнасці, а сельгаспрадпрыемству мо нават нейкага лоску. Ужо і газ тут падведзены, і дамы дагледжаныя, кантора з майстэрняй вока радуюць дый парк гожы закладзены, дзе ўтульна адпачыць пасля працы і ў святы. Гэтым напрамкам і надалей будзем рухацца. Ужо маем у планах былую школу-сад пераўтварыць у жыллё для маладых спецыялістаў. Да іх у нас асаблівая ўвага, таму моладзь у Вежках затрымліваецца, абжываецца ды сем’і стварае.

Быццам пацвярджаючы словы Надзеі Рыгораўны, гаворыць жыхарка вуліцы Вазнясенскай Таццяна Кузьміч:

– Адсюль – нікуды. Тут – назаўсёды! Разам з мужам укараніліся ў Вежках, прыраслі да зямлі, бачым сваё жыццё звязаным з гэтым куточкам жабінкаўскай зямлі.

Таццяна і Мікіта Кузьмічы – з Іванаўскага раёна. Яны былі і раней знаёмыя, а потым, як скончылася юнацтва, дарогі іх разышліся. Зноў сустрэліся 11 верасня 2014 года, на жалобным мітынгу ў мемарыяльным комплексе “Драмлёва”. Праз год распісаліся, янаўцы стварылі новую жабінкаўскую сям’ю. Цяпер яны бацькі трох дзяцей, і ў кожнага ў пасведчанні аб нараджэнні пазначаны Вежкі. Старэйшыя Арына і Яраслаў – вучні Крыўлянскай школы. (Да слова, 9 мая, калі ўся краіна будзе святкаваць 80-годдзе Вялікай Перамогі маленькаму Ярыку споўніцца сем).

Шматдзетная мама пакуль на працу не ходзіць, паколькі 2025 год пачаўся з выдатнай навіны: 24 студзеня ў сям’і Кузьмічоў з’явілася наймалодшая Варвара. Дзяўчынка дазволіла паразмаўляць з матуляй, бо падчас сустрэчы бачыла свае салодкія сны. Мама Таня крыху расказала пра сябе:

– Маю вышэйшую эканамічную адукацыю. Раней працавала ў ПМК-19, а гадоў пяць таму перайшла ў “Вазнясенскі”. Тут супала ўсё: гаспадарцы быў патрэбен спецыяліст, а нам зручней аказалася і дзяцей гадаваць, і працаваць у перспектыўным сяле. Мой муж крыху раней за мяне ўладкаваўся ў гаспадарку заатэхнікам-селекцыянерам, а зараз ужо галоўны заатэхнік у суседніх “Мацеевічах”. Жабінкаўская зямля стала нам другой радзімай, а дзецям – першай.

Кадлубовічы: раней і цяпер

Калі Кузьмічы – сям’я янаўская, што атрымала трывалую прапіску ў Вежках, дык Кадлубовічы – пара жабінкаўска-янаўская. Гаспадар хаты Міхаіл Мікалаевіч, якому ў лістападзе споўніцца 65, карэнны вежкавец. Таму можа параўнаць, як было раней і як цяпер сталася.

– Калісь пры лямпе і свечцы вучыўся, потым толькі на наш хутар электрычнасць прыйшла. Самі слупы ўкапалі, правады нацягнулі ды лямпачку ўкруцілі. О, гэта было нешта! І ўсё ж трохі мінулага шкада. Хочацца, каб не губляліся традыцыі. Як успомніш, колькі калядоўшчыкаў па хатах хадзіла!.. А цяпер людзі ў тэлефонах, інтэрнэтах схаваліся. Калі не мець зносін ужывую, чалавек чалавека не пабачыць. Хоць жыццё, канечне, непараўнальна лепшае, сучаснае, быццам у горадзе. Жывеш і жыць хочацца. Вось і вясна прыйшла, квецень, птушачкі – на душы ўсё адраджаецца. Рыгораўна папрасіла даглядаць за калгаснымі пчолкамі. Вуллі стаяць паблізу хутара, дзе я нарадзіўся. Хто не заходзіць – здзіўляецца: “А чаму ж ты маску не надзеў?”. А навошта, кажу: пчолкі мяне не джаляць, мабыць, любяць!

Гаспадар яшчэ прыгадаў 7 мая 1981 года, калі ён вярнуўся з арміі, а праз тыдзень і яго Надзея Сяргееўна ўладкавалася ў калгас.

Жанчына ўспамінае:

– Я пасля Гродзенскага сельгасінстытута размеркавалася ў Вежкі заатэхнікам. Думала, толькі на адпрацоўку, ды сустрэла сваю другую палавінку. Нарадзілі Сяргея, Вольгу (яны ў нас звязаны з медыцынай) і Дзмітрыя, які працуе на чыгунцы. Жывём – радуемся, каб так заўсёды было – пра большае і не марым.

Падарунак на “юбілей”

Стараста вёскі Марыя Галавейка падказала яшчэ адзін адрас на вуліцы Вазнясенскай. І вось мы ў гасцях у былой брастаўчанкі Віталіны Тарасюк. Яе бабуля Лукер’я Іванаўна Дулевіч жыла ў Палявой Рэчыцы, і маленькая Віта нярэдка прыязджала з горада ў вёску па вітаміны. Як толькі канікулы: бывай, Брэст, дзень добры, Рэчыца! Тады дзяўчынка, вядома, і не здагадвалася, што прыйдзе час і яна сама стане вяскоўкай. Бо покліч зямлі ў яе меўся з дзяцінства, нават навучылася на конях ездзіць і іншых дзяцей вучыла. Аднойчы Віталіна сустрэла Паўла, які тады служыў у пажарным дэпо ў Вежках. Неўзабаве вяселле згулялі, пасяліліся спярша ў Мацясах, а потым, як у “Вазнясенскім” прапанавалі працу і дом, усялякія ваганні былі адкінуты прэч: грэх ад такой прапановы адмаўляцца.

Ужо без малога дваццаць гадоў Тарасюкі – на вежкаўскай зямлі. Яна – асемінатар, ён – механізатар, абое працуюць-шчыруюць у “Вазнясенскім”. Як бачым, і Віталіна Мікалаеўна з Паўлам Паўлавічам моцна прыраслі да гэтай зямлі ды пусцілі карані, нарадзіўшы сына Уладзіслава і дачку Анастасію.

Гаспадыня правяла па ўчастку каля дома. Усё дагледжана, зроблена з густам, ну, і на градках поўны парадак. З асаблівай радасцю жанчына прадэманстравала лазню.

– Гэта мой падарунак каханаму мужу, каб было дзе пажадаць: “З лёгкай парай!”. Доўга ён пра лазенку марыў. Вось і замовіла праз інтэрнэт на Пашаў “юбілей”.

– І колькі тады споўнілася гаспадару?

– Пяцьдзясят два.

Вось так: бываюць юбілеі круглыя, бываюць “шчарбатыя”, а тут штогадовыя! Адразу бачна: у сям’і павага, лад і шмат кахання.

– Я і сабе год таму падарунак зрабіла, – засмяялася Віталіна. – Здала на правы, цяпер на машыне езджу, як сапраўдная аўталэдзі. Адным словам, жыві ды радуйся: усё ёсць – працуй, не лянуйся!

І мы парадаваліся за вежкаўцаў, пажадалі ім добрых майскіх святаў ды рушылі праз чыгунку ў вёску Пруску, дзе таксама здаўна жывуць цікавыя людзі.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Копирование и использование полных материалов запрещено, частичное цитирование возможно только при условии гиперссылки на сайт zhabinka.by. Гиперссылка должна размещаться непосредственно в тексте, воспроизводящем оригинальный материал zhabinka.by.

Popularity: 1%

Зараз край наш не забыты, як некалі пісаў вялікі паэт, чые ўгодкі будзем адзначаць 9 снежня. Наадварот, Жабінкаўшчына шырока вядомая сваімі дасягненнямі, а яе сімвалы добра распазнавальныя далёка за межамі горада-спадарожніка. 2 снежня 2008 года свет пабачыў Указ Прэзідэнта Беларусі № 659 “Аб зацвярджэнні афіцыйных геральдычных сімвалаў адміністрацыйна-тэрытарыяльных і тэрытарыяльных адзінак Брэсцкай вобласці”. У гэтым дакуменце была скрупулёзна прапісана сімволіка 19 населеных пунктаў, што набылі свае адметныя геральдычныя знакі. Сярод гарадоў герб і сцяг упершыню набылі Бяроза, Івацэвічы і наша Жабінка. З гэтага часу кожны жабінкавец паважае свае сімвалы, стараецца зберагаць іх і з гонарам ужываць.

Самыя распаўсюджаныя пытанні

Ёсць тры пытанні, якія найчасцей задаюць госці нашага горада. Адказы на іх цікавяць і мясцовых жыхароў, асабліва юных жабінкаўцаў.

Па-першае, калі ўзнікла Жабінка? Па-другое, што значыць яе імя? Па-трэцяе, як патлумачыць сімвалы горада-спадарожніка?

На першае пытанне адказвае гісторыя. Навука, якая дазваляе зазірнуць у мінулае, тлумачыць: самая ранняя згадка пра паселішча з назвай Жабінка выяўлена ў сярэдзіне XVIII cтагоддзя. У самым пачатку 2021 года ў Архіве старадаўніх актаў былі адшуканы дакументы, якія дазволілі істотна “састарыць” Жабінку. На сённяшні дзень самая старажытная грамата са згадкаю пра Жабінку датавана маем 1746 года. А гэта значыць, што зусім скора жабінкаўцы змогуць адзначыць 280-я ўгодкі свайго населенага пункта.

