Авторский проект

Хутка будзе 570 гадоў, як старажытныя Сцяпанкі верхаводзяць над наваколлямі. Аднойчы пачуў ад мясцовых выслоўе “Сцяпанкі – самі сабе падпанкі”. Вядома, у паны сцяпанкаўцы не імкнуліся, але ўласны гонар і сялянскі розум заўжды мелі… Напярэдадні 80-годдзя вызвалення раёна нельга не згадаць пра ахвяры, што ўзяла вайна. Асобнай старонкай у шматвекавой гісторыі Сцяпанак стаіць дата 11 верасня 1942 года, калі зусім паблізу, у Драмлёве, здарылася страшная бяда. Ахвяры “вогненнай вёскі” знайшлі апошні свой спачын на тутэйшых могілках. Амаль 70 жыхароў сельсавета, з іх шасцёра: Аляксандр Андрайчук, Сяргей Будзько, Мікіта Ляўчук, Мікалай Малецкі, Марк і Міхаіл Завяржэнцы – не вярнуліся з вайны. Не раз згадвалі пра ліхалецце і сцяпанкаўскія старажылы Вера Кірыльчук і Васіль Вашчук. Да слова, Васілю Васільевічу пашчасціла праславіць наш край далёка ад роднага парога.

Як доктар Базіль у Афрыку хадзіў

Магчыма, некалі ў аграгарадку з’явіцца ўказальнік: “3616 міль – адлегласць ад Сцяпанак да экватара”. Гэта стане своеасаблівым помнікам па доктары Базілю – Васілю Васільевічу Вашчуку, які першым з жабінкаўцаў, быццам па бульвары, шпацыраваў па… экватары!

Гэтак далёка ад роднага парога нараджэнец невялічкай палескай вёскі Сцяпанкі апынуўся не з пустой цікавасці. Кандыдат медыцынскіх навук, хірург-практык Васіль Вашчук у 1985 – 1988 гадах узначальваў групу савецкіх урачоў у Рэспубліцы Бурундзі. Гэта была яго другая афрыканская вандроўка. Пасля Малі і Конга доктара Базіля, як звалі Вашчука на Чорным кантыненце, чакала адказная праца ў невялічкай краіне, размешчанай на ўзбярэжжы велічнага возера Танганьіка. (Па плошчы Бурундзі крыху большая за Жабінкаўскі раён).

Сялянскі адукаваны род, з якога паходзіў Васіль Васільевіч, узгадаваў не аднаго таленавітага ўрача, у тым ліку акадэмікаў Данііла Крыўчэню і Рыгора Шораха. Залатыя рукі самога Васіля Вашчука правялі шмат аперацый, з іх больш за дзве з паловай тысячы – у Экватарыяльнай Афрыцы. Урач са Сцяпанак стаў першаадкрывальнікам, вывучаючы на практыцы пытанні ВІЧ-інфекцыі. Гэта было ў той час, калі пра каварную хваробу амаль нічога не было вядома. У выніку Васіль Васільевіч стварыў першую ў СНД манаграфію “СНІД у хірургічнай клініцы”.

Працуючы ў бурундзійскай сталіцы горадзе Бужумбура беларускі доктар Базіль аднойчы вырашыў наведаць музей на беразе возера Танганьіка, дзе сустрэліся Давід Лівінгстан і Роберт Стэнлі. Тады і “прагуляўся” наш зямляк па экватары, дакрануўся да вялізнага валуна, усталяванага на месцы, дзе ў 1871 годзе паціснулі рукі два выдатныя даследчыкі Афрыкі.

Згадваючы свае далёкія вандроўкі, Васіль Вашчук, узнагароджаны знакам “Выдатнік аховы здароўя”, гаварыў:

– Успамінаю Афрыку з задавальненнем і ўдзячнасцю. Але самае галоўнае, што тысячы жыхароў далёкай краіны, чые жыцці выратавалі савецкія ўрачы, не з меншай удзячнасцю ўспамінаюць пра нас.

88-гадовая Вера Самсонаўна Кірылюк таксама жыве ўспамінамі. Але яны іншыя, балючыя.

Кожны год праз Сцяпанкі рухаюцца шматлікія айчынныя і замежныя дэлегацыі. За аграгарадком – мемарыял “Драмлёва”. Пра тое, што адбывалася на Галавасек, 11 верасня 1942 года, калі на ўласныя вочы шасцігадовая дзяўчынка бачыла, як знішчалі драмлёўцаў, цяпер згадвае вельмі пажылая жанчына. Тая чорная пятніца падзяліла яе жыццё. Галавасек прымушае і зараз казаць праз слёзы:

– Бабулечка мая згарэла, цёця Аня, Лёша, Тоня і Людка малая згарэла. На могілках у Сцяпанках, на тумбачцы каля помніка, усе мае напісаны…

Бацька будаваў дамы – сын майструе домікі

– Будзем Богу дзякаваць, што цяпер няма такой бяды, – прамаўляе наш іншы герой, які ўласнымі рукамі стварыў асаблівы “драўляны” свет, дзе казка спалучаецца з быллю.

Так здарылася, што з работамі Анатоля Тамашука пазнаёміўся раней, чым з самім майстрам, калі пісаў пра бібліятэкара са Сцяпанак Ірыну Самасюк. Бібліятэка мае экалагічны накірунак, і ў ёй сярод іншага прыроднага хараства дэманструюцца драўляныя вырабы, створаныя рукамі Анатоля Андрэевіча. Ужо тады была задума сустрэцца з умельцам. Пазнаёміліся, аднак, толькі сёлета – на шляху праекта “Вёсачка, жыві!”.

Адразу пасля вайны Анатолеў бацька Андрэй Захаравіч стаў першым бібліятэкарам у хаце-чытальні ў вёсцы Сцяпанкі, пазней працаваў у калгасе, а ў вольную часіну клаў печы і будаваў дамы. Майстравы быў чалавек. Што ўмеў і сыну перадаў, які таксама 35 гадоў прысвяціў роднай гаспадарцы, а як выйшаў на пенсію, шчыльна далучыўся да народных промыслаў.

Не, захапленне вырабамі з дрэва “прачнулася” ў Анатоля Тамашука крыху раней, але ж па-сапраўднаму стала для яго часткаю жыцця, калі з’явіліся ўнукі. Вось і пачалі ў працавітых руках стварацца вясковыя падворкі і казачныя замкі, млыны і храмы, дый іншага рознага багата, ад чаго прыгажэе хата.

У 2017 годзе майстар стаў пераможцам конкурсу “Арт-Ёлка” ў намінацыі “Посах Дзеда Мароза”, неаднойчы яго вырабы ўпрыгожвалі выставы на “Дажынках”. Мабыць, і сёлета ў Ракітніцу паедуць, дзе адбудзецца чарговы раённы фестываль-кірмаш працаўнікоў сяла.

Соф’я Ксенафонтаўна, жонка Анатоля Тамашука, таксама мае захапленні, прынамсі, выдатна і прыгожа вяжа-гафтуе сабе і людзям на радасць. Праз тры дні яна, дзеці Андрэй і Люда, унукі Максім і Вікторыя будуць віншаваць мужа, бацьку і дзеда з чарговым днём нараджэння. Узрост такі, што яшчэ на печы не сядзіцца. Натхнення хапае, жаданне ствараць ёсць ды і залатыя рукі стомы не маюць. Будуць яшчэ абавязкова нараджацца драўляныя шэдэўры.

З гэтым перакананнем развітваемся са Сцяпанкамі і рухаемся далей… Чуеце, як ціхім ранкам са сцяпанкаўскім царкоўным кампанам пераклікаюцца званы Свята-Мікалаеўскага храма ў Вялікіх Сяхновічах? Значыцца, едзем на іх гучныя галасы.

Анатоль БЕНЗЯРУК, фота аўтара і з архіва Васіля Вашчука

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav
 

Popularity: 1%

Гэтай вясной Арэпічы адзначылі 515 гадоў. Хоць, вядома, 25 красавіка 1509-га – толькі першая пісьмовая згадка пра старадаўняе сяло, а сапраўдныя яго вытокі губляюцца за смугой вякоў. Тыя вытокі сягаюць, мабыць, у часы, калі суіснавалі на зямлі збіральнікі і паляўнічыя. Мясцовае паданне расказвае, быццам жылі побач два племені. Першы народ карміла зямля, другі – лес. Вось і заснавалі земляробы, што аралі зямлю і выпякалі хлеб, вёску Арэпічы. А стралкі-“лесавікі” далі пачатак суседнім Стралям. Адсюль, з памежжа Жабінкаўскага і Камянецкага раёнаў, раней пачыналася Каралеўская пушча, якую зараз называем Белавежскай.

У Арэпічаў надзвычай цікавае мінулае, але і сённяшні дзень вельмі насычаны і разнастайны. Каб у тым пераканацца, варта прайсціся па вясковых вуліцах.

За кожнай назвай – няпросты лёс

Жабінкаўшчына – край небагаты на лясы. А тут адразу кідаецца ў вочы першая мясцовая асаблівасць: адразу за аколіцай раскінулася царства Лесавіка – жывая памяць пра былую Каралеўскую пушчу. Таму Арэпічы можна назваць самай буйной лясной вёскай раёна.

