Падтрымка шматдзетных, пенсійная сістэма і будаўніцтва жылля. Лукашэнка сабраў нараду з кіраўніцтвам Савета Міністраў
Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка 21 верасня сабраў нараду з кіраўніцтвам Савета Міністраў, на якую быў вынесены шэраг пытанняў сацыяльнай накіраванасці.
Кіраўніку дзяржавы прадставяць некалькі праектаў указаў, якія датычацца падтрымкі шматдзетных сем’яў, пенсійнай сістэмы, будаўніцтва жылля, а таксама грамадзянскіх і маладзёжных ініцыятыў.
Кіраўнік дзяржавы адзначыў, што адпаведныя пытанні патрабуюць дадатковай інфармацыі і публічнага абмеркавання. «Тым больш што яны адчувальныя і для насельніцтва, і для бюджэту. Таму сёння мы разгледзім і прымем рашэнні, знойдзем баланс паміж гэтымі патрэбнасцямі і разнапланавымі інтарэсамі, — сказаў Аляксандр Лукашэнка. — Праекты падрыхтаваных дакументаў ахопліваюць вялікі блок пытанняў сацыяльнай накіраванасці. Гэта падтрымка шматдзетных сем’яў, развіццё пенсійнай сістэмы, будаўніцтва жылля, а таксама пытанні, звязаныя з рэалізацыяй грамадзянскіх і маладзёжных ініцыятыў».
Аб дэмаграфіі і сямейным капітале
Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што, нягледзячы на ўмовы функцыянавання эканомікі, якія змяніліся, вельмі важна не дапусціць зніжэння ўзроўню нараджальнасці. «Маю прынцыповую пазіцыю вы ведаеце — краіна і нацыя развіваюцца, калі ў сем’ях выхоўваюцца як мінімум трое дзяцей. Шматдзетныя сем’і — гэта наш асноўны дэмаграфічны арыенцір. З іншага боку, гэта цяжкая і адказная праца, і дзяржава робіць усё магчымае, каб шматдзетнасць стала нормай для нашага грамадства», — заявіў Прэзідэнт.
Ён адзначыў, што ў краіне сфарміраваны магутны пакет сацыяльных мер, які ўключае ў сябе дапамогі пры нараджэнні і выхаванні дзяцей, фінансавую дапамогу на жыллё, ільготы ў адукацыі і ахове здароўя, падатковай, пенсійнай і працоўнай сферах. Напрыклад, у 2020 годзе на гэтыя мэты было патрачана Br4,7 млрд. У гэтым годзе будзе не менш як Br5 млрд.
«Мы можам адказна сказаць, што падтрымка шматдзетных — гэта сацыяльны брэнд нашай дзяржавы, яе візітная картка», — падкрэсліў беларускі лідар.
Аляксандр Лукашэнка нагадаў, што з 2015 года працуе праграма сямейнага капіталу, якой скарысталіся больш за 100 тыс. шматдзетных сем’яў. «Жыццё паказвае, мы выбралі правільны шлях. Колькасць шматдзетных сем’яў прырастае. За апошнія 10 гадоў — практычна ў два разы. Сёння ў краіне іх больш за 115 тысяч. Механізм праграмы працуе, і працуе эфектыўна. А значыць, трэба развіваць яго далей», — адзначыў Прэзідэнт.
Аднак у сувязі з гэтым ён паставіў пытанне, наколькі апраўдана і своечасова пашырэнне межаў датэрміновага выкарыстання сямейнага капіталу. «Размываць гэтыя грошы не трэба. А для іншых мэт павінны быць іншыя крыніцы. Нельга разменьваць доўгачасовую падтрымку на імгненныя патрэбнасці. І тут я хацеў бы пачуць дадатковыя аргументы распрацоўшчыкаў па гэтым пытанні», — сказаў кіраўнік дзяржавы.
Аб дзяржпадтрымцы пры будаўніцтве жылля
Аляксандр Лукашэнка звярнуў увагу, што жыллё — самая надзённая патрэбнасць людзей і наспела неабходнасць унесці пэўныя карэктывы ў парадак і ўмовы прадастаўлення дзяржаўнай падтрымкі грамадзянам пры будаўніцтве і набыцці жылых памяшканняў.