Другое пытанне раскрывае філалогія, прынамсі, яе раздзел этымалогія, што вывучае паходжанне слоў. Навукоўцы перакананы: будучы горад атрымаў назву ад Жабінкі-ракі. Яна працягнулася на 25 кіламетраў па абшарах нашага раёна і ўпадае ў Жабінцы ў Мухавец. Аднак такое тлумачэнне звычайна не задавальняе слухачоў, бо міжволі выклікае новае пытанне: а адкуль у рэчкі такое імя? Тут і прыходзяць на дапамогу філолагі, якія тлумачаць, што рака Жабінка, на якой пазней узнік аднайменны населены пункт, узяла назоў ад балцкіх слоў, якія азначалі забалочаную раку з бабровымі запрудамі.

А вось на трэцяе пытанне адказ дапаможа адшукаць навука геральдыка.

Рэкі і кветкі сімвалізуюць родны край

Жабінка горад адносна малады. Да ХХІ стагоддзя ён не меў сваіх адметных сімвалаў, таму нашыя герб і сцяг адносяцца да новаўтвораных.

Герб, выраблены ў форме варажскага шчыта, складаецца з некалькіх элементаў. Тут усё мае сэнс.

Шчыт – блакітнага колеру. Менавіта такі колер прыняты Геральдычным саветам пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь для новаўтвораных сімвалаў Брэсцкай вобласці.

Герб разбіты на тры часткі сярэбранымі палосамі. Яны сімвалізуюць вусце рэчкі Жабінкі пры яе ўпадзенні ў Мухавец. У гэтых мясцінах некалі былі закладзены вытокі паселішча, што дало пачатак сучаснаму гораду, які дзесяць гадоў таму стаў яшчэ і горадам-спадарожнікам Брэста.

На сімвалах Жабінкі мы бачым геральдычныя кветкі расліны жабнік (па-руску яна завецца “водокрас”). Відарысы жабніка, змешчаныя на шчыце, азначаюць імя ракі, ад якой пазней атрымаў назву населены пункт. Колькасць кветак, як вы ўжо разумееце, таксама мае істотнае значэнне. Тры жабнікі нагадваюць пра мінулае населенага пункта і сведчаць аб трох Жабінках: вёсцы (ці хутары), вядомай з XVIII cтагоддзя; чыгуначнай станцыі, што ўзнікла праз век на гэтай зямлі; і мястэчку (пасёлку), які шпарка развіўся ў ХХ стагоддзі. Доўгі час вёска, станцыя і пасёлак суіснавалі побач, пакуль напрыканцы 1970 года на іх абшарах не ўтварыўся горад Жабінка – адзін з раённых цэнтраў Брэсцкай вобласці. Гэткім чынам паселішчы зліліся ў адзіны населены пункт, але памяць пра іх захоўваецца ў геральдычных сімвалах.

У сваю чаргу, сцяг Жабінкі ўяўляе палотнішча прамавугольнай формы з двума роўнымі сярэбранай і блакітнай палосамі, што адпавядаюць колерам гарадскога герба. А вось жабнік на сцягу толькі адзін. Кветка ў дадзеным выпадку азначае і раку, і горад Жабінку.

У шматлікіх месцах можна пабачыць нашыя бела-блакітныя сімвалы. Яны ствараюць сапраўднае свята, бо адметныя герб і сцяг па-сапраўднаму аб’ядноўваюць усіх, хто называе сябе жабінкаўцам, мае любоў і гонар да славутай малой радзімы.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота Кацярыны ЯКУБЁНАК

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Копирование и использование полных материалов запрещено, частичное цитирование возможно только при условии гиперссылки на сайт zhabinka.by. Гиперссылка должна размещаться непосредственно в тексте, воспроизводящем оригинальный материал zhabinka.by.

Popularity: 1%

У першы снежаньскі дзень сваё прафесійнае свята адзначаюць юрысты – высокія прафесіяналы, што служаць закону. У іх ліку надзвычай пачэснае месца займаюць прадстаўнікі судовай сістэмы, што верна служаць багіні Фемідзе як вобразна завецца правасуддзе. Феміда (яе завуць яшчэ Юстыцыя) мае свае старажытныя сімвалы: павязку на вачах, каб заставацца аб’ектыўнай, справядлівай, ды меч і шалі, што дазваляюць узважана прымаць рашэнні.

Амаль 85 гадоў таму быў створаны Жабінкаўскі судовы ўчастак народных судоў Брэсцкай вобласці, які пасля Вялікай Айчыннай вайны атрымаў сённяшнюю назву. Спярша суд месціўся каля чыгункі, затым на Калгаснай, пакуль не атрымаў прапіску на вуліцы Міру. Ва ўсе часы яго прадстаўнікі стаяць пры дапамозе права і закону на абароне чалавечых інтарэсаў і роднай беларускай дзяржавы.

Асобы ў судзейскіх мантыях

Судовая ўлада ажыццяўляецца на Жабінкаўшчыне выключна суддзямі, а таксама народнымі засядацелямі, запрошанымі ва ўстаноўленым парадку і выпадках да ўдзелу ў працы раённага суда. Істотна, што дзейнасць гэтай надзвычай важнай галіны ўлады самастойная і абапіраецца выключна на закон. Яна ўзаемадзейнічае з заканадаўчай і выканаўчай уладамі.

Суд Жабінкаўскага раёна двухскладовы, паўнамоцтвы па адпраўленні правасуддзя ажыццяўляюць двое суддзяў: старшыня суда Людміла Рубашэўская і суддзя Віктар Новік, за плячамі якога больш за чвэрць стагоддзя юрыдычнай практыкі. Крымінальныя, адміністрацыйныя і грамадзянскія справы або скаргі (пратэсты) на пастановы па справах аб адміністрацыйных правапарушэннях суддзі разглядаюць аднаасобна, а ў прадугледжаных законам выпадках – калегіяльна.

Людміла Мікалаеўна і Віктар Віктаравіч працуюць ужо працяглы час у судзейскім корпусе. Яны высакакласныя спецыялісты і вопытныя настаўнікі для кожнага, хто вырашыў звязаць свой лёс з юрыспрудэнцыяй і прысвяціць сябе служэнню Фемідзе. Асобы ў судовых мантыях пры ажыццяўленні сваёй прафесійнай дзейнасці забяспечваюць узаемадзеянне раённага суда з іншымі дзяржаўнымі органамі і арганізацыямі.

Менавіта дзякуючы тактоўным адносінам суддзяў склаўся зладжаны калектыў аднадумцаў, здольны ўмела вырашаць пастаўленыя задачы. Кожны, хто працуе ў доме на вуліцы Міру, паблізу якога можна пабачыць выяву Феміды, цудоўна разумее важнасць і адказнасць сваёй справы, бо ад усялякага вердыкта, вынесенага паводле закону (а ён жа бывае суровым і непахісным), залежыць вельмі шмат у жыцці асобных людзей.

На вуліцы Міру – калектыў аднадумцаў

Кожны супрацоўнік з удзячнасцю згадвае дзень, калі з хваляваннем упершыню пераступіў парог суда, які без перабольшвання стаў важнай часткаю яго жыцця.

Больш за два дзесяцігоддзі таму да калектыву, які стаіць на абароне законных інтарэсаў грамадзян і дзяржавы, далучылася Анжаліка Яскавец. За гэты час Анжаліка Мікалаеўна папрацавала судовым выканаўцам, кансультантам і вось ужо дзесяць год яна вядучы спецыяліст суда. Кампетэнтны і тактоўны супрацоўнік ажыццяўляе прыём грамадзян, рэгіструе скасаваныя праз суд шлюбы, рыхтуе дакументы прававой дапамогі ў адпаведнасці з міжнароднымі дагаворамі.

Судовыя пастановы, якія ўступілі ў законную сілу, абавязковыя для ўсіх дзяржаўных органаў, іншых арганізацый, службовых асоб і грамадзян і падлягаюць выкананню на ўсёй тэрыторыі Беларусі. Забеспячэннем іх выканання займаецца канцылярыя суда ў складзе загадчыка канцылярыі Святланы Казей і сакратара суда Ірыны Жмайлік.

Непасрэдная падрыхтоўка спраў да працэсу, а затым афармленне пратаколаў судовых пасяджэнняў – у кампетэнцыі сакратароў судовага пасяджэння Веранікі Місюк і Марыны Сысоевай. Архіварыус Таццяна Падлеская, у сваю чаргу, займаецца афармленнем архіўнай дакументацыі, якая ўтвараецца ў дзейнасці суда Жабінкаўскага раёна. А забеспячэнне інфармацыйнай бяспекі, дзейнасці інфармацыйных сістэм і абсталявання ажыццяўляе вядучы інжынер-праграміст Аляксандр Печур.

Сапраўдны падарунак кожны атрымаў у лютым 2022 года, калі на вуліцы Міру ладзілася вялікая ўрачыстасць. На яе завіталі тагачасны кіраўнік Брэсцкай вобласці (сённяшні намеснік Прэм’ер-міністра Беларусі) Юрый Шулейка і высокія прадстаўнікі судовай сістэмы краіны. У той дзень быў уручаны сімвалічны ключ ад абноўленага будынка суда, дзе з’явіліся дадатковыя залы для пасяджэнняў, службовыя пакоі, спецыяльныя памяшканні для канвойнай службы і транспарту, адвакатаў і пракурораў. Акрамя таго, было праведзена матэрыяльна-тэхнічнае і інфармацыйнае абсталяванне будынка, узніклі элементы безбар’ернага асяродку для асоб з абмежаванымі магчымасцямі. Адным словам, зараз у доме, дзе ўладарыць Яго Вялікасць Закон, ёсць усе ўмовы для працы.