Арэпічане надзвычай клапатлівыя да сваёй гісторыі, што адчувальна нават у тапонімах. Ніякая іншая жабінкаўская вёска не мае столькі “імянных” вуліц. Іх назвы могуць шмат расказаць. Ёсць тут, напрыклад, вуліца імя танкіста Фёдара Рацюка, які загінуў у ліпені 1944 года пры вызваленні Арэпічаў. А ў цэнтры сяла – вуліца старшага лейтэнанта Васіля Дудара. Зямляк склаў галаву пад гарачым сонцам Афгана, апошні спачын мае на мясцовых могілках. Падобныя лёсы двух афіцэраў міжволі аб’ядналіся ў назвах вуліц палескага сяла…

А вось паблізу былой школы падарожнага “сустракае” вуліца Цімафея Лася. Гэтага чалавека, якога чакаў няпросты лёс, вельмі многія называлі Настаўнікам з вялікай літары. Вяршынямі ў жыцці Цімафея Карнілавіча стала заснаванне Арэпіцкай сярэдняй школы і Брэсцкай рускай гімназіі (сёння ў ёй месціцца філфак Брэсцкага дзяржуніверсітэта). Настаўнік даў пуцёўку ў жыццё шматлікім таленавітым выпускнікам – прафесарам, акадэмікам ды проста добрым людзям. Сярод іх – былы галоўны архітэктар інстытута “Брэстбудпраект” Рыгор Рыгоравіч Будзько. Па праектах арэпіцкага дойліда забудоўваўся аграгарадок Астрамечава, цэнтральныя сядзібы вядомых гаспадарак “Мухавецкі” і “Белавежскі” Брэсцкага і Камянецкага раёнаў, узводзіўся будынак галоўнага корпуса Брэсцкага ўніверсітэта імя А.С. Пушкіна… Вось як у жыцці бывае: да ўзнікнення старога будынка ВНУ спрычыніўся Настаўнік, а новы корпус будаваўся пад наглядам Вучня. Мо з часам узнікне ў Арэпічах і вуліца імя Рыгора Будзько.

Сельскія клопаты і вясковы чат

Вуліца Цімафея Лася – цэнтр вясковага жыцця. Гэта і не дзіўна – на ёй месцяцца не толькі сяліба мясцовай гаспадаркі, якую ўзначальвае Павел Шыдловіч, але й пошта, бібліятэка ды фельчарска-акушэрскі пункт.

У ФАПе нас сустракае фельчар са Сцяпанак Ала Юзвік. Так склалася, што ў Арэпічах бракавала такога спецыяліста, і вяскоўцы звярнуліся па дапамогу да кіраўніцтва раёна. Праблема неадкладна была вырашана: цяпер двойчы на тыдзень прыём у Арэпіцкім ФАПе вядзе Ала Віктараўна, а яшчэ два дні – медык з Падлесся. Яны абслугоўваюць 183 чалавекі (у тым ліку 22 дзіцяці) не толькі з Арэпіч, але й з невялікіх Налезнікаў, Палявой Рэчыцы, Селішчаў.

Назіраючы, як уважліва і ласкава ставіцца да сваіх пацыентаў фельчар, воляй-няволяй прыгадаўся вершык: “Я прывіўкі не баюся…”. Асабліва калі яе робіць такі спецыяліст, як Ала Юзвік.

Своеасаблівым гідам па вёсцы стала стараста Таццяна Манастырская – чалавек надзвычай актыўны і неабыякавы. Таццяна Мікалаеўна моцна перажывае за ўсё, што адбываецца ў Арэпічах. Яе слухаеш і міжволі думаеш: мабыць, жанчына мае не толькі мужа і чатырох сыноў – усе Арэпічы яе вялікая сям’я. Вось і “фельчарскую” праблему аднавяскоўцы даверылі данесці да начальства менавіта ёй. А калі стараста чуе падзяку ў свой адрас, толькі адмахваецца: маўляў, гэта агульны поспех, лепш скажыце добрыя словы тым, хто вас пачуў і зрабіў як след. І такіх падзяк нямала. Напрыклад, ад Вольгі Іванаўны Комар. Жанчына прасіла стварыць для яе безбар’ерны асяродак, і ААТ “Арэпічы” аказаў дапамогу інваліду другой групы. Акрамя таго, ДРБУ-103 сёлета правяло ямачны рамонт дарогі з Гарэлак у Грабаўцы праз Арэпічы. Людзям стала зручней. Як за такое не аддзячыць?

– А яшчэ ў нас ёсць свой чат у вайберы, “Вясковыя навіны” называецца. На яго падпісаны кожны трэці жыхар, – гаворыць Таццяна Мікалаеўна. – Вы нават не ўяўляеце, як часам мы спрачаемся, калі абмяркоўваем нашы агульныя справы. У ролі старасты я толькі паўгода, але ўжо адчула, як гэта няпроста. Такая вось мая новая жыццёвая дарога, па ёй цяпер іду.

Працягваецца і наш шлях ад вёскі да вёскі. Пасля Арэпічаў, дзе здаўна абрабляюць хлебную ніву, рухаемся туды, дзе некалі людзей лячылі. Гэткім чынам праект “Вёсачка, жыві!” бярэ кірунак на Шпіталі.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Ёсць марскія глыбіні, цяжка дасягальныя, а ёсць вёсачка Глыбокае, да яе дабрацца няцяжка. Паселішча спрадвеку існавала ў глыбінях лесу. Ды і мясцовасць навокал знаходзілася ў нізіне адносна суседніх вёсак Барздзілы і Гарэлкі. Адсюль, імаверна, і атрымаў імя населены пункт.

Пункт і зараз населены, ды найлепшыя часы, на жаль, тут засталіся ў мінулым. У 1970 годзе жылі-былі на свеце 365 глыбокаўцаў. Цяпер гэта гучыць быццам казка. Бо сённяшняя быль не радуе: у Глыбокім жыхароў у дзесяць разоў паменела. Як прамовіла скрушна найстарэйшая жыхарка некалі шматлюднай вёскі Марыя Іванаўна Кухарчук: “Колісь дітэй було помного, а тэпэр по одному дітыне. Як тоды жызнь набежыть?”. Хоць тыя, хто абралі для жыцця гэты прыгожы куточак, любяць яго шчыра ўсёй душой.

У чатырох кутах

Сярод тых, хто глыбока любіць Глыбокае – Вольга і Уладзімір Мухі. Мы яшчэ не паспелі з кіраўніком спраў Крыўлянскага сельвыканкама Валянцінай Рубашэўскай і парог пераступіць у іх утульным доме, як пачулі шмат ласкавых слоў у адрас “Сельскай праўды” і “Зари”.

– Раённую і абласную газеты выпісваю 44 гады, з таго часу, як пайшла замуж, і ніколі ім не здрадзіла, бо кожнаму патрэбна ведаць, што адбываецца ў родным раёне і вобласці, – пераканана прамовіла Вольга Мікалаеўна.

Вясной 1980 года малады заатэхнік Вольга Савачка прыехала ў Глыбокае. Шлях у яе быў далёкі – з самага вялікага ў Беларусі Столінскага раёна да самага маленькага – Жабінкаўскага. А ўжо 19 ліпеня, калі ў Маскве запалаў агонь Алімпіяды-80, дзяўчыну павёў пад вянец мясцовы хлапец Валодзя Муха. Калгас “Світанак” пачаў будаваць для маладой сям’і прасторнае жытло. Пакуль дом будаваўся, стала Мух больш – выконвалі пажаданне калгаснага старшыні Віктара Замкаўца. Віктар Міхайлавіч, зацікаўлены, каб маладыя спецыялісты прырасталі каранямі да глыбокаўскай зямлі, з усмешкай сказаў:

– Старайцеся, каб у кожным куце было па дзіцяці.

Сказаў ды забыў, а вось маладыя не забыліся і чацвёра нарадзілі. А цяпер у Вольгі Мікалаеўны і Уладзіміра Іванавіча і ўнукаў чацвёра. Малодшыя Максімка, Данілка ды Савелій на шматлікія майскія выхадныя “акупавалі” дзедаву хату. Хлопчыкі для дзеда Валодзі сапраўдныя памочнікі. Старэйшы (якому толькі восем) з радасцю мотаблокам рулюе, а дзед за ўнукам прыглядвае ды крыху памагае.

І бабулі маладыя рукі патрэбныя.

– Я саджуся ў радок – і хлопчыкі побач, – гаворыць жанчына. – Ім пакуль сялянскія справы цікавыя. А як трохі ленавацца пачынаюць, кажу з хітрынкай: “Ой, бабульцы цяжка ўзнімацца. Трэба ёй мужчынская дапамога”. І бягуць мае хлопчыкі навыперадкі бабе памагаць. Мужчыны!

Клопатаў нямала ў старасты сяла

Ёсць у Вольгі Мухі і яшчэ адзін важны абавязак. З таго самага часу, як узнік інстытут стараст, яна – стараста вёскі Глыбокае. А цяпер яшчэ і суседнія Гарэлкі апякуе, дзе практычна не засталося тутэйшых, але многія хаты выкарыстоўваюцца пад лецішчы. Такія асобы, як Вольга Мікалаеўна, заўжды навідавоку. Тым больш, чым меншым становіцца населены пункт, тым часцей з’яўляюцца ў ім праблемы. Трэба паклапаціцца, напрыклад, каб не абмінала вёску, што раскінулася на некалькі кіламетраў, аўталаўка. І зазначым, адміністрацыя гандлёвага прадпрыемства, якое забяспечвае прадуктамі вяскоўцаў, прыслухоўваецца да просьбаў старасты.

Гэты год нездарма праходзіць пад зоркай юбілейнай даты вызвалення. 80 гадоў таму мірным стала неба не толькі над Глыбокім – над усёй Беларуссю. У дні вызвалення ў гэтых мясцінах ішлі жорсткія баі. Размяшчаўся медсанбат, у якім памерлі ад ран салдаты-вызваліцелі Аляксандр Гольцаў, Фёдар Гупала, Якаў Іваноў, Кузьма Кандрацьеў, Шалва Манідзэ, Аляксандр Мухін, Аляксей Паддубны, Рыгор Радзіёнаў, Аляксандр Сляпцоў, Леанід Трафімчанка, Васіль Фралоў і Рыгор Яструбінскі. Пасля вайны іх астанкі перанесены ў Жабінку, дзе яны знайшлі вечны спакой у Брацкай магіле савецкіх воінаў і партызан.

