У прафсаюзаў адметнае свята

Анатоль БЕНЗЯРУК.

115 гадоў таму на Беларусі зарадзіўся рух працоўных за свае правы. Гэта выдатная нагода азірнуцца на пройдзены шлях, успомніць, як развіваліся прафсаюзы, прыгадаць лёсы папярэднікаў.

ЧАС НАРАДЖЭННЯ — 1904 год. На рэвалюцыйных хвалях, што пракаціліся па Расійскай імперыі, узнімаецца барацьба за правы чалавека працы, павышэнне яго жыццёвага ўзроўню, стварэнне якасных умоў для работы і адпачынку — усё тое, чым і сёння актыўна займаюцца прафесійныя саюзы.
Непасрэдна ў Беларусі знакавай падзеяй у іх развіцці лічыцца красавік 1931-га, калі прайшла І-я Усебеларуская канферэнцыя Прафсаюза работнікаў дзяржустаноў.
У жніўні наступнага года старшынёй Цэнтральнага савета прафсаюзаў БССР быў абраны Захар Кавальчук (1893-1937). Гэту адметную асобу павінен ведаць кожны жабінкавец. Найперш таму, што Захар Захаравіч наш зямляк. Ён нарадзіўся ў Крыўлянах. 18-гадовым хлопцам пераехаў на заробкі праз акіян, дзе, працуючы на аўтазаводзе ў Дэтройце, стаў актыўным змагаром за правы землякоў — рабочых магутнага прадпрыемства Генры Форда. За сваю дзейнасць Захар Кавальчук быў высланы з ЗША і праз Кітай дабраўся да Масквы. Пасля таго, як летам трыццаць другога ён узначаліў прафсаюзы Беларускай ССР, Кавальчук стаў вельмі ўплывовай асобай. Яго вага ў жыцці рэспублікі ўзрасла яшчэ больш пасля злучэння прафсаюзаў з Наркаматам працы. Фактычна наш зямляк па значнасці стаў трэцім чалавекам у кіраўніцтве БССР. Аднак яго жыццё і кар’ерны рост абарваліся ў сумна вядомым трыццаць сёмым годзе. Час прыйшоў на малой радзіме Захара Кавальчука годна ўшанаваць яго імя.
Між тым, прафсаюзы паўдзельнічалі ў пасляваенным аднаўленні краю, у далейшым яго будаўніцтве.
Найноўшую старонку ў сваёй гісторыі прафсаюзны рух адкрыў у кастрычніку 1990 года, калі І-ы з’езд Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі, абвешчанай правапрыемніцай Беларускай рэспубліканскай рады прафесійных саюзаў, прыняў Статут ФПБ.
Прыемна зазначыць, і на Жабінкаўшчыне прафсаюзы не стаялі ўбаку ад добрых спраў. Непасрэднае дачыненне да гэтага мелі заслужаныя ветэраны прафсаюзнага руху, якія шмат гадоў узначальвалі раённыя ды пярвічныя арганізацыі. У іх ліку — Рыгор Васільевіч Сянчук і Вера Анатольеўна Шэвелева, Тамара Дзмітрыеўна Барысюк і Марыя Іванаўна Грышан, Таццяна Аляксееўна Філіманюк і Таццяна Антонаўна Япішка, Марыя Кімаўна Буцько і Аляксандр Васільевіч Еўтуховіч, Тамара Мікалаеўна Чапрасава і Валянціна Іванаўна Качко, Галіна Мікалаеўна Бацук і Валянцін Васільевіч Панасюк, Васіль Канстанцінавіч Гопша і Ганна Васільеўна Шкарупа, Таццяна Аляксееўна Саковіч і Тамара Паўлаўна Місюк, Святлана Георгіеўна Крэйдзіч і Ніна Мікалаеўна Сяргей, а таксама казначэі Галіна Іванаўна Сірацюк, Вольга Сцяпанаўна Хількевіч, Галіна Ануфрыеўна Дзірына ды многія іншыя.
Поспех агульнай справы шмат у чым залежыць ад узаемадзеяння ўсяго калектыву. Дзеля згуртавання і выканання агульных задач неацэнная роля прафсаюзных лідараў. У раёне такіх актыўных асоб нямала. Добрыя традыцыі, закладзеныя папярэднікамі, сёння працягваюць кіраўнікі галіновых прафкамаў Ала Ануфрыюк і Наталля Карпук, Наталля Урбан і Наталля Грэцкая, Ірына Якубук і Віталь Вялько, Аляксандр Шчасюк і Павел Прыбыш, Валянціна Ляўчук, Марыя Галавейка і Жанна Трафімук, Алена Філіманюк і Алена Кадлубовіч, Алена Жалязнякова і Святлана Цяльпук, Аляксей Масяйчук і Іна Байцун, Наталля Рэва, Юлія Лебедзева і Уладзіслаў Буткоўскі.
На сённяшні дзень у раёне сфарміравана сістэма сацыяльнага партнёрства, якая скіравана на ўзгодненае правядзенне сацыяльна-эканамічнай палітыкі, рэгуляванне працоўных адносінаў, што бясспрэчна працуе на карысць людзей. Прафсаюзны рух жыве, не спыняецца ў развіцці, бачыць наперадзе добрыя перспектывы. 115-годдзе прафсаюзнага руху