Напярэдадні прафесійнага свята калектыў суда перадае прывітанні і віншаванні калегам-юрыстам. І галоўнае, што жадаюць на вуліцы Міру, – усім міру, здароўя і бязмежнага шчасця.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота Кацярыны ЯКУБЁНАК

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Копирование и использование полных материалов запрещено, частичное цитирование возможно только при условии гиперссылки на сайт zhabinka.by. Гиперссылка должна размещаться непосредственно в тексте, воспроизводящем оригинальный материал zhabinka.by.

Popularity: 1%

Жабінкаўская зямля стагоддзямі атулена святлом духоўнасці і веры. Хоць Жабінка і адносна невялікі горад, у ім існуюць храмы ўсіх асноўных хрысціянскіх канфесій, і першаснае месца сярод іх займаюць праваслаўныя цэрквы. У горадзе-спадарожніку іх тры: святога вялікамучаніка Мікіты, Пакроваў Прасвятой Багародзіцы і свяціцеля Кірылы Тураўскага.

Гэты кастрычнік у нашай краіне абвешчаны месяцам рэлігійнага турызму. Па дадзеных Міністэрства спорту і турызму, зараз у Беларусі прыблізна 1400 рэлігійных аб’ектаў, уключаных у турыстычныя маршруты, з іх роўна чатыры сотні знаходзяцца ў Брэсцкай вобласці. Належнае месца сярод іх займаюць праваслаўныя храмы Жабінкаўшчыны.

Кандыдат у Сусветную спадчыну

Над маляўнічым узбярэжжам Мухаўца больш за паўтысячагоддзя клічуць да малітвы званы Здзітаўскай царквы. Восенню 2017-га сяло ўвайшло ў склад горада-спадарожніка, адначасова і ўся багатая гісторыя храма святога Мікіты стала часткай гісторыі Жабінкі.

Гэта надзвычай самабытны помнік культуры. Зараз спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА складае каля тысячы аб’ектаў, чатыры з іх (Белавежская пушча, геадэзічная дуга Струвэ, Мірскі і Нясвіжскі замкі) прадстаўляюць Беларусь. Апроч гэтага, беларускі ўрад прапануе міжнароднай супольнасці разгледзець яшчэ шэсць айчынных помнікаў у якасці кандыдатаў для ўнясення ў спіс Сусветнай спадчыны.

Надзвычай прыемна, што сярод гэтай шасцёркі і наша Свята-Мікіцкая царква. Пабудаваная ў 1502 годзе невялічкая, утульная, ціхая, бы размова з Богам, яна па сваіх удалых прапорцыях, завершанасці і выразнасці кампазіцыі застаецца найбольш значным старажытным помнікам палескага дойлідства. Маленькую светла-блакітную царкву быццам узялі пад абарону векавыя Здзітаўскія дубы. Дзясятак каржакаватых волатаў утвараюць шырокую алею.

Гэта сапраўдны цуд, што храм амаль нязменным перажыў неспакойныя часы, напоўненыя пабурэннямі. У цэнтры царквы – цудоўныя царскія вароты, аздобленыя мясцовымі майстрамі-разьбярамі. Сярод здзітаўскіх святыняў вылучаюцца сваёй адметнасцю іконы “Маці Божая Адзігітрыя” і “Спас Пантакратар”, а яшчэ ў Мінску захоўваюцца ўнікальны абраз пачатку ХVІ стагоддзя “Багародзіца Іерусалімская” і скульптуры святых Ганны і Якіма са Здзітава.

Акрамя таго, да выдатных старадаўніх помнікаў краю адносяцца цэрквы ў Сцяпанках і Мацеевічах, Сяхновічах ды Арэпічах і, канечне ж, Хмелеўскі Спаса-Праабражэнскі храм з вядомым мужчынскім манастыром, куды, каб пакланіцца мясцовай рэліквіі – абразу Маці Божай Чанстахоўскай – прыязджаюць вернікі з усяго свету.

Той, хто далучаецца да рэлігійнага турызму, воляй-няволяй ідзе дарогай, што вядзе да храма, якая злучае мінулае і сённяшні дзень з будучыняй светлай і святой краіны пад белымі крыламі.

Пад покрывам Божай Маці

Цэнтрам дабрачыння з’яўляецца блакітная Свята-Пакроўская царква ў Жабінцы, занесеная ў 2007 годзе ў Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў Рэспублікі Беларусь.

У будні, тым больш у святочныя дні гэта намоленае месца напоўнена прыхаджанамі, якія прыходзяць у свой храм, каб далучыцца да агульнай малітвы і атрымаць блаславенні ды словы духоўнай падтрымкі ад настаяцеля протаіерэя Сергія Петрусевіча.

У наступным годзе Дом Божы адсвяткуе свае 140-я ўгодкі. Увесь гэты час Жабінка і яе жыхары нібыта знаходзяцца пад покрывам Божай Маці.

Цяпер у храме працягваюцца традыцыі асветы і дабрачыннасці, закладзеныя яшчэ ў XIX стагоддзі заснавальнікам царквы айцом Андрэем Міжэўскім, астанкі якога знайшлі апошні супакой паблізу храма.

З памежжа тысячагоддзяў сваю дабрачынную місію нясе сястрынства “У гонар абраза Пакроваў Прасвятой Багародзіцы”. Ужо не адно пакаленне юных жабінкаўцаў далучылася да святла духоўнасці і веры за два дзесяцігоддзі дзейнасці пры храме нядзельнай школы. Сваёй актыўнасцю вызначаюцца маладзёжнае брацтва свяціцеля Кірылы Тураўскага і юнацкі клуб, названы ў гонар святога пакутніка Афанасія Брэсцкага. Душа сапраўды адпачывае, калі спяваюць дарослы і моладзевы хоры. Да слова, у Жабінкаўскім ГДК ужо не адзін год пачынаецца з фестывалю харавой музыкі “Чароўнае святло Раства Хрыстова”, арганізаванага сумесна дабрачыннем і сектарам культуры райвыканкама.

Акрамя таго, ужо больш за дзесяцігоддзе працуюць школа праваслаўя “Па параду да бацюшкі” і клуб праваслаўных зносін “Вера і Жыццё”. Так, каб у нашым жыцці панавала гармонія, у ім павінны абавязкова суіснаваць Вера, Надзея і Любоў, упрыгожаныя чалавечай спагадай, шчырасцю і кветкамі, вырашчанымі клапатлівымі рукамі. Каб храм заўсёды выглядаў святочна, клапоцяцца жаночыя рукі прадстаўніц групы фларыстаў. Група стварылася дзесяць гадоў таму, 14 кастрычніка 2014-га. Свой юбілей фларысты адзначылі на прастольнае свята, калі асабліва шмат прыгожых слоў прамаўлялася ў гонар жанчыны-маці і найперш Той, што дала жыццё Хрысту.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота Жабінкаўскага дабрачыння

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Ужо доўгія гады жабінкаўскія жыхары цудоўна ведаюць, дзе ў горадзе-спадарожніку існуе тэрыторыя шчырай любові і вялікай спагады. Гэтай вясной цэнтр сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва адзначыў свой юбілей. 30 красавіка ўсім яго супрацоўнікам і выхаванцам незалежна ад сапраўднага ўзросту, пазначанага ў пашпарце, споўнілася роўна дваццаць. Менавіта столькі гадоў мінула з дня, калі перад тымі, хто трапляе ў складаныя жыццёвыя сітуацыі, адамкнула свае дзверы і сэрцы тэрыторыя спагады і любові.

Тры аддзяленні – справы агульныя

Установа пад кіраўніцтвам дырэктара Наталіі Адзінец сёння падзяляецца на тры структурныя падраздзяленні. Аднак сапраўднага раздзелу не існуе, бо кожны супрацоўнік дзейнічае на агульны станоўчы вынік з карысцю для малазабяспечаных сем’яў, інвалідаў, пажылых людзей.

Першым назавём аддзяленне сацыяльнай дапамогі дома, якое ўзначальвае Іна Байцун, здольная знайсці індывідуальны падыход да кожнага. Зараз на надомным абслугоўванні 338 пажылых і інвалідаў, паслугі якім аказваюць сацыяльныя работнікі. Яны набываюць сваім падапечным лекі і прадукты, дапамагаюць гатаваць ежу, прыбірацца ў жыллі, а яшчэ заўсёды ахвотна абмяняюцца са сваімі падшэфнымі навінамі, добрым словам падтрымаюць кожнага, павіншуюць са святамі, прынясуць на Вялікдзень куліч, асвечаны святарамі Пакроўскага храма, з якімі ТЦСАН падтрымлівае даўнія добрыя зносіны.