Пра падзеі ліпеня сорак чацвёртага года нагадвае таксама помнік-абеліск пры дарозе з імёнамі 38-мі глыбокаўцаў, якіх забрала вайна.

Схілілі і мы галовы на раздарожжы, а затым звярнулі налева, бо ўказальнік засведчыў: зусім недалёка ад Глыбокага месцяцца Вярхі.

Туды і павядзе нас асфальтаваная дарога ў наступны раз.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Амаль у кожным заходнім раёне Беларусі ёсць вёскі Агароднікі. Усе яны ўзніклі амаль адначасова ў ХVІ cтагоддзі, калі ў Вялікім Княстве Літоўскім праходзіла значная аграрная рэформа. Паводле яе з каралеўскіх сёл (такіх, як Вежкі) высялялі служылых сялян-агароднікаў. Таму і паселішчы, утвораныя імі, набывалі адпаведнае імя. З тых часоў у нас і пайшло: жывуць побач дзве вёскі, а лёс маюць адзіны. Калі трапіш сюды, можаш і заблытацца, бо Агародніцкі ФАП, напрыклад, трэба шукаць у… Вежках, а Вежкаўскую царкву – у Агародніках. Аднак такі расклад здзіўляе толькі таго, хто не ведае гісторыі гэтых населеных пунктаў. У 2023-м Вежкі адсвяткавалі свае 510-годдзе, а вёска-суседка – роўна на паўвека маладзейшая. Стагоддзямі яны канкурыравалі за права ўладарыць над наваколлямі. Шалі схіляліся то ў адзін, то ў другі бок.

У малочнай ракі – высокія берагі

Пры Кацярыне Вялікай цэнтр Вежкаўскай воласці перамясціўся ў Агароднікі. Вежкі вярнулі сабе права кіраваць ваколіцамі толькі ў ХХ стагоддзі з утварэннем калгаса імя Чапаева. У наш час гаспадарку перайменавалі ў адкрытае акцыянернае таварыства “Вазнясенскі”. Яго адміністрацыйны будынак знаходзіцца ў Вежках, а блізкі Узнясенскі храм тутэйшыя да гэтага часу завуць Вежкаўскім, хоць знаходзіцца ён у Агародніках…

Такая вось сіла гістарычнай звычкі! Аднак і сённяшні бурлівы век дае жыццё новым традыцыям, звязаным з любоўю людзей да роднай зямлі і якаснай працай на ёй.

Дырэктар ААТ “Вазнясенскі” Надзея Кандрацюк упадабала выслоўе “малако на языку ў каровы”, што азначае: колькасць малака залежыць ад якасці кармоў.

– Вёска – гэта жыццё, – пераканана Надзея Рыгораўна, – і сёння малочна-таварныя фермы – аснова асноў. Нездарма за мінулы год мы мелі агульную выручку ў 16 мільёнаў рублёў, з іх палова атрымана ад вытворчасці малака. Таму стварэнню кармавой базы для жывёлагадоўлі – наш асаблівы клопат.

У гаспадарцы ёсць і яшчэ адзін надзвычай важны клопат – прыцягнуць да сябе маладых спецыялістаў, стварыць ім належныя ўмовы працы і побыту, каб прывіць жаданне душой прырасці да гэтай зямлі. Восем маладых спецыялістаў, якія прыйшлі ў “Вазнясенскі”, атрымалі выдатнае жыллё і магчымасць рэалізаваць сябе ў справе.

Ёсць маладыя і на ферме “Аграроднікі”, дзе сапраўдны малочны рай. Загадчыца МТФ Марына Міхайлоўская нарадзілася ў пасёлку Белавежскі Камянецкага раёна, але знайшла сябе ў “Вазнясенскім”.

– За тое дзесяцігоддзе, што працую ў гаспадарцы, мясцовасць змянілася непазнавальна, – дзеліцца Марына Валер’еўна. – Нельга нават параўнасць, што было і як сталася. На маіх вачах абнавіліся магазін, пошта і кантора гаспадаркі, у Вежкі і Агароднікі прыйшоў прыродны газ, будуюцца дамы для спецыялістаў. Пагалоўе на нашай ферме – 1500 рагуляў, прымяняем замкнуты цыкл – ад нараджэння цялятак да дарослых кароў. Пад маім кіраўніцтвам працуюць 27 чалавек – усе выдатныя жывёлаводы!

Яны працягваюць добрыя традыцыі, закладзеныя папярэднікамі, такімі, як Ніна Шэвель. Ніна Іванаўна, равесніца Брэсцкай вобласці, шмат гадоў і сіл аддала роднай гаспадарцы. Яе дом – побач з царквой. Жанчына згадвае, як 8 лістапада 1987 года гожы каменным храм асвячаў мітрапаліт Мінскі і Слуцкі Філарэт. Пра тое гавораць таксама настаяцель айцец Уладзімір Кандрашчук і царкоўны стараста Аляксей Майсюк. У Агародніках і Вежках вера ў Бога жыве здаўна. Пра тое не аднойчы пісаў лаўрэат прэміі “За духоўнае адраджэнне”, акадэмік Іван Аляксеевіч Чарота, ахрышчаны восенню 1952 года ў Вежкаўскай царкве, размешчанай у Агародніках.

Вас палечыць добры фельчар

Лідзію Дзенісовіч давялося крыху пачакаць: вясковы фельчар тэрмінова выехала да пацыента, які чакаў яе дапамогі. Лідзія Паўлаўна, чалавек надзвычай ветлівы, працуе ў Агародніцкім ФАПе, размешчаным у Вежках, з 1 красавіка (і гэта не жарт!) 1988 года. Абслугоўвае больш за 400 чалавек з васьмі суседніх вёсках.

– Я нарадзілася ў Іванаўскім раёне, а сюды прыйшла адразу пасля заканчэння Брэсцкага медвучылішча. З тае пары – тут і больш нідзе! – гаворыць з усмешкай вясковы Айбаліт. – Памятаю, як пры размеркаванні ў мяне спыталіся: “Куды хочаш: у Старое Сяло ці Агароднікі?”. Як пачула пра Агароднікі, адразу падумала: “Паеду ў Агароднікі – назва прыемная, блізкая да зямлі”.

Нашу размову раптам перарваў званок старшыні Крыўлянскага сельвыканкама Святланы Пяшко, якая пацікавілася аб праблемах, што ўзнімаюць перад карэспандэнтам мясцовыя жыхары. Пытанне было і тычылася яно рамонту цэнтральнай вуліцы.

– Ёсць у людзей жаданне, каб “падлячылі” дарогу.

Святлана Філіпаўна запэўніла, што аб гэтай праблеме ведае і “лекі” будзе шукаць разам з іншымі зацікаўленымі службамі.

А мы выйшлі за парог фельчарска-акушэрскага пункта, каб прадоўжыць шлях па самым маленькім у Беларусі раёне.

Праект “Вёсачка, жыві!” “заглыбляецца” на поўнач Жабінкаўшчыны: у наступны раз едзем у сяло Глыбокае.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Якаўчыцы сталі Вялікімі адносна нядаўна. Раней з абодвух бакоў ад чыгункі існавалі паселішчы з аднолькавай назвай, пакуль 14 красавіка 1971 года вёска, якая была ў складзе калгаса “Прамень”, не стала Вялікімі Якаўчыцамі, а тая, што ўваходзіла ў склад калгаса імя Чапаева, атрымала афіцыйны назоў – Малыя Якаўчыцы. Яны і цяпер знаходзяцца ў розных сельсаветах. А вось стагоддзі таму абедзве вёскі былі на адной зямлі, і гэтая зямля належала знакамітай каралеве Боне Сфорца д’Арагон. 13 красавіка 1534 года каралеўскі пісарчук ўпершыню згадаў Якаўчыцы (або Якоўчычы) у сваёй грамаце. Гэткім чынам, днямі якаўчуры (як спрадвеку завуць мясцовых жыхароў) адзначылі 490-я ўгодкі вёскі і аграгарадка. Святкаваць яны любяць і ўмеюць, як тое паказалі раённыя “Дажынкі–2019”, што ладзіліся ў Якаўчыцах. Шыкоўным падарункам тады стаў прыродны газ, які прыйшоў у дамы якаўчуроў.

Найстарэйшае прозвішча

За такі доўгі час, вядома, урадлівая якаўчыцкая зямля не толькі радавала сваімі ўраджаямі, але й нараджала выдатных людзей. Адсюль паходзяць Міхаіл Шаўчук – савецкі разведчык, блізкі паплечнік легендарнага Мікалая Кузняцова, і Мікалай Мальчук, што працаваў у Цэнтры ўпраўлення касмічнымі палётамі. Аднак сённяшні расказ – пра зямное жыццё.

Сяргея Свіціча застаў на мехдвары. Ён рамантаваў грузавік. Мірная ў яго праца. Хоць Сяргей Уладзіміравіч мае і ваенны вопыт: у 1980-я гады ён служыў у Афганістане, скуль вярнуўся з медалём “За баявыя заслугі”, які перад строем уручаў кампалка, будучы генерал Леў Рохлін. Для Сяргея Свіціча гэта была самая далёкая і агнявая вандроўка ў жыцці. Увесь астатні час прысвечаны родным Вялікім Якаўчыцам. Неяк непрыкметна размова ад рамонтных работ перацякла ў… далёкае мінулае. Гэта і не дзіўна: Сяргей Уладзіміравіч – носьбіт самага старажытнага прозвішча ў Якаўчыцах (Свіцічы тут жывуць не менш за 460 гадоў!).

– Не так даўно, – з гонарам гаворыць суразмоўца, – у метрыках Вежкаўскай царквы адшукаў імя прапрадзеда. Ён быў Стэфан і меў сына Ігната. Той Ігнат нарадзіў Сідара (майго дзеда), які быў адзіным на ўсю акругу кавалём.