«Нават у гэты няпросты момант мы павінны прыняць дадатковыя меры па абароне інтарэсаў шматдзетных сем’яў і прадаставіць ім фінансавую дапамогу пры будаўніцтве жылля да дасягнення дзецьмі 23 гадоў (раней — да 18 гадоў. — Заўвага БЕЛТА)», — заявіў кіраўнік дзяржавы.
Плануецца таксама павялічыць памер дзяржаўнай падтрымкі пражываючым у вёсцы шматдзетным сем’ям, у якіх хаця б нехта адзін, муж ці жонка, працуе ў сельскай мясцовасці.
Акрамя таго, для стымулявання пераезду грамадзян у сельскую мясцовасць прапануецца даць магчымасць маючым патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў з абласных цэнтраў і Мінска пабудаваць жыллё з дзяржпадтрымкай у населеных пунктах з колькасцю да 20 тыс. чалавек.
«У існуючай эканамічнай сітуацыі кожны рубель на падліку. Любая дзяржаўная падтрымка павінна быць абгрунтаванай. Таму хачу пачуць, наколькі падлічаны гэтыя прапановы», — адзначыў Прэзідэнт.
Аб развіцці пенсійнай сістэмы
На нараду ў тым ліку вынесены прапанаваныя ўрадам падыходы да далейшага развіцця пенсійнай сістэмы. «Мы павышаем пенсіі пры кожнай фінансавай магчымасці, цудоўна разумеючы, што для большасці пажылых грамадзян гэта асноўная крыніца даходу. У Беларусі звыш 2,5 млн пенсіянераў (прыкладна 510 тыс. — працуючыя). Пенсійныя выплаты перавышаюць Br15 млрд і складаюць 30 працэнтаў агульных расходаў бюджэту краіны», — звярнуў увагу кіраўнік дзяржавы.
«Тое, што аб дастойным даходзе ў старасці трэба паклапаціцца загадзя, праз дадатковую добраахвотную пенсійную праграму, — такія пытанні ўзнімаліся на VI Усебеларускім народным сходзе. Прапановы па падыходах да вырашэння гэтай праблемы падрыхтаваны», — сказаў Аляксандр Лукашэнка.
Ён запатрабаваў далажыць, як прапрацаваны гэтыя падыходы і што трэба зрабіць для шырокага ўкаранення такой праграмы ў Беларусі.
Аб грамадзянскіх і маладзёжных ініцыятывах
Асобна Прэзідэнт прапанаваў разгледзець новы напрамак работы — механізм рэалізацыі грамадзянскіх і маладзёжных ініцыятыў на месцах. «Такія пытанні і перад вамі, і перада мной, асабліва пры сустрэчах у студэнцкіх калектывах, узнімаюцца. Ідэя добрая, ды і напрамкаў такой работы вельмі шмат у грамадстве. Гэта можа быць удзел грамадзян у добраўпарадкаванні тэрыторый сваіх гарадоў і пасёлкаў, у рамонце помнікаў, абеліскаў. Моладзь магла б рэалізаваць праекты, накіраваныя на патрыятычнае, інтэлектуальнае, духоўнае і фізічнае выхаванне», — адзначыў Аляксандр Лукашэнка.
Паводле яго слоў, тут павінна быць выбудавана сістэмная работа на перспектыву. «Гэта і наш ідэалагічны вектар. Пры гэтым трэба забяспечыць пастаяннае суправаджэнне гэтай работы на ўзроўні Савета Міністраў, парламента і асабліва на ўзроўні мясцовых выканаўчых і распарадчых органаў. Мы павінны абсалютна дакладна разумець, як будзе праходзіць адбор праектаў, хто атрымае сродкі і як будзе кантралявацца іх размеркаванне і выкарыстанне», — сказаў Прэзідэнт.