Аддзяленнем комплекснай падтрымкі ў крызіснай сітуацыі і пярвічнага прыёму, аналізу, інфармавання і прагназавання кіруе Вольга Рэбякеўша. Яна вядзе ўлік тых, хто трапіў у цяжкую жыццёвую сітуацыю, выяўляе, якія сацыяльныя паслугі запатрабаваны сярод жабінкаўцаў. Аддзяленнем ажыццяўляюцца кансультацыйна-інфармацыйныя, сацыяльна-пасрэдніцкія ды іншыя паслугі. Прынамсі, праводзяцца абследаванні матэрыяльна-бытавых умоў пражывання непрацаздольных пажылых грамадзян і інвалідаў. Дзеля гэтага аддзяленне шчыльна супрацоўнічае з сельвыканкамамі, медыкамі, праваахоўнікамі.

Аддзяленне сацыяльнай рэабілітацыі, абілітацыі і дзённага знаходжання для грамадзян пажылога ўзросту ўзначальвае Ганна Барысюк. Як вынікае ўжо з самой назвы гэтага падраздзялення, у фокусе ўвагі яго спецыялістаў праблемы тых, каму значна больш за 18+.

Паважаюць пажылых, як сваіх

Зусім хутка свята – Дзень пажылых людзей. Першага кастрычніка тыя, хто ўступілі ў пару сярэбранага і залатога ўзросту, будуць чуць у свой адрас безліч добрых слоў. А для супрацоўніц цэнтра – штодзённы клопат, каб гэтае свята для іх падшэфных ніколі не заканчвалася, асабліва для бабулечак і дзядуляў, што жывуць у самоце, аднак ніякім чынам не забыты гаспадынямі дома на Калгаснай, 4.

Штогод яны аказваюць падтрымку ветэранам вайны і малалетнім вязням фашызму, пажылым людзям, што засталіся без нагляду родзічаў, а таксама 26 інвалідам 1 і 2 груп ды 55 пажылым грамадзянам. Удзячныя сваім спонсарам, найперш камбікормаваму заводу і ААТ “Арэпічы”. Для сацыяльнай і працоўнай рэабілітацыі існуюць майстэрні, дзе працуюць швачкі і ўмельцы па вырабе рэчаў з гліны, гурткі па інтарэсах, дзе ўлічваюцца асаблівасці інвалідаў ды іншае. Рэалізуючы нацыянальную стратэгію “Актыўнае даўгалецце – 2030”, асаблівая ўвага ўдзяляецца пажылым.

Повязь пакаленняў – зарука развіцця

Дарэчы тыя, хто шмат год пражылі на гэтай зямлі, могуць добрым саветам і надзейным запаветам дапамагчы маладым. Разам людзі розных пакаленняў праводзяць пазнавальныя мерапрыемствы, арганізаваныя ў ТЦСАНе.

Каб падрыхтаваць моладзь для сямейнага жыцця, пры цэнтры дзейнічае моладзевае аб’яднанне “Будучы сем’янін”. Для дзяцей-сірот працуе клуб “Утульнасць”, а для сямей, што выхоўваюць дзяцей-інвалідаў – “Вясёлка”. Што важна: “залатыя” і “зялёныя” нярэдка сустракаюцца на агульных мерапрыемствах, у тым ліку інтэлектуальных. Журналістам раёнкі не раз даводзілася прысутнічаць на падобных турнірах, дзе прадстаўнікі розных пакаленняў спаборнічалі, хто ведае ды можа лепш і больш. І кожны раз вынік быў аднолькавы: перамагала сяброўства, карыснае як маладым, так і вечна маладым. Апошнім напярэдадні Дня пажылых людзей хочацца пажадаць доўгага шчаслівага жыцця без хвароб і лішніх турбот!

Анатоль БЕНЗЯРУК

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav
 

Popularity: 1%

Турызм – не толькі від спорту, што дапамагае арганізму атрымаць фізічную загартоўку. Гэта яшчэ й падарожжы, карысныя для адпачынку ды пашырэння кругагляду і ведаў аб навакольным свеце. І цудоўна, калі ў цэнтры таго свету “Жабінка – мілы гарадок”!

Мы (пад гэтым займеннікам патрэбна разумець усіх жабінкаўцаў і ўсю Жабінкаўшчыну) сапраўды цікавыя іншым. Нездарма так шмат выбітных асоб за стагоддзі пабывалі на нашай зямлі (у іх ліку каралева Бона, імператар Аляксандр Першы і нават Ульянаў-Ленін…). Ва ўсіх сферах, за якія бяруцца жыхары жабінкаўскай зямлі, яны пакідаюць адметны след. Таму імя горада-спадарожніка вельмі папулярнае. Гэтай папулярнасці спрыяе і тое, што турыста тут заўсёды гатовы павітаць, добра прыняць і бясконца здзіўляць. Як гатовы ўжо здзіўляцца, дык пайшлі-паехалі!

У лес – не толькі па грыбы, а за луг – не толькі ў касавіцу

Жабінка жыве нібыта ў абдымках лесу: зусім побач з горадам-спадарожнікам раскінуліся зялёныя ўладанні Пятровіцкага лясніцтва. Тры дні таму яго працаўнікі адзначалі сваё прафесійнае свята. Мабыць, 15 верасня да віншаванняў у адрас спецыялістаў лясной гаспадаркі далучыўся і Пятровіч – добры дух мясцовых гушчароў. Ён “пасяліўся” тут у 2020 годзе, калі ўзнікла экалагічная сцежка “У гасцях у Пятровіча”. Турыстаў розных узростаў ахвотна правядзе па ёй намеснік лесніка Надзея Абашкіна або ўласніца аграсядзібы “Беларускі падворак” Яўгенія Тарасевіч. Яны пазнаёмяць з рознымі пятровіцкімі “Духамі прыроды”, лясной школай, прадстаўнікамі флоры і фаўны (у тым ліку “чырванакніжнымі”), дазволяць дакрануцца да аленяў і ўнікальных прыродных помнікаў: сасны Веймутавай ды дуба чарэшчатага, які ўжо сотні год пазірае звысок на нас і нашых прашчураў. Да слова, у раёне ёсць рэліктавая дуброва яшчэ і ў самой Жабінцы (так званыя “Здзітаўскія дубы”).

Калі ад Жабінкі падацца на ўсход сонца, цяжка абмінуць Залуззе. Вёску, што некалі ўзнікла “за лугам”, не абмінаюць турысты. Тут іх гатовы гасцінна сустрэць захавальніца народнай спадчыны, загадчыца Дома народнай творчасці Святлана Ляшук і майстар-разьбяр, “Лясной гавані” гападар Павел Шадрын. Увогуле на агратурызм у раёне звяртаюць пільную ўвагу. Сярод аграсядзіб вылучым “Алізараў Стаў” у аднайменнай вёсцы, “Беларускія буслы” ў Буснях, хадасоўскі “Лясны хутар” ды сялібу “Рачная” на ўзбярэжжы Мухаўца.

У турысце бачыш брата? Значыць, вопыт ёсць багаты

“Рачная” знаходзіцца ў Жабінцы (былым Здзітаве). Яе ўласнік – Генадзь Турыцын – шматвопытны турыст і вядомы краязнаўца. Яшчэ ў 1980-я гады ён стварыў у першай школе гурток “Бусел”. “Бусляняты” са сваім кіраўніком узнімаліся на вяршыні Карпат і Урала, сорак гадоў таму нават прайшлі шляхам 20-й стралковай дывізіі, якая пачынала свой баявы шлях з каўказскіх гор і вызваляла ў ліпені 1944-га нашу Жабінку. Генадзь Фядотавіч заўсёды лічыў турызм лепшым сродкам выхавання. А цяпер яго сядзіба заўсёды адчынена для гасцей, што жадаюць не толькі адпачыць ад гарадской сумятні, але і пазнаёміцца бліжэй з жабінкаўскай зямлёй. А дзівосаў у нас сапраўды нямала на розны густ. Зусім недалёка – санаторыі “Буг” ды “Надзея”, можна выправіцца і ў духоўную вандроўку: перш-наперш у старажытны Здзітаўскі Свята-Мікітаўскі храм, а затым да цудадзейных абразоў, размешчаных у Хмелеве і Мацеевічах.

Можна і ў райцэнтр завітаць, дзе турыстаў з ахвотай сустрэне і правядзе падрабязную экскурсію шматвопытны дырэктар гісторыка-кампазіцыйнага комплексу развіцця меліярацыйных зямель Пётр Вайноўскі. Палессе пачынала вызваляцца ад “царства Багніка” яшчэ ў дарэвалюцыйную пару, аднак па-сапраўднаму маштабна гэтыя справы пачалі развівацца толькі ў гады, калі наша зямля залячыла глыбокія адмеціны, пакінутыя Вялікай Айчыннай вайной.

Пранесці боль чужы і праз доўгія гады

Гэтая тэма не згасае шмат дзесяцігоддзяў. Сёлета яна атрымала асаблівы імпульс у сувязі з юбілейнай датай – 80-годдзем вызвалення Беларусі. 2025-ы падхопіць эстафету памяці, бо ён будзе адзначаны ў календары як юбілейны год Вялікай Перамогі.

На Жабінкаўшчыне больш за сорак помнікаў, прысвечаных ваеннаму ліхалеццю. Непасрэдна ў самім райцэнтры дзесяць такіх памятак вайны, большасць з іх месціцца на вуліцы Міру.

Самыя наведвальныя помнікі нашага краю – магілы воінаў-вызваліцеляў і ахвяр фашызму ў Жабінцы, а таксама мемарыяльны комплекс “Драмлёва”. Сёлета ўжо не менш за дваццаць дэлегацый з розных куткоў Беларусі і нават замежжа пабывалі ў нашай вогненнай вёсцы.