І з такой радасцю Сяргей Свіціч паведаміў пра сваю радаводную знаходку, што міжволі прыгадаліся прымаўка “кроў – не вадзіца” і радкі з верша Міхася Рудкоўскага: “Мой дзед быў сельскім кавалём, кавальскай справы каралём”. Вось адкуль працавітыя рукі ў Сяргея Свіціча, нашчадка кавальска-“каралеўскага” роду! І яго дынастыя мае працяг у сыне Аляксеі і ўнуку Мікіце. Наймалодшы Свіціч 1 верасня збіраецца першы раз у першы клас. Мо і нам пара ў школу?

Ёсць і школа, ёсць і клуб

Нават старадаўняе паселішча жывое, калі яно маладое. У аграгарадку працуюць школа, дзіцячы сад і сельскі клуб – прыцягальныя месцы для хлопчыкаў і дзяўчынак. Спачатку, вядома, найпершая прыступка (а гэта значыцца, садзік), дзе гадуюць не толькі якаўчыцкіх дзетак, але і маленькіх жыхароў з Мацеевічаў, Вялікіх Сяхновічаў, Пруска і Залуззя. Загадчыца ўстановы Наталля Сізоненка, якая ўжо чвэрць стагоддзя працуе ў Вялікіх Якаўчыцах, задаволена вопытнымі выхавальніцамі Святланай Андраюк і Зінаідай Сацук, а яшчэ – умовамі, што стварыла дзяржава для дзяцей.

Якаўчыцкую школу, якая хутка стане школай міру, наведваюць 67 вучняў, з іх сямёра 10-класнікаў абралі для сябе аграрны профіль, вывучаюць на павышаным узроўні біялогію і грамадазнаўства. З асаблівай павагай у школе прыгадваюць вядомых землякоў, найперш чатырох кандыдатаў навук: матэматыка Васіля Дземенчука, хіміка Зінаіду Краўчук, філалога Ірыну Поўх і гісторыка Уладзіміра Мальчука.

А вось калі адзвініць званок з урокаў, вучням рады ў клубе, дзе іх гасцінна сустракаюць загадчыца Святлана Празапас і бібліятэкар Ніна Паўловіч. Святлана Рыгораўна шчыра прызнаецца:

– Тут працаваць – адна асалода, люблю людзей, асабліва дзяцей, – і паказвае, якія прыгожыя рэчы стварае разам з хлопчыкамі і дзяўчынкамі ў гуртку “Вясёлка”.

Працавітым рукам ёсць прымяненне не толькі ў клубе. Нядаўна разам са старшынёй Жабінкаўскага сельвыканкама Аляксандрам Апекуновым, дырэктарам мясцовай школы Валерыем Галавейкам і дзецьмі добраўпарадкавалі помнік землякам, загінулым у вайну, а таксама дзіцячую пляцоўку, што ўзнікла намаганнямі ААТ “Жабінкаўскі”.

– Кіраўнік гаспадаркі Міхаіл Вячорка заўсёды ідзе нам насустрач, – гавораць культработнікі. – Кожны раз, як бывае ў Якаўчыцах, стараецца выслухаць нашы просьбы і, калі магчыма, дапамагчы.

На пытанне, а ў чым яшчэ жыхары чакаюць дапамогу ад уладаў, Святлана Празапас крыху задумалася, а затым прамовіла:

– Ведаеце, побач з аграгарадком – вёска Пруск. Адлегласць паміж імі каля кіламетра, а дарога дасюль гравійная… Было б вельмі добра, каб яна апранулася ў асфальт.

Паблізу ад клуба – магазін “Родны кут”. У гандляркі Святланы Дзеніскавец пацікавіліся, ці ёсць нараканні ад вяскоўцаў на працу гандлёвай кропкі, і жанчына адказала:

– Лепш пра тое ў людзей спытайцеся, а то ж, ведаеце, кожны пра сябе любімага столькі добрага раскажа…

Спыталіся, і ў адказ пачулі самыя станоўчыя водгукі. Гэта яшчэ больш узняло настрой. З такімі добрымі эмоцыямі рухаемся далей. Куды? Вясна – час завітаць у сад-агарод, а таму едзем у Агароднікі, дзе спрадвеку жывуць выдатныя агароднікі…

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Самы кароткі шлях ад горада да аграгарадка – па чыгунцы. Не паспееш сесці ў цягнік на станцыі Жабінка, як ужо чуецца аб’ява: “Прыпыначны пункт Мацеевічы”. Пяць мінут – і мы ўжо тут! Так, у райцэнтры моцны чыгуначны вузел, а ў сяле толькі чыгуначная кропка, на якой спыняюцца выключна электрычкі ды дызелі. Аднак у гістарычным плане аграгарадок дасць фору гораду (Мацеевічы на пару стагоддзяў старэйшыя за Жабінку). За такі працяглы час у мясцовай царкве было ахрышчана нямала выдатных асоб. Мо самыя знакамітыя – два Іваны. Заслужаны сувязіст Беларускай ССР Іван Міхайлавіч Грыцук у 1980–1994 гадах з’яўляўся міністрам сувязі і інфарматыкі Беларусі, а Ганаровы энергетык СССРІван Уладзіміравіч Баярчук паміж 1992-м і 2001 гадамі быў дырэктарам Бярозаўскай ГРЭС імя 50-годдзя БССР.

Сёння пазнаёмімся з іх землякамі, на чыіх вачах абнаўляецца старажытнае паселішча.

Молада і зелена

Пра тое, якое правільнае імя ў населенага пункта, спрачаліся доўга. Ад самых сваіх пачаткаў вёска была Маціевічамі, у XІХ – XX стагоддзях ужываліся назвы Маціевічы і Мацеевічы, а сёння афіцыйна прынята апошняя. Хіба толькі мясцовая вучэльня захавала ранейшае гістарычнае напісанне: ДУА “Маціевіцкая базавая школа”. Дарэчы, яе вучні колькі гадоў назад нават пісалі навукова-даследчую работу, прысвечаную метамарфозам, што здараліся за доўгія часы з назвай роднага паселішча.

Школу не могуць абмінуць не толькі навучэнцы і іх настаўнікі, але і госці здалёк. Па-першае, тут – вучэльня ў вучэльні: пяць гадоў таму ў Мацеевічах узнікла своеасаблівая “Зялёная школа”, па-другое, мясцовыя педагогі і школьнікі маюць даўнія трывалыя сяброўскія зносіны з абласным цэнтрам турызму і краязнаўства дзяцей і моладзі.

– А з гэтага красавіка рэспубліканскі цэнтр экалогіі і краязнаўства дае старт “Кліматычнай шкатулцы” – апрабацыі камплекту навучальных матэрыялаў па змене клімату. У праекце будзе задзейнічана ўсяго 27 устаноў адукацыі краіны. На Брэстчыне права далучыцца да яго атрымалі толькі дзве школы: Драгічынская СШ №2 і наша базавая, – з гонарам гавораць маціевіцкія педагогі.

Нават здаля адчувальна навізна

Калі рухацца ад чыгункі, адразу кідаюцца ў вочы стройныя шэрагі новых дамоў з чырвонымі і зялёнымі дахамі. Стараста Галіна Вайтовіч нават жартаўліва называе іх “нашым мікрараёнам”. Чаму б і не? Ёсць жа ў горадзе мікрараёны, могуць існаваць і ў аграгарадку.

Галіна Віктараўна – медык з вялікім стажам, працуе нават пасля выхаду на пенсію ў Брэсцкай бальніцы хуткай медыцынскай дапамогі. А для мясцовых яна перш-наперш – стараста, да якой звяртаюцца з надзённымі праблемамі.

– Раней іх было шмат, асабліва гадоў пятнаццаць таму, як толькі стала старастай, – дзеліцца Галіна Вайтовіч. – Надзвычай істотнае пытанне вырашылася 10 год назад, калі ў мацеевіцкія дамы прыйшоў прыродны газ, а тры гады таму і вада стала добрай, як пабудавалі жалезаачышчальную станцыю. Хочацца, каб у будучым у Мацеевічах яшчэ з’явілася агульная каналізацыя, як у Крыўлянах ці Хмелеве, а таксама часцей рамантавалася дарожнае пакрыццё вясковых вуліц… Што яшчэ прыгадаць? У нас адкрыўся даўно, але перажыў значнае абнаўленне магазін “Родны кут”. Работнікі там прафесійныя, дый забеспячэнне харчовымі і прамысловымі таварамі належнае. Ёсць у нас і ФАП з аптэкай, дзе працуе малады фельчар Ангеліна Кічкайла, якая добрасумленна адносіцца да сваіх спраў, заўжды ветлівая з пацыентамі.

Кожнаму пакаленню – увага

Заўжды маюць у “асартыменце” добрыя словы, а таксама гожыя ўсмешкі не толькі гандляры ды медыкі. Ёсць яны ў наяўнасці і ў начальніка аддзялення сувязі “Мацеевічы” Анастасіі Ефлаковай, і ў бібліятэкаркі Ганны Асокінай. Ганна Мікалаеўна лічыць, што парог яе чытальні найперш пераступаюць людзі, улюбёныя ў культуру і прыгожае слова, а такіх набіраецца больш за 260 чалавек, найбольш пенсіянеры і дзеці. Людзі паважанага ўзросту не толькі шануюць кнігу, але і любяць пагутарыць. Ім зносіны – як лекі для душы.