Ён запатрабаваў прадставіць аргументаваную пазіцыю ўрада па ўсіх абазначаных пытаннях, а за выкананнем прынятых на нарадзе рашэнняў устанавіць кантроль, забяспечыць якаснае і шырокае інфармацыйнае асвятленне тэм, якія разглядаюцца.
Лукашэнка падтрымаў стварэнне ў Беларусі сістэмы малых грантаў на рэалізацыю маладзёжных ініцыятыў
Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка падтрымаў стварэнне ў Беларусі сістэмы малых грантаў на рэалізацыю маладзёжных ініцыятыў. Размова ідзе ў першую чаргу аб дзяржаўна-прыватным партнёрстве, рэалізацыі грамадзянскіх ініцыятыў. Адпаведнае пытанне сярод іншых абмяркоўвалася на нарадзе кіраўніка дзяржавы з кіраўніцтвам Савета Міністраў.
Аб падрабязнасцях расказаў журналістам міністр адукацыі Ігар Карпенка. «Пакуль ёсць пэўныя пытанні, звязаныя са стварэннем нарматыўнай прававой базы. Мы прадоўжым гэту работу. Але сама ідэя Прэзідэнтам падтрымана. Сёння вельмі важна, каб моладзь, маладзёжныя арганізацыі, грамадскія структуры, у тым ліку фізічныя асобы, выступаючы з якімі-небудзь маладзёжнымі ініцыятывамі, маглі прапанаваць праекты, якія цікавыя як моладзі, так і ўлічваюць інтарэсы грамадства, дзяржавы, маюць пэўную патрыятычную накіраванасць», — адзначыў міністр.
Паводле яго слоў, цяпер стаіць задача паглядзець комплексна на нарматыўную прававую базу, у тым ліку заканадаўчую, у галіне дзяржаўнай маладзёжнай палітыкі і сфарміраваць дакладныя падыходы, якія дадуць магчымасць гэтыя ініцыятывы падтрымліваць.
«Тут стаіць пытанне аб стварэнні своеасабівага дадатковага фонду, у тым ліку спонсарскіх сродкаў, якія могуць накіроўвацца на падтрымку малых маладзёжных ініцыятыў», — растлумачыў Ігар Карпенка.
Як паведамлялася БЕЛТА, на нарадзе Прэзідэнт прапанаваў разгледзець новы напрамак работы — механізм рэалізацыі грамадзянскіх і маладзёжных ініцыятыў на месцах. «Такія пытанні і перад вамі, і перада мной, асабліва пры сустрэчах у студэнцкіх калектывах, узнімаюцца. Ідэя добрая, ды і напрамкаў такой работы вельмі шмат у грамадстве. Гэта можа быць удзел грамадзян у добраўпарадкаванні тэрыторый сваіх гарадоў і пасёлкаў, у рамонце помнікаў, абеліскаў. Моладзь магла б рэалізаваць праекты, накіраваныя на патрыятычнае, інтэлектуальнае, духоўнае і фізічнае выхаванне», — адзначыў Аляксандр Лукашэнка.
Паводле яго слоў, тут павінна быць выбудавана сістэмная работа на перспектыву. «Гэта і наш ідэалагічны вектар. Пры гэтым трэба забяспечыць пастаяннае суправаджэнне гэтай работы на ўзроўні Савета Міністраў, парламента і асабліва на ўзроўні мясцовых выканаўчых і распарадчых органаў. Мы павінны абсалютна дакладна разумець, як будзе праходзіць адбор праектаў, хто атрымае сродкі і як будзе кантралявацца іх размеркаванне і выкарыстанне», — сказаў Прэзідэнт.
У Беларусі дадаткова прастымулююць будаўніцтва жылля ў сельскай мясцовасці
У Беларусі дадаткова прастымулююць будаўніцтва жылля ў сельскай мясцовасці. Адпаведны праект указа «Аб мерах па аказанні дзяржаўнай падтрымкі», які абмяркоўваўся на нарадзе ў Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі, па выніках праведзенай дыскусіі будзе скарэкціраваны. Аб гэтым расказаў міністр архітэктуры і будаўніцтва Руслан Пархамовіч.