Ёсць задума (і спадзяемся, яна неўзабаве спраўдзіцца), што на Жабінкаўшчыне ўзнікне яшчэ адзін важны мемарыял, прысвечаны партызанскай славе. Плануецца, што ў Старасельскім лесе, дзе ў ноч з 24 на 25 чэрвеня 1941 года ўзнік першы партызанскі атрад, які пазней насіў імя Міхаіла Чарнака, будуць адноўлены карціны партызанскага быту. Пачатак пакладзены даўно – калі на месцы пахаванняў народных мсціўцаў быў пастаўлены бетонны “Шалаш”. У сучасных умовах помнік, створаны ў мінулым стагоддзі, патрабуе капітальнага абнаўлення. (Прыкладна так, як гэта зроблена на партызанскай стаянцы “Хаваншчына” Івацэвіцкага раёна).

А пакуль турысты могуць прыехаць у цэнтр Старога Сяла, каб ускласці кветкі да помніка легендарнаму партызану-разведчыку і ўгледзецца ў яго скульптурны твар. Тыя, хто памятаў Міхаіла Мікітавіча сведчылі: выява аднаго са стваральнікаў партызанскага атрада вельмі падобная на арыгінал.

Адзначым таксама вялікую пошукавую працу, што праводзяць навучэнцы першай сярэдняй школы, якая напрыканцы 2023 года атрымала імя абаронцы Брэсцкай крэпасці Івана Зубачова. Падрабязней пра лёс Івана Мікалаевіча і іншых вядомых асоб, звязаных з жабінкаўскай зямлёй, можна даведацца ў школьным музейным пакоі. Свае аўтографы пасля яго наведвання пакідалі многія слынныя асобы, у іх ліку – старшыня Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Ігар Пятровіч Сергяенка.

Надзвычай важна, што экскурсіі для наведвальнікаў праводзяць вучні. Толькі так – ад пакалення да пакалення магчыма пранесці боль чужы нават праз доўгія гады.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара і Кацярыны ЯКУБЁНАК

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav
 

Popularity: 1%

Жабінка заўсёды была на скрыжаванні дарог, у тым ліку літаратурных. Кожны творца, хто які у Брэст ці вяртаўся назад, не мог абмінуць жабінкаўскую зямлю. Таму ў нашым горадзе ды раёне пабывалі і выступалі многія знакамітыя пісьменнікі. Нават просты пералік гэтых асоб уражвае. Са сваёй творчасцю жабінкаўцаў знаёмілі Максім Танк і Іван Мележ, Сяргей Смірноў і Алесь Махнач, Уладзімір Калеснік і Раман Левін, Алесь Карпюк і Леанід Левановіч, Уладзімір Ліпскі і Мікола Чарняўскі, Янка Сіпакоў і Пятрусь Макаль, Ніна Мацяш і Навум Гальпяровіч… Гэты ўнушальны спіс можна яшчэ доўга працягваць. Нават цяпер, праз гады, тыя сустрэчы з пісьменнікамі з удзячнасцю памятаюць многія жабінкаўцы. Найперш шаноўныя паэты і празаікі станавіліся гасцямі бібліятэчных устаноў, таму нязменна выказвалі словы падзякі адукаваным і прыветлівым гаспадыням нашых бібліятэках.

Блізкія суседзі – добрыя сябры

Раённая газета і раённая бібліятэка суседнічаюць, а іх супрацоўнікі сябруюць па жыцці. Шмат разоў журналісты пераступалі парог бібліятэкі, заўсёды багатай не толькі на кнігі і перыёдыку, але і ранастайныя мерапрыемствы. Бібліятэкары, у сваю чаргу, не раз выступалі на старонках “Сельскай праўды”, дзе прапагандавалі новыя кніжныя выданні і мясцовых аўтараў.

Дасюль у памяці шыкоўная акцыя “Нясумная ноч у бібліятэцы”, калі супрацоўнікі нават ператвараліся ў літаратурных герояў. Ноч была вельмі кніжнай і зусім не сумнай, з запрашэннем паэтаў і празаікаў, музыкаў і рыцараў! Што называецца, і я там быў, мёд з чаем піў, па вусах цякло, у памяці засталося…

Пісьменнікаў тут вельмі любяць. Хто толькі не пабываў за апошнія гады на Савецкай, 8а! Гэта юбіляры Іван Арабейка ды Расціслаў Бензярук Таццяна Дземідовіч, Георгій Тамашэвіч, Зінаіда Дудзюк, Анатоль Зэкаў, Настасся Нарэйка, Анатоль Брытун, Алена Жабінкаўская, Наталля Кандрашук… Лічыць – не пералічыць усіх, перад кім расчынялі гасцінна дзверы нашы “Бібліядамачкі” (да слова, менавіта так называецца камандау, якая выйграла раённы інтэлектуальны квіз).

Райбібліятэка – своеасаблівая пляцоўка для ўсяго новага і крэатыўнага. Яна была і застаецца метадычным цэнтрам для ўсіх бібліятэк сістэмы. Што характэрна, кожная з іх мае сваю асаблівасць, так бы мовіць, разыначку. Напрыклад, гарадская бібліятэка (тая, што знаходзицца на цукровым заводзе) мае духоўны накірунак – у ёй дзейнічае клуб праваслаўных зносін “Вера і Жыццё”, узначалены Надзеяй Балюк. У дзіцячай чытальні існуе праект “Хата з матчынай душой”, які папулярызуе родную мову і літаратуру. Пагэтаму Дзень беларускага пісьменства для стваральнікаў і наведвальнікаў той “Хаты” – асаблівае свята.

А вось яшчэ разыначкі, вясковыя. Ірына Самасюк са Сцяпанкаўскай бібліятэкі даўно і паспяхова асвойвае з дзецьмі ў сваім “Лесавічку” экалагічны накірунак, а яшчэ расказвае пра вогненны лёс вёскі Драмлёва. Ала Мікуц з Хмелева рупіцца над зборам мясцовага фальклору, выдала матэрыялы, прысвечаныя землякам-ветэранам, ахвотна раскажа гісторыю Спаса-Праабражэнскага манастыра, цудатворнай іконы “Маці Боскай Чанстахоўскай” і знакамітага мужчынскага манастыра. Каб не забыліся залацінкі мясцовай гаворкі, бібліятэкар аформіла іх у альбомы “Хмэлёвския заколоты” ды “Хмэлёвски хронограф”, сабрала вершы мясцовага паэта Міцькі Хутарскога (Дзмітрыя Масейчука).

А вось у Мацеевічах творчая асоба Ганна Асокіна ўзяла музычны накірунак і яго трымаецца. Падобна таму, як Марыя Галаўчук з Ленінскага займаецца тэатралізацыяй, стварыўшы лялечны гурток.

Вядома здаўна: Азяты – песенная зямля, таму сам Бог загадаў Ірыне Буднік (з аграгарадка) і Любові Семянюк (са Старога Сяла) уплятаць у свае мерапрыемствы багатыя музычныя матывы, якія гучалі тут 100 – 200 гадоў назад і дасюль гучаць.

У Ракітніцкай бібліятэцы Надзея Давідзюк, як казаў некалі педагог-пісьменнік Васіль Сухамлінскі, “сэрца сваё аддае дзецям”. Для яе праца з хлопчыкамі і дзяўчынкамі – сапраўдная асалода.

“Навацыі” ды іншыя намінацыі

Найбольшае прызнанне гэтай калектыўнай працы прыйшло ў 2019 годзе, калі назва ўстановы ўпрыгожыла раённую Дошку гонару. Такую высокую пашану, вядома, патрэбна пацвярджаць штодня.

Бібліятэкары стараюцца, і ім спрыяе поспех. У 2020 годзе яны ўдзельнічалі ў абласным краязнаўчым конкурсе, дзе занялі другое месца за развіццё культурнага брэндзінгу Жабінкаўшчыны і стварэнне пешаходнага інтэрактыўнага маршруту “Жабінка гістарычная” (неўзабаве да гэтага былі дададзены яшчэ “Жабінка сучасная” і “Вёска Драмлёва”).

У 2021-м наша бібліятэка-суседка зноў стала “сярэбранай” у намінацыі “Адукацыя” на чарговым абласным конкурсе “Бібліятэка для моладзі – бібліятэка магчымасцяў”. А яшчэ праз пару год другая выніковая прыступка пакарылася і на рэспубліканскім узроўні, калі дыплом жабінкаўцы прывезлі са сталіцы з ХХХІ конкурсу “Бібліятэка – асяродак нацыянальнай культуры”, дзе сталі лаўрэатамі ў намінацыі “Навацыі”.

Яшчэ адзін важны (можна нават сказаць – магістральны) накірунак іх дзейнасці – тэма Афганскай вайны. Кожны, хто заходзіць у будынак раённай бібліятэкі, адразу ўспамінае пра падзеі на далёкай зямлі, што пакінулі глыбокі след у жыцці многіх жабінкаўцаў. У бібліятэцы, пастаянна дзейнічае выстава-экспазіцыя з дакументамі і рэчамі воінаў-інтэрнацыяналістаў. Сёлета да 35-х угодкаў вываду савецкіх войскаў з Афганістана доўгі даследчы пошук пры дапамозе фонду міру быў аформлены ў кнігу “З памяці не выкрасліць вайну…” За гэтую працу Брэсцкае аддзяленне Беларускага фонду міру ўручыла Лісты падзякі аўтарам выдання Галіне Дулевіч, Марыне Карпішчук і Ірыне Ганчар. Акрамя таго, у маі 2024-га Ірына Пятроўна атрымала дыплом І ступені ад расійскай Акадэміі народнай энцыклапедыі за перамогу ў намінацыі “Дыдактычныя гульні”. Яе пазнавальны квэст “Жабінка – знаёмая незнаёмка” прызнаны найлепшым!