Напрыканцы сакавіка бібліятэкар разам з загадчыцай Якаўчыцкага клуба наведала вельмі шаноўных вяскоўцаў – Мікалая Іванавіча Антанюка, якому споўнілася 92 гады, і Ганну Іванаўну Шыманка, што адзначыла 90-гадовы юбілей. Некалі пра іншую жыхарку Жабінкаўскага раёна я пісаў нарыс “Дажыві да дзевяноста і скажы, што гэта проста”. Пагэтаму не мог абмінуць хату бабулі Ганны. За яе плячыма – доўгая праца ў калгасе, а наперадзе – спадзяванне, што ў дзяцей, унукаў і трох праўнукаў жыццё будзе больш шчаслівым, чым дасталося ёй, народжанай напярэдадні вайны. У дзень, калі жанчына размяняла дзясяты дзясятак, да яе ў госці завіталі блізкія людзі з Жабінкі, Новых Двораў, далёкага пружанскага Дабучына.

А нам час прыйшоў развітвацца з аграгарадком, каб зноў патрапіць у… аграгарадок. Можна зноў за пяць хвілін даехаць чыгункаю да прыпынку Якаўчыцы. Можна і пешшу прайсціся пару кіламетраў да Вялікіх Якаўчыцаў.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Гэта па-сапраўднаму ўнікальная вёска. Далёка не кожны, нават вялікі населены пункт, можа, як Залуззе, пахваліцца такім сузор’ем сваіх нараджэнцаў. Адсюль паходзяць ажно тры (!) кіраўнікі Брэста: у XVII стагоддзі ў паселішчы нарадзіліся берасцейскія кашталяны Мельхіёр і Дамінік Савіцкія, а паміж 2004 і 2014 гадамі кіраўніком Брэсцкага гарвыканкама з’яўляўся Ганаровы грамадзянін горада Брэста залуззевец Аляксандр Палышанкоў. У вёсцы, размешчанай уздоўж Мухаўца, таксама прыйшлі на свет Герой Сацыялістычнай Працы Фёдар Валасюк; Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі БССР Канстанцін Буснюк; былы партызан-чарнаковец, доктар ваенных навук Юльян Гогаль; Заслужаны работнік жыллёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь Мікалай Кандрацюк.

А яшчэ Залуззе спрадвеку было калыскай талентаў, краем майстравых людзей. З імі пазнаёмімся бліжэй.

Дом, дзе жыве творчасць

Чалавек творчы прыйшоў у гэтыя мясціны значна раней, чым вёска трапіла на старонкі летапісаў. У Брэсцкім абласным краязнаўчым музеі дэманструецца так званая “Залуззеўская баба” –паганскі ідал, “апрануты” старадаўнім майстрам-каменацёсам у хустку. Пазней хрысціяне выбілі на ім крыж.

Цяпер гожыя вышыўкі ды карункі можа пабачыць кожны, хто зазірне ў Залуззеўскі Дом народнай творчасці. Яго гаспадыня таксама надзвычай таленавітая: Святлана Ляшук – рамеснік, і многае падуладна яе таленавітым рукам. А яшчэ яна цудоўны арганізатар, здольны натхняць іншых шчыра любіць усё народнае, а значыцца, і спрадвеку роднае.

Залуззе – мо самая працяглая жабінкаўская вёска. І гэта невыпадкова: у 1970 годзе яна аб’ядналася з дзвюма суседнімі. Але і зараз мясцовыя адрозніваюць уласна Залуззе, якое цягнецца да мосціка, і Савіцк з Багуславічамі – самыя старыя часткі гістарычнага сяла. Дом, дзе бруяе творчасць, – у былым Савіцку. Побач жывуць народныя майстрыхі Ніна Яшчук ды Таццяна Суцько, да якіх завіталі ў госці. Таццяна Кірылаўна – равесніца вайны, Ніна Аляксандраўна – аднагодак Перамогі. У іх лёсах увогуле шмат агульнага: і месца нараджэння, і няпростае жыццё, і захапленне вышыўкай, атрыманае ў спадчыну ад матуль, і прыгожыя народныя песні.

Калісь у Залуззі існаваў цудоўны фальклорны калектыў “Багуслаўка”. Сапраўднай яго душой быў настаўнік, ветэран вайны і мясцовы паэт Васіль Давідчык. Для “Багуслаўкі” Васіль Гаўрылавіч складаў сцэнкі, вершы, песні.

– О! Мы ж паўсюль спявалі, – прыгадвае былое Ніна Яшчук, – і ў Жабінцы бывалі, і ў Брэсцкім драмтэатры, і ў музеі, і ў санаторыі “Буг” для адпачываючых канцэрты давалі, і на “Дажынках” абрады рабілі ў полі і на сцэне. Было нас 16 чалавек, а цяпер ужо нікога, акрамя нас, не засталося… Пытаецеся, у чым я майстар? – і, пераходзячы на тутэйшую гаворку, гарэзліва заканчвае, пастукваючы кіёчкам аб падлогу: – Я усэ могу робыты, нават с клюшкою ходыты!

Таццяна Суцько сустрэла нас на парозе са сваім сябрам – коцікам Рыжыкам. Жанчына дасюль не абмінае клуб, дзе вучыць дзяцей прасці, каб не забывалі тыя, як цягнецца льняны кужалёк – повязь паміж пакаленнямі. І тая повязь сапраўды ёсць: Святлана Ляшук паказвае фотаздымкі, дзе занатаваны нядаўнія святы, на якія Дом творчасці бывае багаты.

Мужчынскія справы

Аднак не думайце, што толькі жанчыны ў Залуззі такія спраўныя. Моцная палова чалавецтва таксама сваімі талентамі радуе.

Шырока вядомы далёка за межамі Жабінкаўшчыны майстар па дрэве Павел Шадрын. Гадоў 15 таму ён прыехаў з Мурманска на сталае жыццё ў Беларусь, дзе некалі служыў у войску. Знайшоў тут сваю палавінку – жонку-майстрыху Надзею – і другую радзіму, да якой прыкіпеў душой. Сялібу Шадрыны набылі на ўскрайку Залуззя і назвалі “Лясной гаванню”. Павел Мікалаевіч стварыў сапраўдны асяродак хараства, дзе спалучаюцца беларускія матывы, насычаныя фантазіяй творчага чалавека і жывой палескай прыроды.

Калі Шадрыны прыбылі ў Залуззе здалёк і працуюць з дрэвам даўно, дык Аляксей Русіла – з суседніх Панцюх і справу сваю толькі пачынае. Малады гаспадар усяго некалькі месяцаў таму адкрыў таварыства з абмежаванай адказнасцю “Алесіа”, аднак ужо мае досыць індывідуальных заказаў на выраб корпуснай мэблі.

Асаблівым аўтарытэтам карыстаецца вясковы стараста Аляксандр Казак. Яго меркаванні маюць вагу. Залуззе абслугоўваюць аўталаўкі ад міжрайбазы і “Еўраопта”. Была ад іх прапанова скараціць адзін прыпынак у вёсцы, ды Аляксандр Іванавіч запярэчыў: “Нельга так рабіць. Залуззе – вёска працяглая, старым людзям будзе нязручна”. Кіраўніцтва гандлёвых арганізацый прыслухалася да слоў старасты, пакінула ўсё па-ранейшаму.

Каля аднаго з прыпынкаў – магазін “Камбікармы” ад “БЕЛКОРМА”, у якім гандлюе Надзея Данілюк. Па тавары камбікомавага завода сюды прыязджаюць нават з Кобрына, Пінска, Століна. А як спатрэбіцца, Надзея Васільеўна развозіць (ёсць такая паслуга) камбікармы ды заатавары ў далёкія вёскі раёна.

А нам рухацца далей – недалёка: у аграгарадок Мацеевічы.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

На 44-м кіламетры, калі рухацца па “беларускім экватары” з Брэста ў напрамку беларускай сталіцы, месціцца вёска Хадасы. За смугою часу ўжо і не дазнаешся, чым быў знакаміты той Хадос ці Хвядос, які даў імя паселішчу. А даўніны тут навокал шмат: і старадаўні “курган векавечны”, і магіла ахвяр фашызму, схаваная пад шатамі высачэзных смаляністых соснаў. Тут былі жорстка закатаваны восенню 1942 года ахвяры яўрэйскага гета, што брукавалі дарогу да Кобрына. А калі яны скончылі сваю справу, сотні працаўнікоў паклалі ў магілы аўтаматныя і кулямётныя чэргі…

Памяць пра тое захоўваецца дасюль, бо без яе нельга крочыць у заўтрашні дзень.

І ўсё ж нездарма побач хуткасная шаша – старадаўняя вёска імкнецца ісці ў нагу з часам, забытай, закінутай яе ніяк не назавеш, асабліва калі зазірнеш да дбайных гаспадароў, што жывуць на вуліцы Паўночнай, або пабачыш, як забудоўваецца вуліца Хутарская. Адразу скажам: тут ёсць перспектывы для жыцця. На заклік “Вёсачка, жыві!” Хадасы адказваюць станоўча.

Цеплыня на Паўночнай вуліцы

Мо на Поўначы і сцюдзёна, а вось у доме № 15 на вуліцы Паўночнай пануе цеплыня. Яна адчувальная адразу, як пераступіш парог: печка напалена, паўсюль прыгажосць, створаная рукамі гаспадыні, і безліч кветак у кожным пакоі.

Прыселі ля грубкі з гаспадаром, каб сагрэцца і паразмаўляць. Мікалай Аляксеевіч Пукіта – чалавек неардынарны, нарадзіўся за чатыры месяцы да заканчэння вайны ў Нямеччыне, дзе бацькі апынуліся не па ўласнай волі.

Малалетні вязень фашызму Мікалай Пукіта хутка 80 гадоў як крочыць па жыцці. На той дарозе яшчэ не стаміліся ногі – ёсць пакуль сілы, каб трымаць гаспадарку і ўласнымі рукамі ды з дапамогай добрых людзей ладзіць гожую сялібу. Зусім нездарма яго падворак амаль тры гады таму прызнаны ў ліку лепшых у сельсавеце.