«Былі гарачыя дыскусіі. Выказваліся прадстаўнікі і органаў дзяржкіравання, і мясцовай улады. Не ўсе прапанаваныя намі пастулаты былі ўспрыняты. Праект указа будзе скарэкціраваны», — заявіў міністр.
Паводле яго слоў, адпаведныя нормы будуць дадаткова разгледжаны, а затым дакумент у дапрацаваным выглядзе зноў будзе ўнесены на разгляд кіраўніку дзяржавы.
Руслан Пархамовіч адзначыў, што новы дакумент змяшчае два асноўныя напрамкі: гэта стымуляванне будаўніцтва жылля ў сельскай мясцовасці, а таксама карэкціроўка ўмоў і парадку аказання дзяржпадтрымкі з улікам ужо напрацаванай у гэтым пытанні практыкі.
Міністр расказаў аб шэрагу норм, якія застануцца ў дапрацаванай версіі праекта ўказа. Першае — гэта стымуляванне будаўніцтва жылля ў сельскай мясцовасці. Так, грамадзяне, якія маюць патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў і якія знаходзяцца на ўліку ў Мінску і абласных цэнтрах, у выпадку прыняцця імі рашэння аб будаўніцтве жылля ў малых населеных пунктах атрымаюць права гэта зрабіць у пазачарговым парадку.
У дакуменце таксама плануецца абмежаваць магчымасць прадастаўлення дзяржпадтрымкі грамадзянам, якія паляпшаюць жыллёвыя ўмовы не па месцы пастаноўкі на ўлік маючых патрэбу. Тут таксама размова ідзе аб стымуляванні будаўніцтва жылля ў сельскай мясцовасці, і такія грамадзяне змогуць пабудаваць жыллё з дзяржпадтрымкай толькі ў меншых населеных пунктах. «Калі пражывае ў абласным цэнтры і сабраўся змяніць месца жыхарства, то ён можа пераехаць толькі ў раённы цэнтр. Калі жыў у раённым цэнтры, то толькі малы населены пункт. Гэта мера абмяжуе адток сельскага насельніцтва з месцаў пражывання і не дапусціць масавага зрушэння ў гарадскія межы», — растлумачыў Руслан Пархамовіч.
Акрамя таго, у праекце ўказа закладзена вырашэнне пытанняў больш прыватнага і вузкага характару. Напрыклад, парадак дакрэдытоўкі членаў сям’і, калі крэдытаатрымальнік памёр і не змог поўнасцю рэалізаваць свае магчымасці атрымаць крэдыт. Таксама цяпер не вызначаны парадак на выпадак разводу — як адзін з сямейнай пары перакрэдытоўваецца і захоўвае магчымасць дзяржпадтрымкі. Усё гэта прадугледжана ў новым дакуменце, які рыхтуецца.
Магчымасці датэрміновага выкарыстання сямейнага капіталу плануецца пашырыць
Магчымасці датэрміновага выкарыстання сямейнага капіталу плануецца пашырыць. Гэтыя нормы будуць уключаны ў праект указа, які абмяркоўваўся на нарадзе ў Прэзідэнта і ў цэлым быў адобраны кіраўніком дзяржавы. Дакумент будзе ў бліжэйшы час дапрацаваны і ўнесены Прэзідэнту для падпісання. Аб гэтым паведаміла міністр працы і сацыяльнай абароны Ірына Касцевіч па выніках нарады.
Паводле яе слоў, прапануецца пашырыць магчымасці датэрміновага выкарыстання сямейнага капіталу за кошт такіх напрамкаў, як жыллё, медыцына, адукацыя. Новым напрамкам стане магчымасць набыць сродкі сацыяльнай рэабілітацыі і адаптацыі для сем’яў, у якіх дзеці або бацькі маюць інваліднасць.