Увогуле, сувязі з рэгіёнамі Расіі апошнім часам маюць важнае значэнне ў працы нашых бібліятэкараў. Летась было падпісана пагадненне аб супрацоўніцтве з Перавозскай цэнтралізаванай бібліятэчнай сістэмай Ніжагародскай вобласці. Ужо рэалізаваны шэраг анлайн-мерапрыемстваў, у тым ліку віктарына “Жабінка і Перавоз – гарады-пабрацімы” і акцыя “Дзве сястры – Беларусь і Расія”. А ў праекце “Подзвігам слаўныя мае землякі” жабінкаўцы расказалі пра Міхаіла Чарнака, Флорыю Будзішэўскую і Міхаіла Шаўчука, а бібліятэкары з Перавоза – пра сваіх Герояў Савецкага Саюза. Зараз прымаюцца работы на міжнародныя конкурсы малюнкаў “Сказка – ложь, да в ней намёк” і фотаздымкаў “Сямейныя рэліквіі”. У першым удзельнічаюць дзеці ды падлеткі з гарадоў-пабрацімаў, а ў другім, як не складана здагадацца, – і дарослыя, і маленькія жыхары двух гарадоў і раёнаў.

Адным словам, жыццё працягваецца, абяцае быць насычаным і рознабаковым. Пра тое можна будзе аператыўна даведацца на бібліятэчным сайце, які працуе вось ужо дзесяць год. Раскажа пра бібліятэчныя справы і раённая прэса – дастаткова толькі карэспандэнтам у чарговы раз пераступіць парог бібліятэкі, дзе заўжды багата цікавых навін.

Адзін пісьменнік казаў: “Кнігі – таксама людзі, толькі з крыламі. Калі кніга склала крылы і паўстала на паліцы, яна сумна і маўкліва пазірае на свет і не пралівае святла. Толькі ў чалавечых руках яе святло струменіць, прыносіць горыч ці асалоду, ажываючы ў палёце”.

Дайце кнізе крылы і ляціце з ёю разам у свет рэчаіснасці і фантазій! А бібліятэкары, вядома, дапамогуць вам у тым палёце.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара і з архіва раённай бібліятэкі

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

У слова “культура” сотні вызначэнняў. Аднак самыя даўнія і асноўныя два: перш-наперш, культура азначае ўменне апрацоўваць зямлю; а яшчэ культура – гэта ўсё на Зямлі, што створана чалавечым розумам і рукамі.

Паколькі культуру земляробства немагчыма аддзяліць ад мастацтва, ва ўсе часы людзі працавалі і пры гэтым спявалі, а як завяршалі палявыя работы, ткалі, вышывалі, расказвалі казкі… І гэтаму няма канца, пакуль жыве чалавечы род.

Прыкладам, такая вось звычайная сучасная карціна: гарачае жніво, абедзены перапынак, а пакуль хлебаробы адпачываюць, для іх спяваюць самадзейныя артысты. Усё ж нездарма беларусы спрадвеку казалі: “Не хлебам адзіным жыве чалавек”. Жыве наш чалавек яшчэ і з дапамогай песні, танца, прыгожага мастацтва. Усё гэта цалкам забяспечваюць каля 80-ці асоб, што працуюць у Жабінкаўскай раённай цэнтралізаванай клубнай сістэме.

Пра дойліда і ачаг культуры

Сэрцам горада-спадарожніка можна лічыць галоўную плошчу, на якой месціцца ГДК. Гэтыя тры літары ведае кожны жабінкавец, бо самыя адметныя ўрачыстасці Жабінкі, як правіла адбываюцца, менавіта ў гарадскім Доме культуры. Адлік сваёй гісторыі ён бярэ са жніўня 1949 года, а вось сённяшні гожы выгляд і плошча, ГДК набылі ў 2007-га, калі наш горад стаў сталіцай абласных “Дажынак”.

За дзесяцігоддзі жабінкаўскі ачаг культуры, якім заўсёды заставаўся ГДК, перажыў шмат навацый. Старажылы дасюль згадваюць, як у Доме культуры ладзіліся не толькі конкурсы агітбрыгад або выступленні вялікіх хораў, але й Усесаюзны фестываль самадзейнага мастацтва ды ўрачыста заключаліся шлюбы ці камсамольскія вяселлі.

Памятным стаў 1979 год. Тады, сорак пяць гадоў назад, для творчага развіцця жабінкаўцаў усіх узростаў шырока расчыніліся дзверы сённяшняга будынку на вуліцы Кірава ў доме № 91.

Тут зазначым, што спраектаваў яго наш зямляк Рыгор Будзько (1933 – 2017). Рыгор Рыгоравіч меў багаты паслужны спіс выдатных дойлідскіх работ, што знайшлі ўвасабленне па ўсёй Брэстчыне. Будуючы паўсюль дамы, таленавіты архітэктар з вёскі Арэпічы, вядома ж, не забываў і малую радзіму. Ён спраектаваў не толькі Жабінкаўскі ГДК, але і школы ў Жабінцы і Крыўлянах, Хмелеве і родных Арэпічах. Рыгор Рыгоравіч парупіўся таксама над стварэннем брацкай магілы савецкім воінам і партызанам, каля якой адбываюцца самыя значныя гарадскія святы.

Верыцца, што прыдзе час, імя выдатнага дойліда будзе годна ўвекавечана ў назве жабінкаўскай вуліцы альбо нейкай установы культуры ці адукацыі. Бо нездарма пісаў паэт:

 Заўважыце, як пройдеце прамком,
Што горад наш прыгожы, як ніколі…
Тут шчыраваў калісь Рыгор Будзько,
Для Жабінкі жадаў шчаслівай долі.

А спадарожніцай шчасця заўсёды з’яўляецца песня. Сапраўдным узлётам жабінкаўскай культуры стаў канец мінулага стагоддзя, калі папулярнымі былі рэспубліканскія агляды-конкурсы, кшталту “Увайдзі ў кожны дом, песня!”, “Беларусь – мая песня”, “Майстры мастацтваў – працаўнікам сяла”. Жабінкаўская культура тады загучала ва ўсіх сэнсах гэтага слова.

Мабыць, першым яркім і прыкметным крокам стаў 1981 год, калі Мікалай Зіноўеў разам з Валерыем Неменьшым, Леанідам Дашкевічам, Паўлам Карнеевым, Васілём Ільюком і Уладзімірам Абрамчуком заснаваў пры ГДК вакальны ансамбль “Каларыт”.

А праз пару гадоў Ірына Румко арганізавала дзіцячы танцавальны калектыў “Каруначкі”, які хутка атрымаў званне “ўзорнага”.

“Каларыт” ды “Каруначкі” і сёння з душэўнай песняю і ў рытме гарэлівага народнага танца рухаюцца па жыцці, радуюць гледачоў не толькі горада-спадарожніка, але і за яго межамі (нават калі тыя межы праходзяць у блізкім ці далёкім замежжы!).

Спадчына – ласка матчына

Амаль пятнаццаць гадоў, з лістапада 1997-га да лютага 2013 года, на чале гарадскога Дома культуры стаяла Галіна Іванаўна Турыцына. У гэты час у асаблівым фаворы знаходзілася захаванне і памнажэнне роднай спадчыны. Нездарма нават была распрацавана аднайменная праграма, што дазволіла ўзняць у раёне нацыянальную культуру на новы, пачэсны ўзровень. У гэты перыяд абудзілася цікавасць да беларускага мінулага, развіваліся фальклорна-этнографічныя калектывы. Сярод іх зоркамі першай велічыні сталі самадзейныя артысты з Хмелева – народны тэатр гумару і песні “Хмелеўскія валацугі” і ўзорны ансамбль “Дараносіца”. Хоць за гэты час змяніўся не адзін склад удзельнікаў, аднак калектывы дасюль на слыху, радуюць сваёй творчасцю, збіраюць па крупіцах абрады, спевы, танцы, якімі карысталіся яшчэ далёкія прашчуры.

Калі ўжо згадалі галоўную плошчу, нельга не ўспомніць, як з канца мінулага стагоддзя ў Жабінцы адрадзіўся звычай праводзіць у цэнтры горада асенні “Пакроўскі кірмаш”. За 115 гадоў ён стаў сапраўднай візітоўкай горада-спадарожніка. Пагэтаму штогод многія жабінкаўцы з нецярплівасцю чакаюць, калі надыдзе сярэдзіна кастрычніка. У такую часіну яны спяшаюцца на плошчу перад ГДК не толькі, каб набыць дары садоў ды агародаў. Не меншае захапленне выклікаюць у гасцей кірмашу самадзейныя артысты, і сярод іх – крыўлянцы, салісты міні-тэатра гумару і песні “Спявай, душа!”