– Вы да нас лепш у ліпені прыязджайце, – запрашае гаспадыня Таццяна Курыга. – Вось калі хараство дык хараство! Да нас многія ездзяць улетку, каб сфатаграфавацца ля альтанкі, горкі ці стаўка са штучнымі лебядзямі. А кветак тады колькі на падворку! І водар стаіць такі, што прыцягвае і чалавека, і пчолку. Так-так, краскі не проста дываном сцеляцца – горкай узнімаюцца. Зірнеш – вока радуецца, душа міжволі адпачывае, кожны здаравее.

Сказана тое не для прыгожага слоўца, а з веданнем справы. Таццяна Рыгораўна трыццаць год адпрацавала сястрой-гаспадыняй у блізкім санаторыі “Буг”. І вось гадоў пяць таму адкрыла ў сабе новы талент – вышыванне бісерам. Першую сваю работу стварыла для Свята-Уладзімірскага храма, і быў гэта абраз святой Таццяны, якую Таццяна Курыга лічыць сваёй нябеснай заступніцай. З таго часу і пачала напаўняцца хата цудоўнымі яркімі карцінамі і святымі абразамі, асвечанымі ў храме.

Кветкі на падворку радуюць вока з ранняй вясны да позняй восені. У верасні яны яшчэ будуць квітнець і ўсміхацца. Для тых усмешак, чалавечых і кветкавых, будзе добрая нагода – споўніцца сорак гадоў, як ідуць поруч па жыцці Мікалай Аляксеевіч і Таццяна Рыгораўна – выдатныя гаспадары на хадасоўскай вуліцы Паўночнай.

Вуліца Хутарская, як гарадская

Подых сучаснага дня, мабыць, найбольш адчувальны на вуліцы Хутарской. Туды накіраваліся разам са старастам вёскі Хадасы Віктарам Барташуком. Пры пасадзе Віктар Антонавіч ужо гадоў дзесяць, наваколлі яму знаёмыя з дзяцінства, і людзі яго ведаюць выдатна. Ён, як і Мікалай Пукіта, шмат гадоў прысвяціў адкрытаму акцыянернаму таварыству “Рагазнянскі”.

– Працаваў брыгадзірам у паляводстве, – тлумачыць стараста, – гэтыя мясціны ведаю як свае пяць пальцаў. Без мяне, думаю, вы б заблукалі. Калісь ва ўсіх Хадасах было чатырнаццаць дамоў, а хутароў навокал – тры дзясяткі. Памятаю, на гэтым месцы стаяла адна хаціна, узведзеная яшчэ ў даваенную пару. Вядома, і вуліцы ніякай не было. А цяпер зірніце: Хутарская! Забудоўваецца яна хутка, на ўчастках узнікаюць будынкі, якія і хатамі назваць цяжка – сапраўдныя катэджы, як у горадзе.

Так, далучаюцца пакрысе хадасоўскія вуліцы і людзі да сучаснага жыцця, і гэта выклікае прыемнае задавальненне.

А нас, між тым, зноў чакае дарога – на гэты раз і машыны не спатрэбіцца. Дастаткова пехатою прайсціся праз санаторый “Буг” і гідравузел “Залуззе” – у аднайменную вёску Залуззе, дзе, паверце, таксама будзе цікава.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

У вёсцы, першую памятку пра якую знаходзім у хроніках 11 сакавіка 1582 года, бераглі ўсё роднае і спрадвеку народнае. У 1930-я гады ў Рагозне жыла і працавала вядомая скульптарка Бальбіна Відацкая. А яшчэ шмат вырабаў мясцовых майстрых упрыгожваюць раённы гісторыка-краязнаўчы музей. На адным даматканым ручніку – выява царквы, мабыць, у памяць пра родны храм, што знік у агні. Там служыў айцец Мікалай Міхалоўскі (1901–1943).

У Жабінцы ёсць вуліца, што вядзе да Пакроўскага храма. Яна носіць імя мужнага святара і шчырага патрыёта, забітага ў вайну за сувязь з партызанамі. А ў Рагозне, дзе служыў да сваёй пакутніцкай смерці айцец Мікалай, 8 лістапада 2007 года быў асвечаны ўладыкам Іаанам храм у імя вялікамучаніка Дзімітрыя Салунскага. Пры ўваходзе ў будынак – напамін пра двух пакутнікаў: святога Дзімітрыя, забітага рымскімі воінамі ў 306 годзе ад Раства Хрыстова, і рагазнянска настаяцеля, закатаванага нямецкімі салдатамі праз 16 стагоддзяў.

І храм, і людзі ў агні

У людской памяці айцец Мікалай і сёння застаецца чалавекам сумленным і высакародным. Старажылы згадваюць, што бацюшка шмат рабіў, каб рагазнянцы далучаліся да духоўных каштоўнасцяў і галоўных хрысціянскіх запаветаў.

З першых дзён Вялікай Айчыннай вайны святар адкрыта заклікаў вернікаў маліцца пра перамогу дабра над злом. Ён ведаў пра здзекі гітлераўцаў з мірных людзей. Нават ягоны Свята-Крыжаўзвіжанскі храм акупанты ператварылі ў салдацкую казарму, чым апаганілі царкоўныя святыні. Міхалоўскі вырашыў дапамагаць народным мсціўцам. Рызыкуючы жыццём, бацюшка перадаваў у атрад імя Чарнака прадукты, медыкаменты, нават зброю.

Неўзабаве над яго галавой пачалі згушчацца хмары. Аднойчы, калі мужны святар у чарговы раз вёз “гасцінцы” партызанам, яго вазок спынілі немцы, старанна абшукалі і знайшлі схаваныя гранаты. На допытах айца Мікалая катавалі да паўсмерці, а потым яшчэ жывога пакутніка кінулі ў яміну.

На календары было 27 верасня 1943 года – дзень Узвіжання Жыватворнага Крыжа Гасподняга – прастольнае свята Крыжаўзвіжанскай царквы ў Рагозне. У такі дзень настаяцель павінен быў служыць у храме…

Неўзабаве знік у агні і храм, што асірацеў без святара. Удава айца Мікалая прасіла дазволу, каб перапахаваць скатаванае цела мужа, але ў адказ пачула рэзкае: “Найн!” Толькі пасля вайны сваякі перавезлі астанкі на могілкі каля Чаравачыцкай царквы. На помніку пад партрэтам святара-патрыёта пазначаны гады жыцця і лаканічны надпіс: “Замучаны немцамі”.

…А каляндар яшчэ не паспеў перагарнуць апошні лісток трагічнага 1943 года, як зноў у Рагозна завітала бяда.

Каля апоўначы 21 снежня ў вёску ўехалі дзве машыны з карнікамі. Пачалася экзекуцыя. Салдаты ў нямецкай форме метадычна палілі хаты рагазнянцаў, якіх вінавацілі ў дапамозе партызанам. Як прыгадваў жыхар вёскі Уладзімір Верамяюк, гітлераўцы хутка разбегліся па вёсцы і пачалі пускаць пад стрэхі ракеты. Пераляканыя сялянкі спрабавалі выносіць свае пажыткі, ды хутка кінулі дарэмную справу, бо на кон было пастаўлена большае – жыццё.

У тую гарачую зімнюю ноч жыцця пазбавіліся ад рук злачынцаў Таццяна Чарнейка, Ганна Верамяюк, Вольга Верамяюк, Ганна Клімук, Яўфімія Сац, Дар’я Сац і Фёкла Ніжнік.

Хаваючы сляды злачынстваў, нацысты не дазволілі адразу несці на могілкі целы забітых. Гэта вяскоўцы зрабілі пазней патаемна.

Згадкі пра гібель аднавяскоўцаў і ахвярны подзвіг рагазнянскага настаяцеля дасюль жывуць сярод людзей. Нездарма ў 2013 годзе на адроджаным Рагазнянскім храме ўсталявана мемарыяльная дошка ў гонар мужнага святара, а праз чатыры гады ў Жабінцы ўзнікла і вуліца, што носіць яго ахвярнае імя.

Спадчына, якой прысвечана жыццё

Пра тое, як жыло ранейшае сяло, яшчэ памятаюць найстарэйшыя рагазнянкі Надзея Захараўна Кавальчук, Ксенія Мікалаеўна Хмарук і Марыя Феадосьеўна Дзенісюк. Жанчыны размянялі дзясяты дзясятак і дасюль з’яўляюцца носьбітамі жывой памяці.

А вакол чаго яшчэ на вёсцы жыццё гуртавалася? Вядома, вакол чытальні і клуба. Калісь тут быў сапраўдны багаты асяродак народных традыцый, і падтрымлівала яго, збіраючы па крупінках спадчыну, тагачасная загадчыца клуба-бібліятэкі, колішняя вясковая стараста і дэпутат Ленінскага сельсавета Лідзія Пугач. Лідзія Феадосьеўна першая, хто сустрэлася нам на вясковай вуліцы і запрасіла ў хату, каб распавесці пра сябе і свой род, паказаць безліч узнагарод, атрыманых за працоўнае жыццё.

– У Малых Сяхновічах зараз існуе раённы музей, – успамінае Лідзія Феадосьеўна. – Дык вось, калі ён ствараўся, з Рагазнянскага клуба-бібліятэкі было перададзена шмат народных рэчаў. Зробленыя нашымі дамавітымі матулямі і бабулямі, яны і зараз упрыгожваюць этнаграфічную залу музея. Мабыць, кожны, хто зблізу ці здалёк да нас едзе, дзівуецца, наколькі ж таленавітымі былі нашыя продкі.

Лідзія Пугач цікавіцца і гісторыяй сваёй сям’і. Яна нават склала ўласны радавод, дзе самае пачэснае месца займае тата – Феадосій Андрэевіч Гайчук, які прайшоў праз дзве вайны (грамадзянскую і Вялікую Айчынную), і нават расказваў, што бачыў на ўласныя вочы легендарнага начдыва Васіля Чапаева. І вось такое яшчэ супадзенне: тая памятная сустрэча, пра якую існуе сямейнае паданне, адбылася пад Уфой. А цяпер, праз сто гадоў, унукі Лідзіі Феадосьеўны жывуць у сталіцы Башкартастана.