«Мы ў бягучым годзе і ў мінулым годзе правялі ва ўсіх рэгіёнах сустрэчы са шматдзетнымі сем’ямі, і ў праекце ўказа закладзены якраз прапановы шматдзетных сем’яў па пашырэнні выкарыстання сямейнага капіталу. Гэта жыццёвыя сітуацыі, у якіх сёння аказваюцца шматдзетныя сем’і, і яны папрасілі ў дзяржавы даць магчымасць пашырыць выкарыстанне сямейнага капіталу», — растлумачыла Ірына Касцевіч.
Міністр падкрэсліла, што сямейны капітал — гэта самая запатрабаваная сацыяльная мера дзяржпадтрымкі сярод шматдзетных сем’яў, якая дазваляе стымуляваць нараджэнне трэціх і наступных дзяцей. Такі капітал з’явіўся ў Беларусі з 2015 года і паказаў сваю эфектыўнасць: за апошнія 10 гадоў колькасць шматдзетных сем’яў павялічылася амаль у 2 разы. З 2020 года праграма сямейнага капіталу была прадоўжана і мадэрнізавана — прадастаўлена права выкарыстоўваць яе датэрмінова. Прынята ўжо амаль 40 тыс. рашэнняў аб датэрміновым распараджэнні сямейным капіталам (усяго з 2015 года адкрыта 104 тыс. дэпазітных рахункаў з сямейным капіталам на суму $824 млн і Br484 млн).
З агульнай колькасці тых, хто скарыстаўся капіталам датэрмінова, 90 працэнтаў накіроўвалі грошы на паляпшэнне жыллёвых умоў. Таму ў праекце ўказа такія магчымасці пашыраны. У прыватнасці прапануецца дазволіць накіроўваць яго на пагашэнне пазыкі на будаўніцтва (рэканструкцыю), набыццё жылля, прадастаўленага арганізацыямі па месцы работы членаў сям’і, на набыццё долі жылога памяшкання, у выніку чаго сям’я становіцца ўласнікам усяго жылля.
Каб не дапусціць нямэтавае выкарыстанне сямейнага капіталу, у праекце ўказа прапануецца ўвесці абмежавальныя меры.
Акрамя таго, падтрымана ініцыятыва шматдзетных сем’яў прадаставіць ім магчымасць за сродкі сямейнага капіталу купляць медыцынскія вырабы і лекавыя сродкі для складаных і высокатэхналагічных умяшанняў у артапедыі. А таксама набываць тавары для сацыяльнай рэабілітацыі інвалідаў, дзяцей-інвалідаў з парушэннямі зроку, апорна-рухальнага апарату.
«Меры, якія закладзены ў праекце ўказа, у асноўным падтрыманы. Але кіраўнік дзяржавы паставіў задачу яшчэ раз уважліва паглядзець праект. Самае галоўнае — каб па кожнай з мер датэрміновага выкарыстання сродкаў сямейнага капіталу гэта было на кантролі ў органаў выканаўчай улады на месцах, — падкрэсліла міністр. — Мы аператыўна будзем дапрацоўваць гэты праект указа разам з аблвыканкамамі, каб рэалізаваць у ім усе даручэнні кіраўніка дзяржавы».
Работнікам прапануюць новы выгадны механізм для добраахвотнага накапляльнага страхавання пенсій
Работнікам у Беларусі прапануюць новы выгадны механізм для добраахвотнага накапляльнага страхавання пенсій. Ён прадугледжаны ў праекце ўказа Прэзідэнта, які разгледжаны на нарадзе ў кіраўніка дзяржавы і ў цэлым адобраны. Аб гэтым паведаміла міністр працы і сацыяльнай абароны Ірына Касцевіч па выніках нарады.
Міністр нагадала, што ў Беларусі людзі карыстаюцца пераважна салідарнай пенсійнай сістэмай. Аднак ёсць і тыя, хто ўдзельнічае ў праграмах добраахвотнага накапляльнага страхавання пенсій. «Але яно не атрымала такога належнага развіцця, як у іншых краінах, у якасці дадатковага кампанента ў пенсійнай сістэме. Толькі каля 5 працэнтаў занятых у эканоміцы пайшлі на добраахвотнае страхаванне», — сказала яна. Як правіла, людзі не самі ініцыююць удзел у добраахвотным пенсійным страхаванні, а гэта робяць наймальнікі, уключаючы такую магчымасць у сацпакет.