У такі дзень можна прыкупіць не толькі прадукты да стала. Калі ёсць патрэба і жаданне ўпрыгожыць жыццё, зрабіць сваю кватэру ці дом больш утульным, на дапамогу прыйдуць народныя ўмеліцы, якія звычайна не абмінаюць са сваімі вырабамі “Пакроўскі кірмаш” ды іншыя раённыя і гарадскія святы. У іх ліку – жыхарка Жабінкі, народны майстар Беларусі па саломапляценні Ірына Коваль. Ірына Міхайлаўна са сваёй “Чароўнай саломкай” неаднаразова выдатна прадстаўляла наш горад. Вось і сёлета яна ўжо пабывала на Выставе дасягненняў народнай гаспадаркі ў Маскве, дзе ў студзені праходзіў Міжнародны форум “Расія”. А гэтым летам хараство з саломкі, зробленае рукамі майстрыхі, радавала ўдзельнікаў знакамітага рэспубліканскага свята “Купалле” (“Александрыя збірае сяброў”) і прэстыжнага ганчарнага фестывалю ў вёсцы Гарадной Столінскага раёна.

Увогуле, цяжка нават палічыць усе тыя падзеі, якімі зараз насычана жыццё работнікаў культуры. І нічога тут не паробіш: яны працуюць, калі іншыя святкуюць. Бо і самое свята без іх бывае “прэсным і неінтарэсным”.

Тут прыгадаем толькі крышачку самых апошніх і запамінальных мерапрыемстваў, дзе праявілі сябе нашыя артысты. Найперш, гэта святкаванне 80-годдзя вызвалення Беларусі і Дзень горада Жабінкі, сустрэчы шматлікіх дэлегацый у мемарыяле “Драмлёва” і Першы абласны медыяфорум, што ладзіўся ў Жабінцы і наваколлях у апошні ліпеньскі дзень…

Цяпер жа на павестцы ў работнікаў ГДК і іншых устаноў культуры – раённыя “Дажынкі”, якія ў бліжэйшую суботу прымае Ракітніца. А гэта значыць: зноў шмат добрых слоў і звонкіх песень пачуюць ад артыстаў земляробы. Паколькі нездарма падмечана ў народзе, што не адзіным хлебам жыве на гэтым свеце чалавек.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота Кацярыны ЯКУБЁНАК

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav
 

Popularity: 1%

Па гістарычных мерках мінула менш за долю імгнення з той хвіліны, як у Жабінцы загарэлася першая электрычная лямпачка. Дакладны дзень, калі прыйшло святло, не назавем, а вось месца цудоўна вядома: станцыя Жабінка. Адно выдатнае вынаходніцтва чалавецтва (чыгунка) проста не магло існаваць і працаваць без другога. Хутка і просты люд зразумеў і ўпадабаў усе перавагі, якія дазваляе мець электрычнасць у доме і на вытворчасці. Ужо сто гадоў назад лямпачка і рухавік для жабінкаўцаў перасталі быць нейкім нябачным цудам. Заставалася справа за малым: стварыць арганізацыю, якая будзе клапаціцца пра надзейнае электразабеспячэнне спажыўцоў Жабінкі і наваколляў.

Гэтак у верасні 1956 года ўзнік Жабінкаўскі ўчастак электрасетак. Нарэшце роўна 55 гадоў таму, летам 1969-га, ён быў ператвораны ў Жабінкаўскі РЭС.

У Год якасці ёсць чым ганарыцца

200 гадоў таму, калі геніяльны вучоны Майкл Фарадэй адкрыў Асноўны прынцып выпрацоўкі электраэнергіі, толькі на старонках фантастычных раманаў Жуля Верна можна было прачытаць пра гіганцкую моц электрычнасці. А сёння ніхто ўжо не ўяўляе жыцця без вынаходніцтваў Фарадэя, Эдысана альбо Ніколы Тэслы. Таму і адказнасць на работніках электрычнай галіны проста каласальная.

Гэта цудоўна ўсведамляюць і начальнік Жабінкаўскага РЭС Дзяніс Шышчыц, і кожны з паўсотні яго працаўнікоў. Ім не трэба тлумачыць сэнс слоў “якасць”, “стандарт”, “належны ўзровень жыцця”, які павінен мець кожны жабінкавец. А яго не можа быць без надзейнай і адказнай працы энергетыкаў. Як вам жывецца, калі “зямля нябачная і пустая і цемра над безданню” – халадзільнік не марозіць, кандыцыянер у спёку не халодзіць, няма святла ды цеплыні і – о жах! – не працуе інтэрнэт?..

– Мы маем належны парк тэхнікі, якая вельмі дапамагае энергетыкам весці расчыстку просек, паколькі большая частка нашых ліній ідзе па лясах, – тлумачыць Дзяніс Алегавіч. – Гэта патрэбна і для таго, каб будаваць паветраныя лініі з ізаляванымі правадамі і эксплуатаваць існуючыя паветраныя і кабельныя лініі электраперадачы. Нам заўсёды шанцавала на прафесіяналаў. З павагай называю імя электраманцёра Анатоля Васільевіча Грыгарука, які шмат дзесяцігоддзяў прысвяціў працы ў РЭС і за тое атрымаў ганаровае званне “Ветэран Беларускай энергасістэмы”.

– Не толькі асобныя нашы працаўнікі маюць высокія ўзнагароды – увесь калектыў на добрым рахунку, – далучаецца да размовы галоўны інжынер Васіль Братчук і дэманструе, як доказ сваіх слоў, грамату райвыканкама за лепшыя паказчыкі ў сацыяльна-эканамічным развіцці, якія дэманструюць жабінкаўскія энергетыкі.

Хоць доказу мы і не прасілі, бо і так цудоўна знаем, што халадзільнік марозіць, кандыцыянер халодзіць, у хаце светла і цёпла ды працуе інтэрнэт… А яшчэ ведаем, што нашы электрыкі гатовыя ў любой няштатнай сітуацыі спрацаваць на “выдатна”.

Прычым, не толькі ў Першым рэгіёне.

Працоўны штурм супраць шторму

Нядаўні ліпень прынёс у Беларусь спёку і трывогу. Раптоўна моцны ўраган абрынуўся на краіну, былі загінулыя, каля 2000 населеных пунктаў засталіся без электрычнасці. Найбольш папакутавала 13-14 ліпеня Гомельшчына. Доступ да электрасетак абцяжарвала вялікая колькасць паваленых дрэў. Самая складаная сітуацыя склалася ў Мазырскім, Калінкавіцкім, Рэчыцкім раёнах. Ліквідацыю наступстваў стыхіі і ўзнаўленне жыццядзейнасці ў пацярпелых рэгіёнах узяў пад асабісты кантроль Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка. Уся краіна далучылася да гэтай справы. На Мазыршчыну, між іншымі, тэрмінова выехала з Жабінкі брыгада майстра Уладзіміра Бычака. Разам з ім у Мазыр накіраваліся электраманцёры Яўген Паўловіч і Юрый Міхалькевіч, вадзіцель Андрэй Варанчук і машыніст аўтагідрапад’ёмніка Вячаслаў Андрасюк.

Неўзабаве ім на змену прыбыла другая брыгада ў складзе майстра Андрэя Зорына, машыніста пад’ёмніка Сяргея Саўчука, электраманцёраў Леаніда Лясковіча і Вячаслава Гомана.

Дзесяць дзён напружанага працоўнага штурму супраць разбуральнага шторму. І вось вынік: жабінкаўцы аднавілі падачу электрычнасці больш чым у дваццаці населеных пунктах.

Вядома, за тое будуць у электрыкаў нейкія ўзнагароды, але першую і, мабыць, галоўную ўзнагароду яны ўжо атрымалі – шчырыя словы падзякі ад многіх мазыран.

ПС 110/35/10 кВ

Для неспецыяліста гэтыя літары і лічбы – незразумелая галаваломка. А між тым, пабачыўшы іх у кабінеце начальніка, звярнулі ўвагу, што напісаныя на чырвонай стужцы загадкавыя лічбы і літары былі аформлены ў рамачку. Відавочна, гэты сувенір мае нейкае асаблівае значэнне, калі яго зберагаюць пад шклом.

Галоўны інжынер Васіль Братчук ахвотна задавальняе нашу цікаўнасць:

– Гэта памяць пра асаблівы дзень – 26 кастрычніка 2023 года. Была знакавая дата, калі пасля рэканструкцыі ўрачыста адкрывалі падстанцыю 110/35/10 кВ “Жабінка”. Тут кожная лічба мае свой сэнс. Напрыклад, па лініях 110 кВ на падстанцыю прыходзіць адпаведнае напружанне, а затым праз паніжаючыя трансфарматары размяркоўваюцца лініі на 35 кВ і 10 кВ. Апошняя напруга дастаўляецца па адпаведных лініях да трансфарматарных падстанцый, якія сілкуюць дамы і прадпрыемствы нашых спажыўцоў.

На ўрачыстасці 26 кастрычніка мінулага года прысутнічалі ганаровыя госці: кіраўнік Жабінкаўскага раёна Андрэй Кузьміч, генеральны дырэктар рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства “Брэстэнерга” Сяргей Шабека, генпадрадчык Павел Велітчэнка, які ўзначальвае ААТ “ЭлектраЦэнтрМантаж”, ды начальнік філіяла “Брэсцкія электрычныя сеткі” РУП “Брэстэнерга” Васіль Вярэніч. Ім і выпала прыемная місія перарэзаць чырвоную стужку, частка якой беражліва захоўваецца ў Жабінкаўскім раёне электрычных сетак.

Увогуле, навошта спатрэбілася капітальная рэканструкцыя? Дзякуючы ёй былі дадаткова ўсталяваны два новыя сілавыя трансфарматары, прыкметна павялічыліся магчымасці Жабінкаўскага РЭС.