У размове прыгадалі і лёс рагазнянца Валерыя Мігеля – ён адзін з чатырох жыхароў Жабінкаўскага раёна, што склаў галаву на Афганскай вайне. Цяпер яго пахаванне зберагаецца на мясцовых могілках і кожны год 15 лютага становіцца месцам, куды едуць у жалобе воіны-інтэрнацыяналісты.

Сённяшняе жыццё ў Рагозна, хоць і месціцца яно паблізу хуткаснай шашы Брэст – Мінск – мяжа Расійскай Федэрацыі, плыве павольна. А нам – зноў час выпраўляцца ў дарогу. Толькі збочым на ўскрайку Рагозна на аўтазапраўку і рухаемся далей – у вёску Хадасы, якая таксама месціцца на шашы.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Ленінскі – самы малады і самы буйны сельскі населены пункт жабінкаўскай зямлі. Ён з’явіўся на карце раёна і краіны толькі ў 60-я гады ХХ стагоддзя, хоць у складзе Ленінскага – колішні маёнтак Ацячызна, вядомы яшчэ з другой паловы ХVII веку. Некаму ў гэтай назве і зараз чуецца ласкавае слова “айчына”, іншы выводзіць Ацячызну ад дзеяслова “гаціць”.

Сапраўды, наўкола вякамі было дрыгвянае вока, пакуль сюды не прыйшлі меліяратары, што адваявалі ў Багніка яго топкія абшары, пабудавалі буйны торфабрыкетны завод і пасёлак, якому людзі далі назоў Ленінскі – у гонар стваральніка савецкай улады і дзяржавы Уладзіміра Ільіча Леніна.

Сёння крыху зазірнем у мінулае старой Ацячызны і бліжэй пазнаёмімся з тым, як жывуць “ля імклівых дарог” нашы сучасныя “ленінцы”.

Гэта было ў Ацячызне

Калі гаварыць пра Ацячызну, больш давядзецца расказваць аб стратах, чым знаходках. Амаль 150 гадоў тут стаяла гожая княская сяліба. Гаспадарскі дом месціўся сярод маляўнічага парку, спланаванага ў 1910 годзе былым галоўным садоўнікам Варшавы Францішкам Шэнье. Дом складаўся з 13 пакояў, меў салон, абіты залацістымі шпалерамі, з мэбляй у стылі Людовіка ХV, упрыгожаны карцінамі ды бронзавай жырандоляй. У суседнім, малым салоне, на сценах былі размешчаны слуцкія паясы і каштоўныя палотны ХVІІ стагоддзя, купленыя Іосіфам Бельскім у Пецярбурзе ў галерэі Дзямідавых. Найперш вылучаліся “Два рыбакі з сеткай” Давіда Тэнірса і “Святое Сямейства” Пітара Паўля Рубенса. У канцы ХІХ стагоддзя нейкі антыквар прапаноўваў за карціну Рубенса 100 тысяч рублёў, аднак гаспадар катэгарычна адмовіўся ад продажу.

Бельскія не былі пазбаўлены прадпрымальніцкай жылкі, таму ў 1904–1905 гадах пабудавалі ў маёнтку вінакурню, якая доўгі час прыносіла добры прыбытак. Гэта было адно з буйнейшых прадпрыемстваў краю, будынак колішняга спіртзавода захаваўся па сённяшні дзень. А вось велічэзны дуб, які за сваімі магутнымі, нібыта плечы волата, галінамі, меў доўгія стагоддзі, быў знішчаны ветрам летам 2015 года.

Яшчэ большыя страты Ацячызна панесла векам раней. У жніўні 1915-га сюды ўвайшлі кайзераўскія войскі. Нямецкія салдаты разрабавалі маёнтак, назаўсёды загінулі каштоўная бібліятэка і карцінная галерэя, знікла бясследна і “Святое Сямейства” Рубенса.

Апошнія ўладальнікі Ацячызны пакінулі родавую сядзібу восенню 1939 года з дапамогай нямецкага афіцэра Карла Кнора. Да слова, ужо пасля вайны гэты афіцэр заснаваў харчовую фірму, вырабы якой (так званыя “кубікі Кнор”) вядомы і ў Беларусі.

І яшчэ пра адну трагічную страту. У Вялікую Айчынную вайну каля спіртзавода бязлітасна знішчалі мірных людзей. Пра жудаснае злачынства сведчаць шматлікія кулі, адшуканыя ў нашы дні на месцы расправы.

Канчаткова Ацячызна знікла з геаграфічных карт пасля 1970 года, калі вёска злілася з пасёлкам Ленінскі.

Саўгас развіваўся, пасёлак будаваўся

Вясной 1964 года толькі што створаны саўгас “Рагазнянскі” ўзначаліў малады дырэктар Мікалай Прасмыцкі. У мінімальныя тэрміны ён дабіўся, здавалася, немагчымага: узняў адстаючую гаспадарку да самых вяршынь. Нездарма напрыканцы 1972-га ў “Сельскай праўдзе” з’явілася кароткае паведамленне: “Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 14 снежня 1972 года саўгасу “Рагазнянскі” прысвоена імя 50-годдзя СССР”. Такіх гаспадарак у Савецкай краіне былі адзінкі!

Другой справай, якой прысвяціў сябе Мікалай Аляксандравіч, стала заснаванне пасёлка. Пад восень 1965 года завітала камісія, якая вызначылася з месцам, дзе хутка павінен быў узнікнуць новы населены пункт. І ўжо праз год паўсталі першыя домікі для працаўнікоў торфабрыкетнага завода і васьмікватэрны дом для саўгаснікаў. Людзі з радасцю і надзеяй станавіліся навасёламі, а неўзабаве ў маладых сем’ях першых “ленінцаў” пачалі з’яўляцца дзеці. Найпершымі атрымалі пасведчанні аб нараджэнні ў Ленінскім Наташа Макарук і Валера Андраюк.

Гістарычным можна лічыць 19 жніўня 1967 года – дзень, калі ўрачыста распачалося будаўніцтва цэнтральнай сядзібы “Рагазнянскага”. З дапамогай акадэміка Міхаіла Севярнёва, які спецыялізаваўся на механізацыі сельскай гаспадаркі, у Чыжэўшчыне была пабудавана першая ферма-аўтамат (нябачны для тых часоў цуд!). Гэта вызначыла малочную накіраванасць, якой і цяпер аддаюць перавагу ў “Рагазнянскім”.

Аб’ект вельмі зацікавіў тагачаснага кіраўніка Беларусі Пятра Машэрава. Пётр Міронавіч асабіста прыехаў, каб пабачыць ферму, якую аўтаматызуе Севярнёў, і застаўся надзвычай задаволеным ад таго, што пабачыў і пачуў. Пагэтаму неўзабаве “ленінцы” прымалі шматлікія айчынныя і замежныя дэлегацыі, дзяліліся вопытам з удзельнікамі Усесаюзнага семінара.

Зараз Ганаровы грамадзянін Жабінкаўскага раёна Мікалай Прасмыцкі ўжо размяняў дзясяты дзясятак. Падобнае ўганараванне займеў і іншы дырэктар ААТ “Рагазнянскі” Аляксандр Семянюк, якога, на жаль, ужо няма сярод нас. Справу сваіх славутых папярэднікаў годна працягвае сённяшні кіраўнік гаспадаркі Ганна Плытнік.

Справы сельсавецкія

Ленінскі сельсавет быў створаны 53 гады таму. У рамачцы, як каштоўную рэліквію, у сельвыканкаме захоўваюць архіўную даведку пра рашэнне выканкама Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў № 29 ад 25 студзеня 1971 года “Аб стварэнні Ленінскага сельскага Савета дэпутатаў працоўных”. Адсюль адлічвае сваю найноўшую гісторыю сучасная адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, размешчаная ў цэнтральнай частцы Жабінкаўшчыны.

“Ленінцы” шмат у чым паказваюць прыклад іншым. 12 сакавіка 2008 года іх пасёлак у ліку першых стаў аграгарадком. На тэрыторыі сельсавета не толькі перадавая гаспадарка, але і найбольшая колькасць гістарычных помнікаў. Што таксама прыемна, і па колькасці немаўлят “ленінскія” буслікі штогод у лідарах! Гэтак мінулае міжволі спалучаецца з будучым, бо жыццё мае працяг там, дзе гучаць дзіцячыя галасы.

Справы сельсавецкія амаль бясконцыя, а дзверы ў аграгарадку Ленінскі ў доме №8 па вуліцы Леніна заўсёды расчынены для наведвальнікаў. Многія ініцыятывы паходзяць ад старшыні сельвыканкама Мікалая Лугаўскога, які вось ужо пяць гадоў узначальвае сельсавет.

Словы ў яго спалучаюцца са справамі. Неяк задумаў Мікалай Васільевіч стварыць Дошку гонару роднага Ленінскага сельсавета, і вось літаральна на днях на ёй з’явіліся новыя імёны тых, хто праявіў сябе за апошнія гады ў працы і вучобе. А яшчэ Лугаўскі любіць (і пра тое кожнаму вядома) саджаць дрэўцы, каб прыгажэлі аграгарадок і навакольныя вёскі. “Хоць у нас і “агра”, ды ўсё-ткі “гарадок”, а таму нашы людзі павінны карыстацца тымі ж дабротамі, што і гараджане”, – упэўнены старшыня і робіць усё магчымае, “каб казка стала быллю”. Звыкла, напрыклад, бачыць у гарадах малыя архітэктурныя формы. Дык і ў аграгарадку яны з’явіліся. Цяпер любы можа даведацца, колькі вёрст прайсці, каб трапіць у Жабінку, Брэст альбо сталіцу. Можна накірункі і на Маскву ці Берлін пабачыць.