Ірына Касцевіч падкрэсліла: салідарная пенсійная сістэма ў краіне захоўваецца. Па ёй толькі ў гэтым годзе каля Br15 млрд будуць накіраваны на выплату пенсій, дзяржава захоўвае свае гарантыі па пенсійным забеспячэнні. Так, у верасні сярэдняя пенсія па ўзросце складае Br545. «Наша задача — каб кожны грамадзянін спадзяваўся не толькі на дзяржаўную падтрымку ў выглядзе дзяржаўнай пенсіі па старасці, якую мы, як па заканадаўстве належыць, будзем выплачваць у поўным аб’ёме ва ўстаноўленыя тэрміны. Кожны чалавек павінен быць зацікаўлены ў павышэнні свайго ўзроўню і якасці жыцця ў старасці. Таму і прапануецца новы механізм па добраахвотным накапляльным страхаванні», — растлумачыла міністр.
У чым жа сутнасць новага механізма добраахвотнага пенсійнага страхавання? Работнікам будзе прапанавана выплачваць дадатковы ўзнос (акрамя абавязковага цяпер узносу ў памеры 1 працэнта ад заработнай платы) на накапляльную пенсію ў памеры да 10 працэнтаў заработку. Дакладны памер кожны выбірае самастойна, але ён не можа перавышаць 10 працэнтаў. Адначасова работадавец будзе абавязаны рабіць даплаты, суразмерныя ўзносам работнікаў. Калі чалавек выбірае ўзнос 1 працэнт, 2 працэнты або 3 працэнты, то наймальнік дабаўляе такі ж працэнт. Калі выбірае 4 працэнты і вышэй (але не больш за 10 працэнтаў), то наймальнік усё роўна дабаўляе 3 працэнты.
Пры гэтым нагрузка на наймальнікаў не павялічыцца. Выплачваць працэнты работнікам яны будуць са сродкаў, прадугледжаных на абавязковы ўзнос у бюджэт ФСАН, які складае 28 працэнтаў. Напрыклад, 3 працэнты пойдзе на добраахвотнае пенсійнае страхаванне работніка і 25 працэнтаў — у ФСАН.
Праект указа, які ўключае ўсе гэтыя нормы, падтрыманы на ўзроўні кіраўніка дзяржавы. «Думаю, у бліжэйшы час ён будзе падпісаны», — расказала Ірына Касцевіч.
Новыя магчымасці ў Мінпрацы называюць дадатковым фінансавым бонусам, стымулам, які падштурхне развіццё добраахвотнага пенсійнага страхавання. Пры гэтым за чалавекам захоўваюцца ўсе пенсійныя гарантыі з боку дзяржавы. «Для чалавека ніякіх страт, а толькі плюсы. Таму што, ідуючы ў добраахвотную пенсійную страхавую сістэму, ён фарміруе свой дадатковы даход на старасць», — лічыць міністр.
Журналісты пацікавіліся, як сродкі накапляльнай пенсійнай сістэмы будуць абаронены ад абясцэньвання. Ірына Касцевіч прызнала, што пэўныя рызыкі існуюць. Таму ў Мінпрацы і не разлічваюць, што сістэмай добраахвотнага пенсійнага страхавання скарыстаюцца ўсе работнікі. «Мы бачым, што, хутчэй за ўсё, інтарэс будзе ў тых людзей, у каго засталося недзе 10 гадоў да пенсіі. Гэта значыць тыя, у каго ўжо ёсць арыенціры, разуменне таго, што праз нейкі кароткі прамежак табе трэба задумацца аб сваім новым узроўні жыцця», — адзначыла яна. Паводле слоў міністра, важна, што адкладзеная па гэтай сістэме сума будзе атрымлівацца ў спадчыну і капіталізавацца, гэта значыць грошы будуць не проста накоплівацца, а працаваць на эканоміку, укладвацца ў інвестыцыйныя праекты з высокай даходнасцю.
БелТА