А гэта вельмі істотна для горада-спадарожніка, які імкліва развіваецца. Кожны бачыць: апошнімі гадамі ў Жабінцы назіраецца будаўнічы бум. Дамы растуць, бы грыбы, дзевяціпавярховікамі цяпер нікога не здзівіш. У спадарожніку абласнога цэнтра назіраецца высокі ўзлёт, а значыцца, для высокага палёту будзе патрэбна ўсё больш электраэнергіі. Пагэтаму рэканструяваная падстанцыя ўжо прыносіць свой плён, задавальняючы патрэбы і тых, хто жыве “на паверхах”, і тых, хто аблюбаваў для жылля прыватны сектар. Не забываемся і на тое, што надзейнай падачы электрычнасці чакаюць не толькі гараджане, але і вяскоўцы.

Разам з Васілём Братчуком прайшлі ў памяшканне ПС 110/35/10 кВ. Тут у ролі гаспадара нас сустракаў электраманцёр Раман Алесік. На прадпрыемстве ён ужо сем гадоў, а на абноўленай падстанцыі – з першага дня пасля адкрыцця. Раман Святаслававіч дэманструе “святая святых” электрападстанцыі, і па ўсім бачна, што справа, якой ён прысвяціў гэтыя гады, яму вельмі даспадобы.

Гэта лёгка вызначыць па шырокай светлай усмешцы, што не сыходзіць з вуснаў вопытнага працаўніка. А вам любы, нават не спецыяліст, скажа: калі ўсё, як належна, калі парадак і шчасце ў жыцці, ярка свеціць не толькі лямпачка – чалавек таксама свеціцца.

Анатоль БЕНЗЯРУК 

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Так супала, што Год якасці для нашых работнікаў гандлю – скрозь юбілейны. Мяркуйце самі. Створанае 85 гадоў таму спажывецкае таварыства ў Жабінцы, адрадзілася ў якасці Жабінкаўскага райспажыўсаюза адразу пасля вызвалення летам 1944-га. Акрамя таго, хутка міне дзесяцігоддзе з таго дня, як у снежні 2014 года гандлёвая арганізацыя ў горадзе-спадарожніку стала філіялам Брэсцкай міжрайбазы.

А яшчэ ніяк нельга забыць, што заўтра споўніцца роўна сто гадоў органам гандлю Беларусі. За час адліку прынята браць 25 ліпеня 1924 года, калі ўзнік Народны камісарыят па ўнутраным гандлі БССР – сённяшняе Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю Рэспублікі Беларусь.

Аднак і гэта яшчэ не ўсё. У нядзелю ў краіне адзначаецца Дзень работнікаў гандлю. Прычым, значная іх частка ўсе пералічаныя святы будзе сустракаць на працы, задавальняючы патрэбы пакупнікоў.

Узважым уважліва іх дасягненні

Нехта мудры казаў: “Гандаль – рухавік прагрэсу”. І гэта сапраўды так, калі ацаніць працу і поспехі работнікаў філіяла “Жабінкаўскі”. На гандлярскіх вагах прадаўцы штодня ўзважваюць тавары. Мы ж паспрабуем у гэтыя святочныя дні ўзважыць дасягненні саміх работнікаў гандлю.

Асноўны паказчык іх працы – тавараабарот – як заўжды, на вышыні. І тэмпы росту ў суадносных цэнах летась склалі больш за 107 працэнтаў у параўнанні з мінулагоднімі паказчыкамі. 2023 год перагарнуў апошнюю старонку календара шэсць месяцаў таму, і вынікі за паўгода ў 2024-м таксама задавальняюць работнікаў прылаўка.

Зразумела, па працы і адзнака, а за ёй – і ўзнагароды, якія штогод не абмінаюць нашых гандляроў.

Прыкладам, летась граматай райвыканкама была адзначана актыўная і плённая дзейнасць на ніве кааперацыі дырэктара філіяла “Жабінкаўскі” Жанны Рак. У той самы год вышэйшую ацэнку ад Беларускага рэспубліканскага саюза спажывецкіх таварыстваў (грамату Белкаапсаюза) атрымала вядучы інжынер па якасці Людміла Баравік.

“Зарапад” узнагарод ёсць ужо і ў гэты год. Па-першае, крама № 15 “Родны кут”, размешчаная ў мікрараёне райбальніцы, заняла першае месца ў Брэсцкай вобласці сярод магазінаў спажывецкай кааперацыі. Пагэтаму зусім нездарма імя прадаўца 6-га разраду Ірыны Казулькі, якая больш за дзесяць год узначальвае выдатны калектыў, сёлета занесена на Дошку гонару раёна. А па-другое, прадавец 6-га разраду Лідзія Буза на ўрачыстасцях, прымеркаваных да стагоддзя органаў гандлю, атрымала ганаровы нагрудны знак “40 гадоў працоўнай дзейнасці ў спажывецкай кааперацыі”. Па-трэцяе, Ганаровай граматай аблспажыўтаварыства адзначаны справы начальніка аддзела арганізацыі гандлю Аліны Давідовіч.

І такіх працавітых ды адказных людзей у гандлёвай сферы досыць шмат. Нездарма да прафесійнага свята яшчэ тры дзясяткі работнікаў філіяла “Жабінкаўскі” атрымалі ўзнагароды ад кіраўніцтва ГУП “Брэсцкая міжраённая гандлёвая база”.

Стараюцца, каб кожны застаўся задаволены

Адкрыццё кожнай абноўленай крамы, асабліва ў вясковай мясцовасці, ператвараецца ў сапраўднае свята.

Летась такіх святаў дачакаліся жыхары не толькі вёскі Федзькавічы, але і аграгарадка Сцяпанкі, дзе ладзіліся раённыя “Дажынкі”. З праектам “Вёсачка, жыві!” мы ўжо раней бывалі ў сцяпанкаўскім “Родным куце”. Такі асартымент тавараў для дома і сям’і, увогуле для паўнавартаснага жыцця, яшчэ не ў кожным горадзе можна пабачыць. Дый прадаўцы стараюцца, каб усялякі пакупнік застаўся задаволены і жадаў зноў пераступіць праз іх парог.

У Год якасці ў прызначаныя тэрміны свята расчыніла дзверы перад крыўлянцамі, стрыганчукамі ды ленінцамі. Прычым, назва ў таго свята аднолькавая – “Родны кут”. Можна нават сказаць: гэтае імя аднолькава прыемнае, бо магазіны пасля рамонту проста не пазнаць!

Да слова, адкрываючы краму на Ленінскім, генеральны дырэктар Брэсцкай міжраённай гандлёвай базы Сяргей Пашкевіч заўважыў: “Магазін у аграгарадку стаў для раёна ў нечым наватарскім – тут упершыню на Жабінкаўшчыне ўкаранілі халадзільны “пакой”.

Тавараў мноста, літаральна ўсё патрэбнае на розныя моманты жыцця. Таму і вочы ў пакупнікоў разбягаюцца ад багацця выбару. Падобныя карціны можна назіраць і ў Стрыганцы, і ў Крыўлянах.

Добра. У населеныя пункты, дзе колькасць жыхароў ідзе на сотні, свята, як Дзед Мароз пад Новы год, прыходзіць і задавальненне прыносіць, набліжаючы ўмовы жыцця вяскоўцаў да гарадскіх… Аднак, як справы ў вёсках дробных ды яшчэ драбнейшых? Там таксама жывуць людзі, якім патрэбна “піці, есці, адпачынак меці”.

Выхад знойдзены даўно. Для іх забеспячэння існуюць у міжрайбазе аўталаўкі. Шэсць разоў на тыдзень “магазіны на колах” выпраўляюцца ў населеныя пункты, дзе няма стацыянарных гандлёвых кропак. І гэта робіцца, каб тутэйшыя жыхары мелі свежыя прадукты ды патрэбныя рэчы на стале і на падворку. Калі нешта асаблівае патрэбна, можна і заказ аформіць – аўталаўка ў наступны раз абавязкова завітае да вас, каб узрадаваць, што заказ выкананы.

…Увогуле, пералічыць усе добрыя справы, да якіх маюць дачыненне работнікі філіяла “Жабінкаўскі”, – няпростая задача. Ад сябе яшчэ зазначым: ніводнае буйное гарадское альбо раённае свята не абыходзіцца без удзелу нашых гандляроў. Вось і на нядаўнім Дні горада Жабінкі іх палаткі з прысмакамі прыцягвалі магнітам тых, хто завітаў на свята. Як у старажытнасці казалі: “Быў хлеб, былі і відовішчы”.

Шмат спраў і ў работніц рэстарана. Тут, напрыклад, сталаваліся ўдзельнікі маладзёжнага міжнароднага турніру па боксе, які ладзіўся ў Жабінцы (зусім нездарма горад-спадарожнік называюць “сталіцай бокса”). Калі праходзілі экзаменацыйныя іспыты, “Вясёлка” забяспечвала таксама харчаваннем выпускнікоў. А ў жніўную гарачую пару работнікі гандлю жадаюць “Смачна есці!” працаўнікам нашых палёў, і чуюць у адказ толькі падзячныя словы.

Гэткім чынам, і ў спартыўных, і ў вучнёўскіх, і ў хлебаробных поспехах існуе пэўная заслуга тых, хто святкуе ў нядзелю Дзень работнікаў гандлю.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота Кацярыны ЯКУБЁНАК

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav
 

Popularity: 1%