А нам патрэбна крыху бліжэй: на захад, у Рагозна. Туды і едзем у наступны раз.

Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Паміж 1996 і 2013 гадамі Федзькавічы (раней яшчэ пісалі: Федкавічы ці Хведкавічы) былі самай наведваемай вёскай Жабінкаўскага раёна. І гэта нездарма: воляй-няволяй штодня тут спыняліся тысячы беларусаў і іншаземцаў. Не, гасцей мала цікавілі тутэйшыя краявіды ці вершы паэта Васіля Гадулькі. Усё было значна празаічней: у Федзькавічах знаходзіліся… “Федзькавічы” – пункт збору аплаты за праезд па аўтамагістралі М1. Таму вадзіцелі спяшаліся да акенцаў, у якіх сядзелі інспектары, каб заплаціць за права далей імкліва рухацца па “беларускім экватары”…

Аднак у нас няма патрэбы спяшацца. Мы завіталі ў Федзькавічы, каб пазнаёміцца з мінулым вёскі, вядомай з 3 ліпеня 1577 года, яе знакамітымі нараджэнцамі і пабачыць, чым жыве вёска ў сучаснасці.

Дарога мае сваю гісторыю

Усё мае мінулае: і чалавек, і дзяржава, і нават дарога. Ужо 180 гадоў “беларускі экватар” падзяляе Федзькавічы на паўночную (меншую) і паўднёвую (большую) часткі. Колькі колаў па ёй прайшло з 1 (13) студзеня 1846 года, калі афіцыйна адкрыўся рух па Маскоўска-Варшаўскай шашы – сённяшняй М1!

Адметным днём стала таксама 5 (18) мая 1909 года, калі браты Гішэсы атрымалі дазвол адкрыць аўтамабільны рух з Камянца да станцыі Жабінка і далей на Брэст. Гэта цяпер федзькаўцаў не здзівіш рознымі аўто, а тады, 115 гадоў назад, на іх вачах адбываўся сапраўдны цуд, які праносіўся па вёсцы з шалёнай хуткасцю – ажно ў 25 вёрст за гадзіну! Вядома, новае і добрае лёгка прыжываецца, і вось ужо ў кастрычніку таго самага 1909 года вёска на шашы стала канцавым пунктам маршруту Янаў-Падляскі (не блытаць з Янавам-Палескім!) – Федзькавічы. Усё гэта несла станоўчыя перамены ў палескі край.

Аднак, на жаль, госці прыходзілі сюды не толькі з адкрытымі сэрцамі і добрымі намерамі. Летам 1915 года, а затым у агнявым сорак першым Федзькавічы сталі сведкам наступленняў германскіх войскаў, якія неслі ў край пабурэнні і пагібель.

“І мяне б таксама сёння не было”

Паэт Васіль Гадулька згадваў у вершы:

Я пасляваенны, толькі ў сорак шостым
Золкам адраджэння я пабачыў свет.
Ды вайна наводзіць кожнага на роздум,
Ў памяці нашчадкаў свой друкуе след.

А далей Васіль Уладзіміравіч распавёў пачутае ад маці, як ледзь не знішчылі Федзькавічы. Ужо кулямёт быў напагатове, каб пасекчы каля школы вяскоўцаў, аднак раптам на машыне пад’ехаў афіцэр і “загадаў чамусьці адпусціць людзей”. Гэтак нечакана

Цудам уцалела роднае сяло.
Уцалела маці, а калі б забілі –
І мяне б таксама сёння не было.
Вось і разважаю, ці я маю права,
Я, пасляваенны, пра вайну забыць?

Гадулька мала зведаў шчасця пры жыцці, сапраўднае прызнанне займеў толькі пасля смерці, калі ў 2004 годзе нарэшце свет пабачыла яго першая, на жаль, пасмяротная кніга “Голас”. На той час самотны паэт ужо 10 год ціха спачываў у роднай федзькавіцкай зямлі…

Зорка першай велічыні

Тры дні таму мы адзначалі Дзень навукі. Яе сапраўдны волат, зорка першай велічыні таксама паходзіць з Федзькавічаў. Імя Андрэя Аляксеевіча Трафімука шырока вядома ў свеце. Уражвае нават кароткі пералік яго заслуг.

Андрэй Трафімук – доктар геолага-мінералігічных навук, акадэмік, прафесар, Герой Сацыялістычнай Працы, які на практыцы даказаў прароцтва ўласных слоў: “Сібір плавае на нафце!” – калі адкрыў шматлікія радовішчы “чорнага золата”. Наш зямляк кавалер шасці ордэнаў Леніна (для параўнання: столькі ж меў маршал Жукаў і пісьменнік Шолахаў!). У яго скарбонцы – ордэны Кастрычніцкай Рэвалюцыі, Працоўнага Чырвонага Сцяга, “За заслугі перад Айчынай”.

Акрамя таго, Андрэя Аляксеевіча прызнавалі заслужаным дзеячам навукі і тэхнікі РСФСР, заслужаным дзеячам навукі Якуцкай, Башкірскай, Бурацкай аўтаномных рэспублік. Ён шмат разоў ганаровы: нафтавік Міннафтапрама СССР, разведчык недраў, работнік газавай прамысловасці Савецкага Саюза, акадэмік Расійскай акадэміі прыродазнаўчых навук, член Расійскай экалагічнай акадэміі, а яшчэ – ганаровы грамадзянін горада Новасібірска і (пасмяротна) “Грамадзянін ХХ стагоддзя Новасібірскай вобласці”. Двойчы нараджэнец Федзькавічаў станавіўся лаўрэатам Сталінскіх прэмій, Дзяржаўнай прэміі Расійскай Федэрацыі, прэміі імя А.П. Карпінскага. Імя Андрэя Трафімука носіць інстытут геалогіі, геафізікі і мінералогіі Сібірскага аддзялення Расійскай акадэміі навук. І гэта далёка-далёка не ўсё…

Верым: прыйдзе час, калі зорнае Трафімукова імя ярка заззяе і на малой радзіме.

Прыйдзіце ў мой дзівосны сад

Сённяшні дзень і будучыню Федзькавічаў немагчыма ўявіць без “ЯКВІЛа”. Назва ўтрымлівае прозвішча і імёны ўласнікаў фермерскай гаспадаркі – Якаўчукоў Віктара і Людмілы. Кірмаш – не кірмаш без прадукцыі “ЯКВІЛа”! Віктар Іванавіч – нараджэнец Федзькавіч, самааддана ўлюбёны ў гэтую зямлю, шмат робіць, каб яна стала дзівосным садам. Абароты ў гаспадарцы сапраўды прамысловыя, прычым сакавітыя яблыкі, грушы, ягады з “ЯКВІЛа” ведаюць і любяць далёка ад роднага парога. І пры гэтым фермеры моцна сябруюць з навукай. Нездарма вясной 2022 года, калі цвілі сады, у гаспадарцы сабралася больш за 130 аграномаў-садаводаў з усёй Беларусі, каб падзяліцца вопытам і вопыт атрымаць. Былі тут і прадстаўнікі камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Брэсцкага аблвыканкама, інстытута аховы раслін, асацыяцыі “Белсадгадавальнік”, абласной інспекцыі аховы раслін, кіраўніцтва кампаніі “Сінгента”. Не, зусім нездарма так шмат узнагарод у федзькавіцкіх працаўнікоў. Іх прызнавалі лепшымі прадпрымальнікамі Брэсцкай вобласці. Яны святкавалі перамагу ў конкурсе Акадэміі навук “Крыштальны яблык”, выступалі з выдатнымі праектамі ў малым бізнесе. Але галоўная ўзнагарода – ад людзей, якім мясцовыя садаводы і сярод лютай зімы дораць водар салодкага лета.

…А мы, між тым, рухаемся далей – у аграгарадок Ленінскі, самы малады і самы вялікі сельскі населены пункт раёна, дзе заўжды і людзей, і падзей багата.

Паласу падрыхтаваў Анатоль БЕНЗЯРУК
Фота аўтара

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%

Сегодня жабинковская районная газета «Сельская праўда» придёт к своим читателям-почитателям с новым интересным проектом, который называется «Вёсачка, жыві!».

Не трудно догадаться, что он будет посвящён нашим деревенькам – небольшим населённым пунктам Жабинковского района. К месту напомнить: хоть Жабинковщина и самый маленький по площади район в Республике Беларусь, но по количеству деревень она соизмерима с самым крупным районом страны – Столинским. (Если на Столинщине насчитывается 96 населённых пунктов сельского типа, то на Жабинковщине их 94!). Правда, будем справедливы: количество жителей в некоторых агрогородках и сёлах самого восточного района Брестской области насчитывает тысячи человек, а на Жабинковщине лишь агрогородок Ленинский имел в 2023 году 1656 жителей).

На протяжении этого года в фокусе газетного проекта «Вёсачка, жыві!», одобренного Министерством информации Республики Беларусь и поддержанного руководством КУИП «Редакция Брестской областной газеты “Заря”», будут небольшие жабинковские деревеньки.

И первая встреча на страницах «Сельскай праўды» произойдёт уже сегодня, 17 января, в деревне Петровичи Ракитницкого сельсовета. Читатели смогут познакомиться с загадочной «Петровичской девочкой», взглянуть на картину художника Наполеона Орды «Петровичи», посетить Петровичское лесничество Кобринского лесхоза, пройти экологической тропой «В гостях у Петровича» и прочитать стихи талантливых поэтов, связанных с этой частью Жабинковского района на протяжении ХІХ – ХХІ веков.

Антон ЦЫМУС

Фото из открытых интернет-источников

Больше новостей о своем районе и городе Жабинка можно найти в нашем Телеграм-канале по ссылке https://t.me/selsk_prav

Popularity: 1%